به گزارش رویترز، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که ایالات متحده یک «آرمادا» را به سمت ایران اعزام کرده است، هرچند تأکید کرد امیدوار است نیازی به استفاده از آن نباشد. این اظهارات همزمان با تکرار هشدارهای او به تهران درباره سرکوب معترضان و احتمال ازسرگیری برنامه هستهای جمهوری اسلامی مطرح شده است.
ترامپ روز پنجشنبه گفت واشنگتن تحرکات ایران را «بسیار نزدیک» زیر نظر دارد و افزود هدف از این استقرار نظامی، آمادگی برای هر سناریوی احتمالی است. به نوشته رویترز، مقامهای آمریکایی که نخواستند نامشان فاش شود، اعلام کردهاند ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن به همراه چند ناوشکن مجهز به موشکهای هدایتشونده، در روزهای آینده وارد منطقه خاورمیانه خواهند شد.
به گزارش رویترز، یکی از این مقامها همچنین گفته است که استقرار سامانههای پدافند هوایی اضافی در خاورمیانه نیز در دست بررسی است، اقدامی که میتواند برای محافظت از پایگاههای آمریکا در برابر هرگونه حمله احتمالی جمهوری اسلامی اهمیت حیاتی داشته باشد.
این تحرکات نظامی، به نوشته رویترز، گزینههای بیشتری را در اختیار دولت ترامپ قرار میدهد؛ هم برای تقویت دفاع از نیروهای آمریکایی در منطقه در شرایط افزایش تنشها، و هم برای انجام اقدامات نظامی بیشتر، پس از حملات ماه ژوئن آمریکا به تأسیسات هستهای جمهوری اسلامی.
ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران در هواپیمای ایر فورس وان، در مسیر بازگشت از داووس سوئیس، جایی که با رهبران جهان دیدار کرده بود، گفت: «ما تعداد زیادی کشتی به آن سمت میفرستیم، فقط برای احتیاط. ترجیح میدهم هیچ اتفاقی نیفتد، اما آنها را بسیار دقیق زیر نظر داریم.» او در بخش دیگری از سخنانش افزود: «ما یک آرمادا به آن سمت میفرستیم، و شاید هرگز مجبور نشویم از آن استفاده کنیم.»
به گزارش رویترز، این ناوهای جنگی از هفته گذشته حرکت خود را از منطقه آسیا-پاسیفیک آغاز کردهاند؛ اقدامی که همزمان با اوجگیری تنشها میان ایران و آمریکا، پس از سرکوب شدید اعتراضات سراسری در ایران طی ماههای اخیر، صورت گرفته است.
ترامپ پیشتر بارها تهدید کرده بود که در واکنش به کشتار معترضان در ایران، علیه جمهوری اسلامی مداخله خواهد کرد، هرچند به نوشته رویترز، شدت اعتراضات در هفته گذشته کاهش یافت. او همچنین مدعی شد که با تهدیدهایش، مانع اجرای احکام اعدام در ایران شده است.
رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه بار دیگر این ادعا را تکرار کرد و گفت جمهوری اسلامی پس از تهدیدهای او، نزدیک به ۸۴۰ حکم اعدام را لغو کرده است. ترامپ در اینباره گفت: «من گفتم اگر آن افراد را اعدام کنید، ضربهای میخورید که هرگز تجربه نکردهاید، طوری که آنچه ما با برنامه هستهای ایران کردیم، در مقایسه، ناچیز به نظر برسد.»
او افزود: «تنها یک ساعت پیش از اجرای این اقدام وحشتناک، آن را لغو کردند»، و این موضوع را «نشانهای مثبت» توصیف کرد.
به گزارش رویترز، ارتش آمریکا در گذشته نیز در دورههای تنشزا، بهطور مقطعی نیروهای خود را به خاورمیانه اعزام کرده، اقداماتی که اغلب ماهیتی دفاعی داشتهاند. با این حال، سال گذشته، پیش از حملات ماه ژوئن به برنامه هستهای جمهوری اسلامی، آمریکا یک آرایش نظامی گسترده در منطقه ایجاد کرد.
ترامپ تأکید کرده است که اگر تهران پس از این حملات، تلاش کند برنامه هستهای خود را از سر بگیرد، آمریکا بار دیگر وارد عمل خواهد شد. او گفت: «اگر دوباره چنین کاری بکنند، مجبور میشوند به منطقه دیگری بروند، و ما همانجا هم آنها را هدف قرار میدهیم، به همان سادگی.»
به نوشته رویترز، جمهوری اسلامی موظف است به آژانس بینالمللی انرژی اتمی گزارش دهد که چه بر سر تأسیساتی آمده که هدف حملات آمریکا قرار گرفتهاند و وضعیت مواد هستهای موجود در آنها چگونه است. این مواد شامل حدود ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد است که بر اساس معیارهای آژانس، در صورت غنیسازی بیشتر، برای ساخت حدود ۱۰ بمب هستهای کفایت میکند.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرده است که دستکم طی هفت ماه گذشته، امکان راستیآزمایی ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران را نداشته، در حالی که طبق توصیه این نهاد، چنین بررسیهایی باید بهصورت ماهانه انجام شود.
در بخش دیگری از گزارش رویترز آمده است که هنوز مشخص نیست آیا موج اعتراضات در ایران بار دیگر اوج خواهد گرفت یا نه. این اعتراضات از ۲۸ دسامبر، با تجمعات محدود در بازار بزرگ تهران در اعتراض به مشکلات اقتصادی آغاز شد و بهسرعت به سراسر کشور گسترش یافت.
گروه حقوق بشری هرانا، مستقر در آمریکا، اعلام کرده است که تاکنون مرگ ۴ هزار و ۵۱۹ نفر در ارتباط با ناآرامیها را تأیید کرده که از این تعداد، ۴ هزار و ۲۵۱ نفر معترض بودهاند و بیش از ۹ هزار مورد دیگر همچنان در دست بررسی است. یک مقام ایرانی نیز به رویترز گفته است که شمار رسمی جانباختگان تا روز یکشنبه، بیش از ۵ هزار نفر بوده که شامل ۵۰۰ نفر از نیروهای امنیتی میشود.
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره تعداد معترضان کشتهشده گفت: «هیچکس دقیق نمیداند… اما هر عددی که باشد، رقم بالایی است.»
در تفسیر این تحولات، استفاده ترامپ از واژه «آرمادا» واجد معناست. «آرمادا» (Armada) واژهای با ریشه اسپانیایی است که در ادبیات نظامی و تاریخی به معنای «ناوگان عظیم جنگی» یا «نیروی دریایی بسیار بزرگ و مجهز» به کار میرود. هنگامی که ترامپ از این واژه استفاده میکند، منظور او اعزام یک کشتی منفرد یا یک حضور نمادین نیست، بلکه به مجموعهای گسترده از ناوهای هواپیمابر، ناوشکنها، رزمناوهای پشتیبانی و زیردریاییها اشاره دارد که بهصورت یک واحد هماهنگ و قدرتمند برای اجرای عملیات نظامی یا ایجاد بازدارندگی حرکت میکنند.
از این منظر، طرح موضوع «آرمادا» در کنار سخن گفتن از مذاکره و دیپلماسی، بیش از آنکه نشانه کاهش تنش باشد، حامل پیامی دوگانه است؛ پیامی که همزمان فشار نظامی، تهدید بازدارنده و تلاش برای حفظ ابتکار عمل سیاسی را در خود دارد.
