پس از مدتها کشمکش در خصوص عدم همکاری ایران با آژانس ، شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز چهارشنبه قطعنامهای را که ایران را به عدم همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی متهم میکند به تصویب رساند.
قطعنامه علیه ایران در شورای حکام آژانس اتمی با ۳۰ رأی موافق، ۲ رأی مخالف شامل روسیه و چین و ۳ رأی ممتنع که شامل کشورها هند، لیبی و پاکستان هستند، به تصویب رسید.
پیشنویس این قطعنامه توسط آمریکا، انگلیس، آلمان و فرانسه تهیه و روز دوشنبه به شورای حکام تحویل داده شده بود.
در این قطعنامه ایران متهم به عدم همکاری کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی است.
جمهوری اسلامی ایران در واکنش به این اقدام، از کاهش بیشتر اقدامات نظارتی در ایران خبر داده و با صدور بیانیهای اعلام کرده است فعالیت تعدادی از دوربینهای فراپادمانی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ایران را قطع خواهد کرد.
در این بیانیه که توسط سازمان انرژی اتمی منتشر شده است، با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی ایران تاکنون همکاریهای گستردهای با آژانس بینالمللی انرژی اتمی داشته است، آمده است آژانس این همکاریها را وظیفهی ایران تلقی کرده است. سازمان انرژی اتمی در این بیانیه تصریح کرده است که آژانس بینالمللی انرژی هستهای بدون اینکه در نظر داشته باشد که این همکاریها ناشی از حسن نیت ایران است، قدردان این همکاریها نبوده، و آن را وظیفه ایران نیز تلقی کرده است.
در این بیانیه همچنین آمده است که به دلیل عدم قدردانی آژانس انرژی اتمی، جمهوری اسلامی ایران تصمیم گرفته است از روز چهارشنبه فعالیت دوربینهای فراپادمانی، دستگاه اندازهگیری بر خط سطح غنا و فلومتر آژانس قطع شود.
همچنین در بخش دیگری از این بیانیه آمده است که بیش از ۸۰ درصد از دوربینهای موجود آژانس دوربینهای پادمانی هستند که کمافیالسابق فعالیت این دوربینها ادامه خواهد یافت.
علاوه بر این محمدرضا غائبی، سرپرست نمایندگی ایران در آژانس نیز ضمن محکوم کردن تصویب قطعنامه در شورای حکام گفته است که جمهوری اسلامی ایران در این خصوص اقدام مقتضی را انجام خواهد داد، وی همچنین تهدید کرده است که ایران حق دارد در سیاست و رویکرد خود در قبال آژانس بازنگری کند.
جمهوری اسلامی همچنین این قطعنامه را سیاسی خوانده و گفته است که این اقدام با انگیزه سیاسی و مغرضانه از سوی برخی از کشورهای عضو شورای حکام صورت گرفته است.
غائبی همچنین خاطرنشان کرده است که طی ۲۰ سال گذشته فشردهترین بازرسیهای آژانس در ایران انجام شده است. وی همچنین تصریح کرده است که تنها در سال ۲۰۲۱، بیست و دو درصد از بازرسیهای آژانس در سراسر جهان در ایران انجام شده است. وی گفته است که این بازرسیها در حالی در این سطح وسیع در ایران صورت گرفته است که ایران تنها ۳ درصد از کل تاسیسات هستهای تحت پوشش آژانس در سراسر جهان را در اختیار دارد.
نماینده جمهوری اسلامی در آژانس همچنین گفته است که ادعاهای مربوط به مکانهای ذکر شده در گزارش مدیرکل آژانس که مبنای صدور این قطعنامه قرار گرفته است، بر اساس اطلاعات نادرست ساختگی اسرائیل است. وی همچنین تصریح کرده است که جمهوری اسلامی ایران معتقد است که بزرگنمایی صورت گرفته در گزارش اخیر آژانس و تلاشها برای ایجاد فاجعهای غیرضروری در این زمینه، نتیجه معکوس خواهد داشت.
وی همچنین با انتقاد از محتوای قطعنامه ، گفته است در شرایطی که بین ایران و آژانس همکاریهای گستردهای وجود دارد، دعوت از ایران برای همکاری با آژانس از طریق پذیرش قطعنامه، اقدامی بیمعنی و ناامید کننده است.
غائبی همچنین این قطعنامه را زنگ خطری برای اعتبار و یکپارچگی آژانس در سیستم پادمانی و رژیم منع اشاعه دانسته و هشدار داده است که این اقدام موجب خواهد شد تا همکاری صادقانه و گسترده با آژانس در زمینه پادمانها در برابر اراده سیاسی و فشار برخی کشورها تضعیف میشود. وی این وضعیت را ضربه بزرگی به آژانس دانسته است.
نمایندهی جمهوری اسلامی در آژانس در عین حال هشدار داده است که ایران حق دارد در سیاست و رویکرد خود در قبال آژانس بازنگری کند.
گرچه این قطعنامه که در شورای حکام به تصویب رسیده است، هم برای جمهوری اسلامی جنبهی بازدارندگی ندارد و هم به اقدام حقوقی علیه ایران منجر نخواهد شد، اما به گفتهی کارشناسان، میتواند مقدمهای برای صدور قعنامههای بعدی علیه ایران باشد و شرایط ایران را در جامعهی بینالمللی بیش از پیش دشوار کند.
ایران همواره قطعامههای هشداردهنده به ایران را قطعنامههایی اسرائیلی میداند و تاکید دارد که این قطعنامهها تحت فشار اسرائیل علیه ایران صادر میشود، اما این موضوع را ناگفته میگذارد که این قطعنامهها حتی اگر تحت فشار اسرائیل هم باشند تنها زمانی علیه ایران صادر میشوند که ایران اقدامات غیرشفاف خود در خصوص برنامهی هستهای خود را توسعه میدهد.
همچنین پیشبینی میشود که این قطعنامه زمینهساز صدور قطعنامههای بعدی علیه ایران باشد که اقدام حقوقی بینالمللی نیز علیه جمهوری اسلامی در پی داشته باشد.
آخرین خبرهای کوتاه تصویب قطعنامهی علیه ایران در شورای حکام آژانس و واکنش جمهوری اسلامی
