در ادامهی تشدید بیسابقه تنشها میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در مجموعهای از سخنرانیها و مصاحبههای رسانهای، مواضعی صریح، تند و کمسابقه علیه حاکمیت ایران اتخاذ کرده و بهروشنی اعلام کرده است که گزینهی نظامی علیه جمهوری اسلامی نهتنها از روی میز برداشته نشده، بلکه در صورت عبور تهران از خطوط قرمز تعیینشده، با واکنشی ویرانگر مواجه خواهد شد.
دونالد ترامپ روز سهشنبه ۳۰ دیماه، همزمان با نخستین سالگرد آغاز به کار دولت جدید خود، در کاخ سفید در برابر خبرنگاران قرار گرفت و بخش مهمی از سخنانش را به تحولات ایران اختصاص داد. او با اشاره به گزارشهایی درباره تصمیم دولت جمهوری اسلامی برای اجرای گسترده احکام اعدام گفت که طبق اطلاعات ارائهشده به دولت آمریکا، قرار بوده است صدها نفر، به گفتهی او حدود ۸۳۷ زندانی، در روزهای مشخصی اعدام شوند.
ترامپ گفت دولت آمریکا این موضوع را بهطور مستقیم به مقامهای جمهوری اسلامی منتقل کرده و هشدار داده است که اجرای چنین اقدامی، «روز بسیار بدی» برای حاکمیت ایران رقم خواهد زد. به گفته رئیسجمهور آمریکا، پس از این هشدار، جمهوری اسلامی از اجرای این اعدامها عقبنشینی کرد و در نهایت هیچیک از این احکام به اجرا درنیامد.
او در عین حال تأکید کرد که نمیتواند درباره رفتار آینده تهران با قطعیت سخن بگوید و افزود باید منتظر ماند و دید در ادامه چه اتفاقی خواهد افتاد. ترامپ در پاسخ به این پرسش که آیا گزینه نظامی علیه جمهوری اسلامی کنار گذاشته شده است یا نه، صراحتاً گفت: «خیر»، و تأکید کرد این گزینه همچنان بهطور کامل روی میز باقی مانده است.
رئیسجمهور آمریکا در ادامه سخنان خود بار دیگر به اقدامات نظامی پیشین علیه جمهوری اسلامی اشاره کرد و مدعی شد که توانمندی هستهای ایران در جریان حملات انجامشده بهطور کامل نابود شده است. ترامپ از عملیاتی با عنوان «چکش نیمهشب» نام برد و گفت این عملیات یکی از موفقترین حملات نظامی تاریخ بوده است.
او توضیح داد که خلبانهای آمریکایی در ساعات اولیه بامداد و با دقت بالا، اهداف تعیینشده را هدف قرار دادند و همه بمبها دقیقاً به نقاط از پیش مشخصشده اصابت کرد. ترامپ افزود پس از آن نیز دهها موشک تاماهاوک از زیردریاییهای آمریکا شلیک شد و تأسیسات مورد نظر بهطور کامل منهدم شد.
ترامپ با انتقاد شدید از برخی رسانههای آمریکایی، بهویژه شبکه سیانان، گفت تلاش برای زیر سؤال بردن میزان موفقیت این عملیاتها، بیاحترامی به خلبانهایی است که جان خود را به خطر انداختهاند. او تأکید کرد حتی مقامهای جمهوری اسلامی نیز به ابعاد این تخریب اذعان کردهاند و اگر ایران بخواهد فعالیتهای هستهای خود را از سر بگیرد، ناچار خواهد بود همهچیز را از نقطهای کاملاً جدید آغاز کند.
در کنار این اظهارات، محور اصلی تنشهای اخیر به تهدیدهای متقابل درباره ترور مقامات ارشد دو کشور بازمیگردد. دونالد ترامپ در مصاحبهای تلویزیونی هشدار داد که اگر جمهوری اسلامی یا هر عامل وابسته به آن بخواهد سوءقصدی علیه جان او انجام دهد، پاسخ ایالات متحده «ویرانگر» خواهد بود.
ترامپ گفت دستورالعملهای بسیار قاطعی صادر کرده و این دستورات از پیش به نهادهای ذیربط ابلاغ شدهاند. او با لحنی صریح افزود: «اگر هر اتفاقی بیفتد، کل کشور هدف قرار خواهد گرفت»، و تأکید کرد که در چنین شرایطی، جمهوری اسلامی «از روی زمین محو خواهد شد».
این تهدیدها در حالی مطرح میشود که به گفته مقامهای آمریکایی، نهادهای اطلاعاتی ایالات متحده از مدتها پیش درباره تهدیدهای احتمالی علیه جان ترامپ هشدار داده بودند. این تهدیدها عمدتاً به تلافی کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه پاسداران، در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ نسبت داده شده است.
ترامپ در اظهارات اخیر خود همچنین از آنچه سکوت دولت پیشین آمریکا در برابر این تهدیدها خواند، انتقاد کرد و گفت رؤسای جمهور آمریکا باید در چنین مواردی از یکدیگر حمایت کنند. او تأکید کرد هرگونه تهدید جانی علیه خود یا هر مقام آمریکایی، با ضربهای سخت و بدون تردید پاسخ داده خواهد شد.
در مقابل، مقامهای جمهوری اسلامی نیز واکنشهایی شدید و تهدیدآمیز نشان دادهاند. ابوالفضل شکارچی، سخنگوی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، اعلام کرده است که هرگونه تعرض به رهبر جمهوری اسلامی با پاسخی قاطع مواجه خواهد شد و هشدار داده که در چنین شرایطی «هیچ نقطه امنی» برای دشمن باقی نخواهد ماند.
همزمان، برخی نهادهای حکومتی از جمله کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی نیز با ادبیاتی تند از لزوم برخورد مستقیم با رئیسجمهور آمریکا سخن گفتهاند. این تهدیدها در شرایطی مطرح میشود که سازمان ملل متحد اعلام کرده گزارشهایی درباره کشته شدن هزاران نفر در جریان سرکوب اعتراضات اخیر در ایران دریافت کرده است.
در همین فضا، شماری از ایرانیان سرشناس در تبعید، از جمله شیرین عبادی، برنده جایزه صلح نوبل، خواستار اقدامهای هدفمند بینالمللی علیه رهبر جمهوری اسلامی و فرماندهان سپاه پاسداران شدهاند.
مجموعه این اظهارات، تهدیدها و واکنشها نشان میدهد که روابط میان واشینگتن و تهران وارد مرحلهای تازه، پرتنش و خطرناک شده است؛ مرحلهای که در آن، زبان تهدید، جنگ و نابودی کامل، بیش از هر زمان دیگری بر فضای سیاسی حاکم شده و آینده این رویارویی را در هالهای از ابهام فرو برده است.
