روابط ایران و آژانس بین المللی اتمی بعد از خاموش شدن دوربینهای نظارتی در ماه گذشته درحال تیره شدن است و اکنون به مجادلات رسانه ای میان ایران و آژانس بین المللی اتمی تبدیل شده است. رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در مصاحبه با ال پاییس اسپانیا گفته بود که برنامه هستهای ایران بهتاخت پیش میرود. وی همچنین تأکید کرده بود که نزدیک پنج هفته است دید بسیار محدودی از فعالیتهای ایران داشته است. و دیگر نمیتواند برنامه هسته ایران را تایید کند وی افزود غنی سازی ۶۰ درصدی ایران به آن معنی نیست که ایران در حال ساخت سلاح هستهای است اما کشوری که اهداف نظامی ندارد، اقدام به غنیسازی ۶۰ درصدی نمیکند.
بدنبال این مصاحبه هم سخنگوی وزارت خارجه و هم محمد اسلامی رییس سازمان انرژی اتمی واکنش نشان دادند.
کنعانی سخنگوی وزارت خارجه در واکنش میگوید منافع خود را قربانی مذاکرات هستهای احساسی و شتابزده نمیکند و جمهوری اسلامی به روند مذاکره به عنوان یک انتخاب جدی ملتزم و پایبند است و این مسیر را تا زمان دستیابی به یک توافق خوب و قوی و پایدار ادامه خواهد داد.
وی افزود جمهوری اسلامی سالیان متمادی با نگاه تعاملی و سازنده و با این نگاه که به سوءتفاهمات خاتمه دهد، اجازه داد بازرسان آژانس به دفعات از مراکز مورد نظر بازدید کنند.اما متأسفانه اقدامات سازنده ایران با واکنش سازنده و متقابل آژانس و مدیرکل آن مواجه شده است. متأسفانه آقای گروسی بارها درباره برنامه هستهای ایران مشخصا در ماههای اخیر یک رویکرد غیرحرفهای و غیرمنصفانه اتخاذ کرده است.
ایشان علاقهمند است هر از چندگاهی موضعی راجع به مباحث هستهای ایران مطرح کند. معتقدیم در مقابل همکاری سازنده ایران با آژانس، مدیرکل لازم است رویکرد سازنده و تعاملی داشته باشد. اظهارات مدیرکل آژانس را فنی و حرفهای نمیدانیم و ایشان را دعوت میکنیم به رعایت اصل بیطرفی و انصاف و اجتناب از اظهاراتی که با انگیزههای سیاسی صورت میگیرد.
محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی ایران، نیز در واکنش گفته است جمهوری اسلامی آن زمان پذیرش کرد که فعالیتهای غنیسازی را محدود سازد و ظرفیت و سرعت خود را کاهش دهد تا اعتمادسازی اتفاق بیفتد اما آنها پایبند نبودند. وقتی که نظارت تشدید شده را پذیرفتیم برای رفع اتهام بوده است، آن دوربینها برای رفع این اتهام بوده است اما اگر قرار است آن اتهامها پابرجا بماند دلیلی ندارد که دوربینها به جای بماند. این دوربینها به دست خود آژانس جمع شده است وی افزود جمهوری اسلامی هیچ زمانی پنهانکاری نداشته است. ما هیچ زمانی غنیسازی خارج از چارچوب و بدون هماهنگی با آژانس نداشتهایم. ایجاد ظرفیت آب سنگین و همه زیرساختهای صنایع اتمی ما با هماهنگی آژانس بوده و تحت نظارت آژانس بوده و الان هم هست. اما این دوربینهای به اصطلاح برجامی، به توافق برجام مربوط است اگر به توافق برگشتند و اگر پرونده های باز کنونی بسته شود و مطمین شویم که دیگر نمیخواهند شیطنتی در آن انجام دهند، ما هم تصمیمگیری میکنیم. وی افزود سند برجام حاصل ۲۰ سال مذاکره است، و نکته حائز اهمیت برای ما، این است که بتوانیم دست تیم مذاکرهکننده را پر نگه داریم و قوت آنها را افزایش دهیم تا مذاکرات را قدرتمند پیش ببرند و این گروه متخاصم را علیه جمهوری اسلامی ایران به عقب برانند.
وی گفت برنامه اتمی ایران اهداف نظامی ندارد، در غنی سازی ۶۰ درصد اهداف جمهوری اسلامی ایران مکتوب است و ما با نظارت خود آژانس غنی سازی ۶۰ را آغاز کردیم
مجددا در پاسخ به این مواضع، گروسی دبیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مصاحبه با سی ان ان دوشنبه شب گفت مذاکرات میان ایران و قدرتهای جهان به مرحله حساسی رسیدهاست، اما فضا برای توافق، روزبهروز تنگتر میشود. وی گفت جمهوری اسلامی ، غنیسازی اورانیوم را در سطح بسیار بالایی ادامه میدهد، وبا واژهها نمیتوان اعتماد سازی کرد، بلکه تنها راه این است که آژانس، امکان بازرسی از تاسیسات هستهای ایران را داشته باشد.
وی افزود آژانس، هیچ ارزیابی از توانایی ایران برای دستیابی به سلاح هستهای ندارد اما مسلم است که جمهوری اسلامی، در حال ساخت سانتریفیوژهای نسل آخر است که برای غنیسازی اورانیوم در سطح بالا،کاربرد دارد. وی گفت آژانس، اطلاعاتی در اختیار ندارد که ثابت کند جمهوری اسلامی ایران، در حال ساخت بمب اتمی است اما تلاشها و نحوه عملکرد حکومت ایران نشانگر حرکت آنها به این سمت است.
ایران، در راه رسیدن به غنیسازی شصت درصدی است و این میزان، بسیار نزدیک به غنیسازی نود درصدی است که با آن میتوان، سلاح هستهای ساخت.
رافائل گروسی، افزود در روند مذاکرات بین ایران و غرب، مواردی متعدد، از جمله در مورد مسائل مالی، تحریمها، افراد و فعالیتهایی خاص وجود داشته که مانع دستیابی به یک توافق شده است و بر اساس همین موارد، واضح است که مذاکرات، نتایج قابل توجهی نداشته است.
و اگر توافقی حاصل نشود، وارد مرحلهای بسیار نامشخص خواهیم شد.
به نظر میرسد جمهوری اسلامی بدون توجه به پروتکلهای اتمی در حوزه بین المللی دست به بازی خطرناکی زده است که هم میتواندکاملا احیای برجام را متوقف سازد و هم ایران را در معرض بازگشت تحریمهای سازمان ملل قرار دهد و هم میتواند احتمال حملات نظامی محدود علیه تاسیسات ایران را رقم بزند . بی تدبیری مقامات کنونی کشور را در معرض خطرهای بنیادی زیادی قرار داده است.
بحران در روابط ایران و آژانس بین المللی اتمی و خطر فروپاشی برجام
مطالب مرتبط
