چالش جدید برای جمهوری اسلامی و احیا مذاکرات برجام

جمهوری اسلامی در حالیکه مذاکرات برجام متوقف شده و تظاهرات مردم در خوزستان ادامه دارد و رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران و عضو تیم مذاکره کننده وین، روز چهارشنبه هفته گذشته در سنای امریکا اعلام کردکه چشم انداز رسیدن به یک توافق با ایران در بهترین حالت بسیار ضعیف است.، با چالش جدیدی روبرو شد و انهم گزارش جدید آژانس بین المللی در مورد راستی آزمایی اجرای برجام و اجرای پادمان در جمهوری اسلامی است که میتواند به محکومیت ایران در شورای حکام بیانجامد و حتی پرونده به شورای امنیت ارجاع شود. آژانس در تازه‌ترین گزارش خود اعلام کرده که میزان ذخیره اورانیوم غنی شده ایران ۳.۵ درصد بیش از ۱۸ برابر حد مجازی است که به موجب توافق هسته‌ای اجازه داده شده بودهمچنین .طبق گزارش آژانس ذخیره اورانیوم غنی شده ایران از آخرین گزارش سه ماهه ما به میزان ۶۱۲ کیلوگرم افزایش یافته است. در آخرین گزارش این سازمان در خصوص برنامه هسته‌ای ایران تخمین زده شده تا ۱۵ مه ۲۰۲۲، کل ذخایر اورانیوم غنی شده ایران ۳۸۰۹.۳ کیلوگرم بوده است. در این گزارش همچنین آمده است میزان ذخیره اورانیوم غنی شده تا میزان ۲۰ درصد، اکنون ۲۳۸.۴ کیلوگرم تخمین زده می‌شود که ۵۶.۳ کیلوگرم از زمان آخرین گزارش در ماه مارس بالاتر رفته است. این در حالی است که میزان اورانیوم غنی شده تا ۶۰ درصد با افزایش ۹.۹ کیلوگرمی، به ۴۳.۱ کیلوگرم رسیده است.
امریکا و کشورهای غربی نسبت به غنی سازی شصت در صد حساس هستند.
اما انچه که میتواند بیش از همه برای حکومت مسیله ساز باشد این است که در این گزارش گفته شده که ایران توضیحات قانع کننده ای در خصوص یافتن ذرات اورانیوم در ۳ مکان اعلام نشده ارائه نکرده است. این بخش میتواند تبعات سنگین حقوقی برای ایران داشته باشد. در این میان و در واکنش به این موضوع حمدرضا غائبی سرپرست نمایندگی دائم ایران در وین گفت: ایران بارها نسبت به ضرورت پرهیز آژانس از درج اطلاعات فعالیت‌های هسته‌ای خود اعتراض کرده اما جدی گرفته نشده است.وی گفت جمهوری اسلامی ایران به‌رغم اینکه از همان ابتدا معتقد بود طرح ادعاهای مطروحه علیه کشورمان بر اساس اطلاعات ساختگی است که توسط رژیم صهیونیستی و کشورهای معاند در اختیار آژانس قرار گرفته است، ولی برای نشان دادن حسن نیت خود و رد ادعاها و اتهامات مطرح شده از طریق اعلام آمادگی برای تعامل مستدل و فنی با آژانس تلاش کرد تا ضمن توافق با آژانس برای وارد شدن به یک روند مذاکراتی، با هدف حل و فصل نهایی این ادعاها، با شرکت در سه نشست فنی تفصیلی جداگانه با مسئولین ذیربط آژانس طی دو ماه گذشته، توضیحات و مستندات فنی لازم را در خصوص ادعاهای مطروحه شده در اختیار آژانس قرار دهد.
وی افزود گزارش مدیرکل آژانس منعکس کننده همکاری‌های گسترده ایران با آژانس نیست. این گزارش متاسفانه با کنار گذاشتن استدلالات مبسوط، مستدل و فنی مطرح شده از سوی طرف ایرانی و نامعتبر خواندن غیر منصفانه آنها، همچنان بر مفروضات از پیش تعیین شده آژانس تکیه کرده و بر این اساس جمع بندی یکطرفه خود را ارائه می‌دهد.
وی افزود جمهوری اسلامی ایران این رویکرد را غیر سازنده و مخرب نسبت به روابط و همکاریهای جاری و نزدیک ایران و آژانس ارزیابی کرده و معتقد است آژانس بایستی متوجه عواقب مخرب انتشار چنین گزارش های یک سویه‌ای که میتواند بهانه لازم را به دست مخالفین روابط ایران و آژانس و مخالفین قسم خورده احیای برجام بدهد باشد. وی افزود گزارش افزایش ذخیره های غنی سازی در چارچوب معاهده NPT و بر اساس اقدامات جبرانی قانونی پیش بینی شده در قانون مصوب مجلس شورای اسلامی متعاقب توقف اجرای تعهدات هسته ای کشورمان ناشی از عدم اجرای تعهدات طرفهای دیگر برجام، انجام شده است.
وی گفت تا زمانیکه توافق احیای برجام صورت نپذیرد، آژانس به اطلاعات حافظه دوربین های مستقر خود و سایر اطلاعات دیگر در این زمینه دسترسی نخواهد داشت،
همچنین سخنگوی وزارت خارجه گزارش اخیر مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درخصوص برنامه های هسته ایران را غیرمنصفانه دانست و بیان کرد: متأسفانه این گزارش بازتاب دهنده واقعیت گفت‌وگوهای ایران و آژانس نیست. وی اشاره کرد: متأسفانه آنچه در این گزارش دیده می شود چیز جدیدی نیست و همانی است که گروسی در پارلمان اروپا پیش از دور سوم گفت‌وگوهای ایران و آژانس به صورت شتاب زده اعلام کرد. این گزارش از همان موقع و حتی قبل از نشست سوم ایران و آژانس جمع بندی شده بود و به نظر می‌رسد شتاب زدگی در این جمع بندی وجود دارد. گزارش منصفانه و متوازن نیست و بیم این می‌رود فشار صهیونیست‌ها و برخی کنشگرها باعث شده مسیر گزارش معمول آژانس از فضای فنی به سیاسی منتقل شود و انتظار ما این است که این مسیر اصلاح شود.
به نظر میرسد جمهوری اسلامی با افزایش غنی سازی خود میخواهد امریکا و غرب را تحت فشار بگذارد تا انها را نسبت به نرمش در توافق برحام وادارد هر چند میتواند بازی خطرناکی باشد که منجر به ار جاع پرونده ایران به شورای امنیت و نیز فعال شدن مقابلات اسراییل با ایران شود.