شاهزاده رضا پهلوی، زمان گذار عملی به دموکراسی فرا رسیده است، آغاز موج جدید فشار جهانی بر جمهوری اسلامی

در پی تصمیم اتحادیه اروپا برای قرار دادن نام سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی، موجی از واکنش‌های سیاسی و اجتماعی در سطح بین‌المللی شکل گرفته است؛ تصمیمی که بسیاری از ناظران آن را نقطه عطفی در رویکرد غرب نسبت به ساختار امنیتی جمهوری اسلامی ارزیابی می‌کنند و بازتاب آن در اظهارات مقام‌های سیاسی، فعالان مدنی و چهره‌های اپوزیسیون ایران به‌روشنی دیده می‌شود.

در این میان، شاهزاده رضا پهلوی با استقبال از این اقدام اتحادیه اروپا، آن را «گامی مهم اما ناکافی» توصیف کرد و تأکید کرد اکنون زمان اقدامات عملی‌تر برای حفاظت از جان مردم ایران و حمایت از شکل‌گیری یک دولت انتقالی مشروع با هدف گذار به دموکراسی فرا رسیده است. دفتر او در پیامی خطاب به مقام‌های اروپایی، به‌ویژه وزیر خارجه آلمان، از این تصمیم قدردانی کرد و نوشت تروریستی شناختن سپاه پاسداران نشان می‌دهد که حکومت ایران نه بر پایه رضایت عمومی، بلکه بر مبنای ترس و سرکوب استوار است. شاهزاده رضا پهلوی همچنین تأکید کرد مطالبات مردم ایران طی سال‌های گذشته در خیابان‌های شهرهای مختلف و در تجمعات ایرانیان خارج از کشور بارها تکرار شده و اکنون جامعه جهانی باید گام‌های مؤثرتری برای حمایت از یک گذار سیاسی مسالمت‌آمیز بردارد.

هم‌زمان، انجمن خانواده‌های جان‌باختگان پرواز اوکراینی نیز با انتشار بیانیه‌ای از این تصمیم استقبال کرد، اما آن را «تنها یک گام مهم» در مسیر طولانی دادخواهی دانست و تأکید کرد نهادی که در ساقط کردن پرواز ۷۵۲ و نیز سرکوب‌های داخلی نقش داشته، باید در برابر عدالت پاسخگو شود. در سطح بین‌المللی نیز چهره‌هایی مانند جیسون برادسکی این اقدام را پیروزی مهمی برای مبارزان آزادی در ایران توصیف کردند و وزارت خارجه ایالات متحده نیز آن را تقویت‌کننده تلاش‌های هماهنگ جهانی برای مهار سیاست‌های بی‌ثبات‌کننده تهران دانست.

در تحولی دیگر، وب‌سایت خبری وای‌نت گزارش داد رئیس اداره اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل برای انتقال تجربه‌های به‌دست‌آمده از جنگ ۱۲ روزه با جمهوری اسلامی و تعمیق همکاری‌های اطلاعاتی به ایالات متحده سفر کرده است. بر اساس این گزارش، یکی از محورهای اصلی گفت‌وگوها دستیابی به برتری هوایی و استفاده از اطلاعات میدانی در طراحی عملیات‌های احتمالی عنوان شده و منابع آگاه از شگفتی مقام‌های آمریکایی نسبت به سطح هماهنگی اطلاعاتی اسرائیل خبر داده‌اند.

در عرصه دیپلماسی منطقه‌ای نیز خبرگزاری رویترز گزارش داد رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه، در تماس تلفنی با مسعود پزشکیان آمادگی آنکارا را برای ایفای نقش تسهیل‌گر میان تهران و واشینگتن اعلام کرده است. در بیانیه ریاست‌جمهوری ترکیه تأکید شده هدف این میانجی‌گری کاهش تنش‌ها و فراهم کردن مسیر گفت‌وگو برای حل اختلافات است؛ اقدامی که می‌تواند نشان‌دهنده تلاش برخی بازیگران منطقه برای جلوگیری از تشدید بحران باشد.

در همین حال، رسانه‌های اسرائیلی از تهیه فهرستی از اهداف احتمالی توسط آمریکا و برخی متحدانش در صورت بروز تقابل نظامی خبر دادند و ورود یک ناوشکن موشک‌انداز آمریکایی به بندر ایلات را بخشی از همکاری‌های از پیش برنامه‌ریزی‌شده نظامی میان دو کشور دانستند؛ رخدادی که اگرچه در چارچوب همکاری‌های معمول ارزیابی شده، اما از نظر نمادین مورد توجه قرار گرفته است.

در صحنه سیاسی آمریکا نیز لیندزی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه، در پیامی اعلام کرد معترضان ایرانی خواستار پایان ساختار حاکمیت کنونی هستند نه یک توافق هسته‌ای تازه. او با لحنی تند تأکید کرد مطالبات معترضان فراتر از مذاکرات هسته‌ای است و آن‌ها خواهان زندگی آزاد و بدون ترس هستند. مجموعه این تحولات، تصویری از هم‌زمانی فشارهای سیاسی، تحرکات امنیتی و تلاش‌های دیپلماتیک را ترسیم می‌کند که ایران را در مرکز توجه تحولات بین‌المللی و منطقه‌ای قرار داده است.