شاهزاده رضا پهلوی در گفتوگویی با روزنامه والاستریت ژورنال با تأکید بر اینکه «تغییر در ایران در نهایت بهدست خود مردم ایران رقم خواهد خورد»، هرگونه سناریوی مداخله نظامی خارجی برای ایران را غیرضروری دانست و گفت مسیر تحول سیاسی در کشور باید از درون جامعه ایران و با اراده مردم طی شود، نه از طریق دخالت نظامی یا عملیات خارجی.
او که این گفتوگو روز دوشنبه ۱۵ دی منتشر شده است، تصریح کرد پاسخگو کردن رهبر جمهوری اسلامی باید در چارچوبی انجام شود که در اختیار مردم ایران باشد و نقش دولتهای جهان صرفاً میتواند حمایتی و پشتیبانانه از مبارزه ایرانیان برای رهایی از دیکتاتوری مذهبی باشد، نه فراتر از آن.
شاهزاده رضا پهلوی با اشاره به اعتراضات سراسری در ایران گفت این جنبش، گستردهترین و قدرتمندترین حرکت اعتراضی است که تاکنون در کشور شکل گرفته است. به گفته او، اعتراضات در بیش از ۱۰۰ شهر و بیش از ۲۰ استان جریان داشته و چنین سطحی از فراگیری و همزمانی در تاریخ جمهوری اسلامی بیسابقه بوده است. او این شرایط را «فرصتی طلایی» توصیف کرد و هشدار داد که نباید اجازه داد این فرصت از دست برود.
در پاسخ به این پرسش که آیا ایالات متحده باید همان مسیری را در قبال ایران طی کند که پیشتر در ونزوئلا دنبال کرده بود، از جمله خارج کردن علی خامنهای از کشور و محاکمه او، شاهزاده رضا پهلوی گفت چنین اقدامی را ضروری نمیداند. او تأکید کرد که موضوع دخالت خارجی، چه نظامی و چه از طریق عملیات ویژه، اساساً مطرح نیست، زیرا این رژیم در حال فروپاشی است و در ضعیفترین وضعیت خود قرار دارد.
او افزود که مردم ایران امروز نه فقط علیه فلاکت اقتصادی به خیابان آمدهاند، بلکه آشکارا و بیپرده خواستار پایان این رژیم هستند. به گفته او، در ۴۶ سال گذشته هرگز چنین مطالبه روشن، صریح و گستردهای از سوی جامعه ایران دیده نشده است.
شاهزاده رضا پهلوی با توصیف جمهوری اسلامی بهعنوان یک دیکتاتوری خشن گفت مردم ایران سالهاست به شدیدترین شکل سرکوب شدهاند و با وجود بیدفاع و غیرمسلح بودن، در برابر این نظام مقاومت کردهاند. او یادآوری کرد که این مبارزه سابقهای طولانی دارد و آخرین خیزش بزرگ، قیام مهسا امینی بود؛ زمانی که مرگ یک زن ۲۲ ساله کُرد در شهریور ۱۴۰۱ به دست نیروهای حکومتی، جرقه اعتراضاتی سراسری را در سراسر کشور زد.
او ادامه داد که تفاوت شرایط امروز با گذشته در این است که اکنون فرصتی واقعی برای به سرانجام رساندن این مبارزه و رهایی از جمهوری اسلامی به وجود آمده است. به گفته او، مجموعهای از شرایط در سطوح مختلف سیاسی، اجتماعی و اقتصادی فراهم شده که نشان میدهد بستر فروپاشی این رژیم مهیاست.
