تعلل جمهوری اسلامی و همچنین تیم مذاکرهکنندهی هستهای ایران بخصوص در مذاکرات قطر ، انتقادات زیادی را در جامعهی بینالمللی و بین طرفهای هستهای جمهوری اسلامی ایران به دنبال داشته است و حتی رابطان مذاکرات هستهای ایران را هم به انتقاد و واکنش واداشته است.
جوزپ بورل نماینده ی اروپا در مذاکرات هستهای که مذاکرات دوحه بر اساس رایزنیهای وی با مقامهای جمهوری اسلامی ایران، سازماندهی شده بود، از تماس تلفنی مجدد خود با حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجهی ایران خبر داد و اظهار داشت که در این گفتگوی تلفنی با امیرعبداللهیان تاکید کرده است که در در حال حاضر نیاز به تصمیمگیری وجود دارد. وی اظهار داشت که در این تماس و گفتگوی تلفنی تاکید کرده است که فضای سیاسی برای احیای برجام ممکن است به زودی محدود شود. وی همچنین در یک پیام توئیتری تاکید کرد که اگر قرار است که توافق به نتیجه برسد، اکنون نیاز به تصمیمگیری است.جوزپ بورل همچنین در این یادداشت توئیتری تاکید کرده است که توافق هنوز ممکن است. وی در عین حال هشدار داده است که فضای سیاسی برای احیای برجام ممکن است به زودی محدود شود.
در همان حال رابرت مالی نماینده ویژه آمریکا در امور ایران که برای انجام توافق و با هدف به نتیجه رسیدن گفتگوها چند روز قبل به قطر سفر کرده بود، مذاکرات دوحه را اتلاف وقت دانست و اظهار داشت اتحادیه اروپا میخواست حداقل یک بار دیگر برای دستیابی به توافق تلاش کند. وی در گفتگو با رادیو ملی امریکا دعوت ایران و امریکا به دوحه را بخشی از تلاش اروپا برای دستیابی به توافق دانست و اظهار داشت دعوت دو هیات ایران و آمریکا به دوحه با این امید صورت گرفت که هیات ایران برای انجام توافق تمایلی از خود نشان دهد.
مالی اظهار داشت که با وجود این تلاشها هیات ایران در این مقطع، قادر نبودند پاسخی ارائه کنند. وی تاکید کرد که این مذاکرات بیشتر یک اتلاف وقت بوده است.
رابرت مالی همچنین با مقصر دانستن جمهوری اسلامی ایران برای عدم توافق، اظهار داشت اتحادیه اروپا نقشه راهی روی میز گذاشته است و مقرر شده که که بنابر نظر آنها، طرفین به یک نتیجه عادلانه برسند. وی با اشاره به اینکه امریکا آمادگی خود را اعلام کرده و گفته است که آماده است توافق را بپذیرد، اظهار داشت هیاتی که این توافق و پیشنهاد اروپا را قبول نکرده و بله نگفته، ایران است.
رابرت مالی همچنین با انتقاد از واکنش ایران نسبت به مذاکرات دوحه، اظهار داشت وقتی ایران میگوید امریکا با مواضع قبلی به دوحه آمده، برای ایالات متحده امریکا قابل فهم نیست. وی افزود امریکا با مواضعی امده است که با بازگشت به برجام سازگار است.
رابرت مالی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به اینکه هیئتی که باید پاسخ بدهد، ایران است، اظهار داشت اگر هیات ایران برای انجام توافق آماده نیستند، معلوم نیست چرا حاضر شدند به دوحه بیایند.نماینده ویژهی امریکا در امور ایران همچنین با انتقاد از واکنش ایران در قبال مذاکرات دوحه اظهار داشت ایران در دوحه درخواستهایی روی میز گذاشته است که به برجام ربطی ندارد.
وی تصریح کرد که جمهوری اسلامی ایران و تیم مذاکرهکنندهی جمهوری اسلامی ایران قبلا هم مواردی را خواستهاند و مطرح کردهاند، اما اروپاییها و امریکا هم پیش از این گفته است که این درخواستها بخشی از مذاکرات فعلی نیستند.
وی افزود مذاکرات واقعی فعلی در واقع به جای اینکه بین ایران و امریکا باشد، بین ایران و خودش است. مالی تصریح کرد که در حال حاضر ایرانیها باید به نتیجه برسند که آیا در حال حاضر آمادهاند تا با چهار کشور دیگر کنار بیایند یا خیر.
مالی همچنین در واکنش به اینکه به نظر میرسد که ایران دیگر توافق را نمیخواهد، تصریح کرد که نمیتوان دربارهی انگیزههای آنها بحثی کرد. وی در عین حال خاطرنشان کرد که ارزیابی ایالات متحده این است که ایرانیها هنوز این تصمیم اساسی را نگرفته است که آیا علاقمند به توافق هستند یا نه.
واقعیت این است که جمهوری اسلامی آنقدر در دستیابی به توافق تعلل میکند و شروطی متفاوت با آنچه که در برجام مطرح شده است را مطرح میکند که این شبهه را برای جامعهی بینالمللی ایجاد کرده است که اساسا علاقهای به انجام توافق ندارد.
تیم مذاکرهکنندهی جمهوری اسلامی همواره تاکید کرده است که این آمریکاست که بر سر راه توافق سنگاندازی میکند و مانع از انجام توافق میشود، اما واقعیت این است که جمهوری اسلامی انتظار دارد که خواستههای خود را در خصوص توافق مطرح کند و حتی بدون گفتگو و مناقشه در این باره، طرف امریکایی پیشنهادات ایران را بپذیرد و توافق محقق شود .در عین حال امریکا در مقابل ادعای جمهوری اسلامی که گفته بود برای تنظیم مذاکرات جدید در حال فعالیت هست گفته که هیچ برنامه ای برای مذاکرات جدید وجود ندارد.
تیم مذاکرهکنندهی جمهوری اسلامی ایران حتی حاضر نشده است که با امریکا که طرف اصلی مناقشهی جمهوری اسلامی است رو در رو صحبت کند، و حداقل خواستههای سیاسی و دیپلماتیک خود را با مذاکرهی مستقیم مطرح کند.
به گفتهی کارشناسان در صورت عدم انجام توافق بین جمهوری اسلامی و غرب، به دلیل تداوم تحریمها، علاوه بر تشدید گرانیها مسالهی توسعه در ایران به صورت جدی با چالشهای جدیتر و دامنهدارتری هم مواجه خواهد شد.
آخرین تلاشهای دیپلماتیک برای توافق برجام و انتقاد از ناتوانی تصمیم گیری جمهوری اسلامی
مطالب مرتبط
