جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که در هفته های قبل خوشبینی زیادی برای امکان احیا توافق برجام داشت در آخرین واکنش خود نسبت به احیای توافق، موضع اخیر ایران درباره ی برجام را ناامیدکننده خواند و گفت آخرین تعاملات با یکدیگر همجهت نبوده و مواضع دو طرف نه تنها به هم نزدیک نشده که دور شده است.وی افزود این بسیار نگرانکننده است. اگر مواضع طرفین به یکدیگر نزدیک نشود، کل روند مذاکرات به خطر میافتد. وی گفت اگر هدف اینست که زودتر به توافق برسیم، باید بگویم آخرین پاسخی که دریافت کردم چندان کمکی به ما نخواهد کرد.
وی خاطرنشان کرد که کاری که وی آن را انجام خواهد داد، ادامه مشورت با سایر اعضای برجام، بهویژه ایالات متحده است. بورل تصریح کرد به این دلیل باید با امریکا مشورت ویژه انجام داد که این آمریکاست که باید درخواست ایران را در مورد چگونگی اقدام، انجام دهد. وی آخرین پاسخ ایران به پیش نویس پیشنهادی اروپا را ناامیدکننده خواند و اظهار داشت در حال حاضر نسبت به قبل در مورد دستیابی به توافق اطمینان کمتری دارد. بورل توضیحی نداد که به چه دلیل دچار نومیدی شده است.
این در حالیست که باب منندز، رئیس دموکرات کمیته روابط خارجی مجلس سنا، که همراه با گروهی از سناتورهای آمریکایی به اسرائیل رفته است روز دوشنبه ابراز امیدواری کرد آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تحقیق درباره برنامه هستهای ایران و بهویژه آنچه در سایتهای هستهای از پیش اعلامنشده صورت گرفته، متعهد بماند سناتور منندز گفت دشوار میتواند تصور کند که هرگونه توافق جدید میان ایالات متحده و ایران بر سر برنامه هستهای جمهوری اسلامی بهتر از خود برجام باشد.
وی افزود زمان و شرایط به جمهوری اسلامی اجازه داده برنامه غنیسازی هستهایش را به پیش ببرد و ما نمیتوانیم به جمهوری اسلامی اجازه دهیم بمب هستهای داشته باشد. با وجود تکذیبهایشان، کاملا روشن است که قصدشان همین است.
در همان حال رایزنیهای منطقهای جمهوری اسلامی دربارهی برجام، با کشورهای منطقه، منجمله قطر و هند نیز ادامه دارد. وزیر امور خارجه ایران در دیدار با سوبرامانیام جایشانکار وزیر امور خارجه هند، از آمادگی جمهوری اسلامی برای حل مسائل منطقهای خبر داد. این در حالی است که وزیر امور خارجه هند ضمن تاکید بر اینکه هند همواره از حل و فصل موضوع هستهای ایران حمایت میکند تصریح کرد این حمایت در آینده نیز تداوم خواهد داشت.
به نظر میرسد که جمهوری اسلامی بار دیگر برای حل و فصل برنامهی هسته ای اش، به رایزنیهای منطقهای روی آورده است. اما واقعیت این است که با وجود این رایزنیها و تلاش برای توافق، جمهوری اسلامی اقدامی عملی برای رفع تنش با جهان هم انجام نمیدهد.
جمهوری اسلامی ظاهرا عجله ای برای توافق ندارد و با این تصور که اروپا به خاطر نفت ایران و به خاطر چالش سوخت در اروپا، به خواستههای جمهوری اسلامی تن خواهد داد و تمایل بیشتری به انجام توافق خواهد داشت و در مقابل ایران کوتاه خواهد آمد.
این اظهاراتی است که محمد مرندی، آن را به صراحت نیز بیان کرده است و چندی پیش گفته بود که ایران عجلهای برای توافق ندارد. وی به کنایه گفته بود که به زودی زمستان سرد اروپا از راه خواهد رسید.
به گفتهی کارشناسان این تصور از شرایط اروپا یک تصور غیر واقعی است. علاوه بر این که اروپا از ابتدای تابستان برنامهی ریاضت سوختی را اجرایی کرده است و با اجرای برنامههای کاهشی و صرفهجویی، خود را برای کمبود سوخت در زمستان آماده کرده است، مقامهای جمهوری اسلامی به این نکته کلیدی توجه ندارند که آنچه اروپا به آن نیاز دارد گاز است و نه نفت، که جمهوری اسلامی به خاطر سالها تحریم از یک سو و همچنین باج دادن به روسیه به خاطر صادرات گاز به اروپا، تجهیزات استحصال و صادرات گاز خود را توسعه نداده است.
به گفتهی کارشناسان این اروپا نیست که باید منتظر باشد تا به زودی زمستان سخت از راه برسد، بلکه این خود ایران است که به زودی به واسطهی محدودیتهایی که همهساله در استحصال و بهرهبرداری از گاز دارد، زمستان سختی در پیش خواهد داشت. چون هم باید گاز وارد کند و هم اینکه تولید بنزین کاهش یافته و هم برای نخستین بار در دهسال اخیر احتمالا مجبورشود به واردات بنزین دست بزند.
سر تیتر خبرها ابراز نا امیدی میانجیگر اصلی مذاکرات برجام از احیا سریع توافق