شاهزاده رضا پهلوی سپس به نقش دولتهای آمریکا در جریان اعتراضات پیشین اشاره کرد و گفت در سال ۲۰۰۹ و همزمان با شکلگیری جنبش سبز، باراک اوباما در کاخ سفید حضور داشت. به گفته او، واکنش دولت اوباما این بود که چون رهبران جنبش سبز درخواست حمایت خارجی نکردهاند، آمریکا نیز مداخلهای نخواهد کرد؛ رویکردی که به باور شاهزاده رضا پهلوی کاملاً برخلاف انتظار مردم ایران بود. او یادآوری کرد که شعار خیابانها در آن زمان «اوباما، اوباما، یا با اونا یا با ما» بود و نسل جنبش سبز عملاً قربانی این بیعملی شد.
او افزود که در زمان قیام مهسا امینی نیز جو بایدن در کاخ سفید بود و دولت او اجازه داد جمهوری اسلامی به بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار درآمد نفتی دسترسی پیدا کند؛ منابعی که به گفته او اساساً نباید در اختیار این رژیم قرار میگرفت. شاهزاده رضا پهلوی گفت این پول نه صرف بهبود وضعیت مردم و اقتصاد ایران، بلکه صرف تقویت نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی شد و در نهایت این مسیر به وقایع هفتم اکتبر انجامید.
شاهزاده رضا پهلوی شرایط امروز را متفاوت دانست و گفت اکنون نخستوزیری قدرتمند در اسرائیل روی کار است که آشکارا در کنار مخالفان جمهوری اسلامی ایستاده است. او همچنین به سیاستهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اشاره کرد و گفت رویکرد او نسبت به ایران با پیشینیانش تفاوت اساسی دارد. به گفته شاهزاده رضا پهلوی، حضور مارکو روبیو در رأس وزارت امور خارجه آمریکا نیز اهمیت ویژهای دارد و او را شاید نخستین وزیر خارجه ایالات متحده از زمان انقلاب ایران دانست که واقعاً مسأله ایران را درک میکند.
او در توصیف وضعیت کنونی جمهوری اسلامی گفت رژیم اکنون دچار آشفتگی شدید است، شکافها و اختلافات داخلی افزایش یافته و نشانههای ریزش و جدایی در بدنه آن دیده میشود. به گفته او، وضعیت اقتصادی کشور فاجعهبار است، ارزش پول ملی به پایینترین سطح خود رسیده، مردم به نقطه انفجار نزدیک شدهاند و بحرانهایی چون کمبود آب حتی به طرحهایی مانند انتقال پایتخت از تهران دامن زده است. او گفت مردم ایران احساس میکنند باید پیش از آنکه دیر شود، کشورشان را پس بگیرند.
شاهزاده رضا پهلوی درباره ارتباط خود با داخل ایران گفت پیشرفتهای فناورانه و شبکههای اجتماعی برقراری ارتباط را بسیار سادهتر کرده و این وضعیت قابل مقایسه با دهههای گذشته نیست. او گفت جدایی جغرافیایی هرگز به معنای قطع ارتباط او با ایران نبوده و تمام زندگیاش را وقف خدمت به هممیهنانش کرده است. به گفته او، باور به فرا رسیدن چنین روزی همواره نیروی ادامه مسیر را در او زنده نگه داشته است.
او در بخش دیگری از این گفتوگو، با اشاره به اینکه در ۶۵ سالگی از سوی جوانان ایرانی «پدر» خطاب میشود، این عنوان را بهترین چیزی دانست که میتوان شنید. شاهزاده رضا پهلوی گفت نقش خود را نه بهعنوان تصمیمگیرنده بهجای مردم، بلکه بهعنوان همراه، راهنما و مشاور میبیند؛ کسی که هیچ منفعت شخصیای جز منافع ایران ندارد و میخواهد تجربهاش در اختیار نسل جوان قرار گیرد.
او افزود ایرانیان دوباره در حال پیدا کردن مسیر خود هستند و او به درخواست خود آنها برای کمک به رهبری این گذار قدم پیش گذاشته است. به گفته او، این نقش فراتر از بحث پادشاهی یا جمهوری است و اصل ماجرا حق تعیین سرنوشت، آزادی و بازسازی ایران است.
