افزایش امید برای احیا توافق برجام با لحن مثبت و متفاوت اروپا و آمریکا

در حالی که مقامات ایرانی درباره‌ی وضعیت مذاکرات بعد از ارسال پیشنهادهایشان به طرح بورل سکوت کرده اند و امریکا هم هنوز پاسخی به طرح پیشنهادی ایران برای از سرگیری مذاکرات برای احیای توافق نداده است، جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در یک کنفرانس مطبوعاتی در حاشیه سمینار در اسپانیا پاسخ ایران به متن پیش‌نویس را منطقی خواند و در عین حال از سکوت امریکا در این خصوص خبر داد. وی اظهار داشت پاسخ ایران به ایالات متحده انتقال یافته است، اما در عین حال تصریح کرد که ایالات متحده هنوز جوابی نداده است.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپادر ادامه یادآور شد که کشورها منتظر پاسخ آمریکا هستند. وی ابراز امیدواری کرد که این پاسخ به اروپا اجازه دهد مذاکرات را به نتیجه برساند. وی ضمن ابرازامیدواری در این خصوص، در عین حال خاطرنشان کرد که نمی‌توان در این خصوص اطمینان خاطر داشت.
وی تصریح کرد قرار بوده است که پاسخ تا حالا اماده شده باشد. وی اظهار داشت که برگزاری نشست کمیسیون مشترک هم برای اواخر هفته گذشته در وین پیش بینی شده بود. اما برگزاری آن امکان‌پذیر نشد. وی افزود ممکن است این نشست در هفته‌ی جاری برگزار شود.
منظور جوزپ بورل از برگزاری نشست کمیسیون مشترک در وین، برگزاری این نشست با حضور وزرای امور خارجه است که برگزاری آن می‌تواند پایان مذاکرات و دستیابی به توافق برای احیای برجام را به دنبال داشته باشد.
گرچه بازار ایران نسبت به احتمال این توافق واکنش نشان داده است، و با افت چند هزار تومانی دلار و یک میلیونی سکه مواجه شده است، اما در همان حال علامت مثبتی هم از وقوع توافق بین ایران و امریکا برای احیای توافق وجود ندارد.
اظهارات بورل در خصوص عدم پاسخ‌دهی امریکا در حالی عنوان می‌شود که برخی از رسانه‌های بین‌المللی از تداوم بررسی پیش‌نویس توسط امریکا خبر داده‌اند.
بلومبرگ از قول یک مقام امریکایی که نامش فاش نشده گفته است ایالات متحده همچنان به بررسی آخرین پیش‌نویس پیشنهادی اتحادیه اروپا برای احیای برجام ادامه می‌دهد. در عین حال به نقل از این مقام امریکایی، امریکا اعلام کرده است که ایالات متحده از کنار گذاشته شدن برخی از خواسته‌های کلیدی توسط تهران دلگرم شده است.
این مقام امریکا در عین حال با اشاره به اینکه دولت بایدن در زمان مناسب پاسخ خواهد داد گفته است تاخیرهای ایران ماه‌ها به طول انجامیده است. وی تصریح کرده است که با توجه به تاخیر چندماهه‌ی ایران، هرگونه اظهارنظر مبنی بر اینکه که ایالات متحده اکنون روند را به تاخیر می‌اندازد، نادرست است.
وی باابراز خشنودی از تغییر خواسته‌های ایران در این خصوص از اینکه ایران برخی از خواسته‌های خود از جمله حذف سپاه از لیست تروریسم را کنار گذاشته ابراز رضایت کرده است.
این مقام امریکایی در عین حال نتیجه را نامشخص خوانده و گفته است برخی شکاف‌ها باقی مانده و برخی از مسائل باقی مانده هنوز باید حل شوند.
آدرین واتسون، سخنگوی شورای امنیت ملی نیز در بیانیه‌ای اعلام کرده است ایالات متحده پیشنهادات جدیدی را برای موافقت ایران با توافق در نظر نمی‌گیرد. وی گمانه‌زنی‌ها در این خصوص را که ایالات متحده‌ی امریکا امتیازات جدیدی را برای ایران به عنوان بخشی از بازگشت مجدد به توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ پذیرفته یا در حال بررسی آن است نادرست خوانده و گفته است امریکا هیچ پیشنهاد جدیدی را در این خصوص نمی‌پذیرد. اما مهمترین علامت مثبت واکنش به این مذاکرات در سخنان سخنگوی وزارت خارجه آمریکا به چشم میخورد ، ند پرایس در کنفرانس خبری روز دوشنبه با توجه به سخنان جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که گفته بود هفته پیش انتظار پاسخ دولت بایدن را داشته است، گفت: ما بشدت سرگرم بررسی متن هستیم و حتی یک روز هم بیش از زمان لازم، پاسخ را معطل نخواهیم کرد.
وی افزود به نظر می‌رسد ایران از چندین خواسته خود که به هیچ عنوان برای ایالات متحده قابل قبول نبود، از جمله خارج کردن سپاه پاسداران از فهرست گروههای تروریستی خارجی، صرف نظر کرده است ودر صورتی که کوچکترین خطری از سوی سپاه حس شود، آمریکا از تمامی ابزار فشار خود استفاده خواهد کرد. با وجود این که مسائل دیگری وجود دارد که هنوز دو طرف درباره آنها اختلاف نظر دارند، ولی در حال حاضر نسبت به دو هفته پیش، نظرات تهران و واشنگتن نزدیکتر شده است.
این تغییر لحن مقامات اروپایی و امریکایی بعد از گفتگوهای بایدن و سران سه کشور اروپایی رخ داده است. به نظر میرسد دو کشوربیش از همیشه به توافق نزدیک شدند به همین دلیل باقری کنی و شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی روز دوشنبه نیز در جلسه تشخیص مصلحت شرکت کردند. چالشهای امنیتی و انرژی جنگ اوکراین برای اروپا مهمترین عامل تلاش برای انجام توافق برجام است. کشورهای اتحادیه اروپا هنوز حدود ۱.۲ میلیون بشکه در روز نفت خام روسیه را از طریق دریا وارد می‌کنند، یعنی دو -سوم مقداری که قبل از حمله نیروهای مسکو به اوکراین خریداری می‌کردند اما تحریم‌هایی که قرار است در دسامبرعلیه روسیه اجرایی شوند، این جریان را محدود خواهد کرد. بنابراین، محموله‌های نفتی از ایران بخصوص صد میلیون بشکه نفت روی اب ایران می‌تواند به پر کردن این شکاف کمک کند.
امریکا هم مایل است این مسیر را دنبال کند و برنامه هسته ای را از طریق برجام مهار کند و وارد درگیری نظامی نشود.