سه کشور اروپایی عضو برجام (آلمان، فرانسه و انگلیس) روز شنبه در بیانیهای اعلام کردند: ما دولتهای فرانسه، آلمان و بریتانیا از آوریل ۲۰۲۱ با حسن نیت با ایران مذاکره کردهایم تا برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) را به همراه سایر شرکتکنندگان در توافق و ایالات متحده به طور کامل احیا کنیم. در اوایل آگوست، پس از یک سال و نیم مذاکره، هماهنگکننده برجام متن نهایی را ارائه کرد که امکان بازگشت ایران به پایبندی به تعهداتش برجام و بازگشت آمریکا به توافق را فراهم میکرد.
سه کشور اروپایی با صدور یک بیانیه مشترک، با اشاره به بستهی پیشنهادی هماهنگکنندهی اروپایی تاکید کرده بودند که این بسته نهایی، هماهنگ کننده، تغییراتی ایجاد کرده بود که کشورهای اروپایی را به مرز انعطافپذیری خود رسانده بود. آنها همچنین در این بیانیه با اشاره به اینکه ایران ترجیح داد از این فرصت حساس دیپلماتیک استفاده نکند، ایران را به این دلیل که به گسترش برنامه هستهای خود فراتر از هر گونه توجیه غیرنظامی قابل قبولی ادامه میدهد انتقاد کردهاند.
در این بیانیه تاکید شده بود که کشورهای اروپایی و امریکا در حال نزدیک شدن به توافق بودند اما ایران موضوعات جداگانهای را مجددا مطرح کرده است که مربوط به تعهدات بینالمللی الزامآور حقوقی آن تحت معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای و توافق پادمانی منعقد شده با آژانس بینالمللی انرژی اتمی است.
آنها همچنین در این بیانیه تاکید کردهاند که خواسته اخیر ایران تردیدهای جدی در مورد نیات و تعهد ایران به نتیجه موفقیتآمیز برجام ایجاد کرده است.
کشورهای اروپایی موضع ایران را در تضاد با تعهدات الزامآور قانونی آن دانسته و گفتهاند که این موضعگیری چشمانداز احیای برجام را به خطر میاندازد.
در این بیانیه همچنین تاکید شده است که ایران باید به طور کامل و بدون تاخیر با حسن نیت با آژانس همکاری کند و از نظر فنی پاسخهای معتبری به سؤالات آژانس در مورد محل همه مواد هستهای در خاک خود بدهد.
آنها همچنین تصریح کردهاند که برجام به هیچ وجه نمیتواند برای رهایی ایران از تعهدات الزامآور قانونی که برای رژیم جهانی منع اشاعه ضروری هستند، استفاده شود.
این شرایط و دور شدن از توافق به گفتهی کارشناسان خشنودی اسرائیل را به دنبال داشته است.
یک مقام ارشد اسرائیلی به خبرنگاران گفته است اسرائیل به این نتیجه رسیده است که ایران و قدرتهای جهانی تا پیش از انتخابات میان دورهای آمریکا در ماه نوامبر سال جاری، به توافق هستهای برنمیگردند.
وی که نامش فاش نشده تصریح کرده است که اگر آمریکا به خواستههای ایران تن ندهد و ایران به خواستههای آمریکا تن ندهد و سازمان بینالمللی آژانس اتمی هم تحقیقات خود را متوقف نکند، در این صورت بازگشت به توافق وجود نخواهد داشت.
این مقام اسرائیلی همچنین تاکید کرده است ایران بدون دریافت امتیازات اضافی از غرب، قصد ندارد به تعهدات خود در برجام بازگردد .در این میان باراک راوید، روزنامهنگار اسرائیلی، سایت اکسیوس هم گفته آژانسهای اطلاعاتی اسرائیل، آمریکا و اروپا فکر میکنند که در حال حاضر دستیابی ایران به سلاح هستهای بعید است.
این اظهارات در حالی صورت میگیرد که یائیر لاپید، نخست وزیر اسرائیل هم از این سه کشور به دلیل موضعگیری در برابر ایران در جریان مذاکرات احیای برجام قدردانی کرده است.
وی گفت گفت اسرائیل اطلاعات تازهای از فعالیتهای اتمی ایران به این سه کشور ارائه کرده است.لاپید افزود که همراه با نفتالی بنت نخستوزیر پیشین و بنی گانتس وزیر دفاع اسرائیل کارزاری دیپلماتیک موفق برای توقف توافق هستهای و جلوگیری از لغو تحریمها علیه ایران تلاش میکند.
جمهوری اسلامی ایران تاکید دارند که پروندهی پادمانی ایران در آژانس انرژی اتمی بدون توضیح قانعکنندهای باید بسته شود. این پرونده به فعالیتهای هستهای ایران در سالهای گذشته مربوط میشود که در نقاط اعلام نشده توسط ایران، آثاری از وجود اورانیوم کشف شده است.
آژانس تاکید دارد که ایران باید در این خصوص گزارش و دلایل قابل قبولی ارائه کند، اما جمهوری اسلامی ایران تاکید دارد که بدون ارائهی پاسخی از طرف ایران، این پرونده باید بسته شود.
در همان حال برخی از تحلیلگران و ناظران تاکید دارند که جمهوری اسلامی ایران با نادیده گرفتن بیانیههای کشورهای اروپایی میتواند خود را بار دیگر در معرض ارجاع پروندهی هستهای به شورای امنیت قرار دارد.
کارشناسان تصریح میکنند که خودداری ایران از پاسخگویی صریح به آژانس در خصوص فعالیتهای اعلام نشده و مشکوک جمهوری اسلامی میتواند چالش جدی بینالمللی برای ایران ایجاد کند.
بیانیه سه کشور اروپایی در مورد فعالیت هسته ی ایران و اقدامات جدید اسراییل
مطالب مرتبط