شاهزاده رضا پهلوی تأکید کرد که میخواهد داوری بیطرف باشد و تضمین کند که یک روند واقعاً دموکراتیک شکل بگیرد تا ایرانیان بتوانند خودشان آینده کشورشان را تعیین کنند. او گفت دستور کارش همین است و هماکنون نیز در همین مسیر فعالیت میکند.
او با اشاره به تلاشهای خود در زمینه تشویق ریزش و جدایی نیروها از جمهوری اسلامی و همچنین پروژه شکوفایی ایران گفت هدف این اقدامات آن است که هم به مردم ایران و هم به جامعه جهانی نشان داده شود که برای دوران گذار برنامهای مشخص وجود دارد. به گفته او، این برنامهها با هدف جلوگیری از هرجومرج پس از فروپاشی رژیم و پرهیز از تکرار تجربههای پرهزینهای مانند عراق پس از سقوط صدام حسین طراحی شدهاند.
در پاسخ به این پرسش که آیا خود را شاه آینده ایران میداند، شاهزاده رضا پهلوی گفت تمرکز او در حال حاضر صرفاً بر تضمین موفقیت یک گذار دموکراتیک است و برای ایفای بهترین نقش در این روند باید از هر گزینه مشخصی فاصله بگیرد تا این مردم باشند که از طریق روند قانون اساسی، شکل نهایی نظام آینده را تعیین کنند.
او افزود که پیشنهادش تشکیل یک دولت موقت یا انتقالی بلافاصله پس از فروپاشی رژیم است؛ دولتی که وظیفه اداره امور جاری کشور را بر عهده خواهد داشت و همزمان زمینه تشکیل مجلس مؤسسان را فراهم میکند؛ مجلسی که درباره قانون اساسی آینده، شکل نظام و جدایی دین از دولت تصمیمگیری خواهد کرد. او گفت گفتوگویی سالم میان جمهوریخواهان و مشروطهخواهان میتواند در این چارچوب شکل بگیرد.
شاهزاده رضا پهلوی درباره ترکیب دولت موقت گفت این دولت متشکل از نیروهایی خواهد بود که هماکنون در داخل ایران حضور دارند و به دلایل امنیتی نمیتوان هویت آنها را زودتر اعلام کرد. او افزود تیمش با دانشگاهیان، تکنوکراتها، بوروکراتها و دیگر متخصصان داخل کشور در تماس است و همچنین از توان ایرانیان خارج از کشور نیز استفاده خواهد شد، هرچند احتمالاً اکثریت اعضای این دولت از داخل ایران خواهند بود.
او در پاسخ به پرسشی درباره زمان بازگشتش به ایران گفت امیدوار است این اتفاق هرچه زودتر رخ دهد، اما در حال حاضر به دلیل تهدیدهای امنیتی امکان حضور در کشور را ندارد. با این حال تأکید کرد که برای هدفی والا باید آماده فداکاری بود و خود را آماده کرده است تا به محض فراهم شدن فرصت، در کنار مردم ایران حضور یابد.
شاهزاده رضا پهلوی در پایان این گفتوگو گفت دغدغهاش کسب قدرت یا قرار گرفتن در جایگاه اجرایی نیست و اداره امور کشور را به دیگران واگذار خواهد کرد. به گفته او، نقش اصلیاش کمک به ترمیم یک ملت زخمی، سرخورده و فریبخورده است؛ ملتی که برای بازگشت به وضعیت عادی، به زمان و مراقبت نیاز دارد.
او افزود که اگرچه بازسازی اقتصادی قابل مدیریت است، اما ترمیم زخمهای روانی جامعه ایران زمانبر خواهد بود و ممکن است چند نسل طول بکشد. شاهزاده رضا پهلوی این وضعیت را به اختلال استرس پس از سانحه تشبیه کرد و گفت ملتی که مورد خشونت سیستماتیک قرار گرفته، برای التیام این زخمها به زمان، حقیقت و عدالت نیاز دارد.
