پنجمین روز از خیزش سراسری مردم ایران در حالی به روز پنجشنبه ۱۱ دیماه رسید که شعلههای اعتراض نه تنها فروکش نکرده، بلکه با پیوستن شهرهای جدید و ورود اصناف به میدان، ابعاد تازهای یافته است. از دیشب تاکنون، نقشه اعتراضات از رشت، تهران، کرج و ملارد تا اراک، همدان، کرمانشاه، کوهدشت و نهاوند گسترش یافته و گزارشهای میدانی از تداوم تجمعات در فارس، جوقان، اصفهان، فولادشهر، یزد، اهواز، ایذه، نورآباد، شیراز، فسا، قشم، کرمان، سبزوار و مشهد حکایت دارند. این حرکت یکپارچه نشاندهنده همبستگی ملی است که در تازهترین تحولات، شهرهای لردگان و مرودشت نیز با قدرت به صف اعتصابات و اعتراضات خیابانی پیوستهاند.
در میان این خروش همگانی، شاهزاده رضا پهلوی در پیامی که در رسانههای اجتماعی منتشر کرد، خطاب به مردم گفت: «هممیهنانم، درود بر شما و شرف و شجاعتتان. جمهوری اسلامی تلاش کرد با تعطیل کردن اماکن عمومی و دانشگاهها، شما را خانهنشین کند، اما شما شجاعانه در خیابانها ایستادید. به تکتک شما افتخار میکنم. نیاز به همبستگی هرچه بیشتر و حفظ خیابانهاست. بنابراین از شما میخواهم در روزهای آینده از هر فرصت و گردهمایی و رویدادی برای گسترش این حرکت استفاده کنید. من و تیمم همچنان در جهت بسیج بیشتر نیروها، و ریزش بیشتر از نظام، و همچنین رساندن صدای شما به جهانیان تلاش خواهیم کرد. پیروزی از آنِ ماست.» این پیام در حالی صادر شد که خیابانهای ایران در دهم و یازدهمین روز دیماه، صحنه تقابل اراده ملت و ماشین سرکوب بود.
شامگاه چهارشنبه ۱۰ دیماه، شهر لالی در خوزستان شاهد تجمع اعتراضی شبانهای بود که در آن شهروندان با روشن کردن آتش، خیابانها را به کنترل خود درآوردند. ویدیوهای منتشر شده در رسانههای اجتماعی نشان میدهند ماموران جمهوری اسلامی با خودروهای خود از برابر خشم مردم فرار میکنند. همزمان در همدان، فریادهای «مرگ بر دیکتاتور» و «مرگ بر بسیجی» فضای شبانه شهر را پر کرد. در اسدآباد همدان نیز راهپیمایی باشکوهی برگزار شد که در آن شعار «رضاشاه، روحت شاد» به عنوان نمادی از اعتراض به وضعیت موجود طنینانداز شد.
خوزستان دیشب کانون اصلی خشم بود؛ در رامهرمز مردم شعار «مرگ بر خامنهای» سر دادند و در باغملک، فریاد «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» شنیده شد. این صراحت در شعارها نشاندهنده عبور کامل جامعه از ساختار سیاسی فعلی است. در بابل نیز ویدیوها حمله بیرحمانه ماموران به معترضان را ثبت کردهاند. در خرمآباد، معترضان با شعار «این آخرین نبرده، پهلوی برمیگرده» به خیابان آمدند و کرمانشاه نیز در خیابان نوبهار شاهد فریادهای «جاوید شاه» بود. اما هزینه این ایستادگی سنگین بوده است؛ در فارسان دستکم ۲۰ معترض که اغلب نوجوان زیر ۱۸ سال بودند بازداشت شدند و ویدیوها لحظات هولناک حمله نیروها در شامگاه چهارشنبه را نشان میدهند.
با آغاز روز پنجشنبه ۱۱ دی، اعتراضات وارد فاز جدیدی شد. در منطقه ۱۹ تهران، کاسبان میدان مرکزی میوه و ترهبار با شعار «نه غزه نه لبنان، جانم فدای ایران» به خیزش پیوستند. پاسخ رژیم، تیراندازی مستقیم و پرتاب گاز اشکآور به سوی کسبه بود. در بازار تهران نیز حضور سنگین نیروهای امنیتی مشهود است؛ شهروندان میگویند ماموران از ترس تجمعات، شب را همانجا استقرار یافتهاند. همزمان در مشهد، معترضان در ایستگاه مترو سعدی گرد هم آمدند اما با حمله ماموران روبرو شدند. اراک نیز امروز صحنه تجمعات پراکنده در پنجمین روز خیزش بود.
در مرودشت و لردگان، درگیریها به اوج رسید. معترضان مرودشت با شعارهای «توپ تانک فشفشه، آخوند باید گم بشه» و «امسال سال خونه، سیدعلی سرنگونه» به خیابان آمدند که با تیراندازی مستقیم نیروهای سرکوبگر مواجه شدند. در لردگان نیز فریاد «بیشرف» مردم خطاب به ماموران در فضای شهر پیچید. در این میان، وزارت علوم ورود لباسشخصیها به خوابگاه دانشگاه بهشتی را تکذیب کرد، اما ویدیوهای مستند، خلاف این ادعاها را ثابت میکند. همچنین در کوهدشت، حضور گسترده خودروهای سرکوب در روز پنجشنبه نشان از هراس حاکمیت از گسترش اعتراضات دارد.
در عرصه بینالمللی، وزارت خارجه آمریکا با اشاره به بحرانهای سال ۲۰۲۵ از جمله سقوط ریال و ورشکستگی آبی، اعلام کرد که چرخه ستم در ایران باید پایان یابد. روزنامه والاستریت ژورنال نیز در تحلیلی نوشت برخلاف تصورات، حملات نظامی اخیر نه تنها باعث همبستگی با رژیم نشد، بلکه ضعف حکومت را عیان کرد. این روزنامه تاکید کرد که بقای دیکتاتوری تنها به درآمدهای نفتی برای تامین نیروهای سرکوب وابسته است و با قطع این پول، وفاداری آنها رنگ خواهد باخت. واکنش هراسان دولت نیز در دستور به استانداران برای گفتگو با اصناف مشهود است که نشاندهنده ترس از پیوند میان خیابان و اقتصاد است.
ساختار سیاسی ایران به مرحلهای از پوسیدگی رسیده که حتی سرکوبهای خونین نیز نمیتواند مشروعیت از دست رفته را بازگرداند. حکومتی که به میدان میوه و ترهبار حمله میکند و نوجوانان را در فارسان به بند میکشد، پایان اخلاقی خود را اعلام کرده است. تحلیل روند پنج روز گذشته نشان میدهد که اعتراضات از حالت تدافعی به تهاجمی تغییر شکل داده و ریزش در لایههای نیروهای سرکوب آغاز شده است. این خیزش، تنها جدال برای نان نیست، بلکه نبردی برای بازپسگیری کرامت انسانی است که در زیر سایه استبداد مذهبی به یغما رفته است. اراده ملت اکنون نشان داده که ماشین سرکوب، دیگر قادر به متوقف کردن این سیل خروشان نیست.
