ابهامها در خصوص زمان انجام توافق بین ایران و امریکا همچنان ادامه دارد.
گرچه بسیاری از کارشناسان توافق بین ایران و امریکا و بازگشت دو کشور به تعهدات برجامی را قطعی میدانند، اما نگرانیها در خصوص زمان این توافق و بازگشت همچنان مبهم است.
در این میان انریکه مورا نماینده اتحادیه اروپا در مذاکرات هستهای ایران پس از سفر خود به تهران که با هدف رفع آخرین موارد اختلاف بین طرفین صورت گرفت، روز سهشنبه به واشنگتن سفر کرد. مورا قرار است با رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، برت مکگرک، مسئول امور خاورمیانه کاخ سفید و ویکتوریا نولاند دیپلمات شماره سه آمریکا دیدار و مذاکره کند. در این میان یک عضو هیات مذاکراتی امریکا که رابطه نزدیکی بااسراییل داشته است . در اعتراض به سیاستهای دولت بایدن در ارتباط با ایران استعفا داده است .روز دوشنبه هم بیلا مسرلی سخنگوی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با اشاره به اینکه گفتوگوها به مرحله نهایی نزدیک شده است، در عین حال از تلاش کشورها برای بازگشت هرچه سریعتر به مذاکرات وین خبر داده است. وی تاکید کرده است که کشورها در تلاش هستند تا هرچه سریعتر به مذاکرات وین بازگردند و توافق را به نتیجه برسانند.
وی همچنین تصریح کرده است که تقریبا تمام کشورهای مشارکتکننده در گفتوگوها، خواهان جمعبندی سریعتر مذاکرات هستند. سخنگوی اتحادیه اروپا در عین حال گفته است دستیابی به توافق نهایی در انتظار تصمیمات سیاسی ایالات متحده آمریکا در خصوص چند موضوع باقیمانده مهم و کلیدی است.
جمهوری اسلامی ایران همچنان تاکید دارد که امریکا باید در خصوص توافق واقعبینانه عمل کند تا امکان دستیابی به توافق وین فراهم شود. گرچه امریکا هم تاکید دارد که در این خصوص این ایران است که باید تصمیمات سخت را بگیرد.
تمامی این اظهارات در حالی عنوان می شود که برخی کارشناسان همچنان از کارشکنیهای روسیه برای تاخیر در تحقق برجام صحبت میکردند. ماهها قبل برخی کارشناسان عنوان میکردند که روسیه، برجام و بازگشت امریکا به برجام و همچنین لغو تحریمهای ایران را به عنوان گروگان برای پیشبرد اهداف خود در اوکراین نگه داشته است که در صورت حمله به اوکراین بتواند از برجام به عنوان ابزاری برای پیشبرد اهداف اقتصادی و سیاسی خود و همچنین مدیریت تحریمهای جهانی علیه خود استفاده کند.
گرچه ایران همچان کارشکنیهای روسیه را در این خصوص انکار میکند و تاکید دارد که این آمریکاست که امکان تحقق توافق را به تاخیر انداخته است.
حسین امیرعبداللهیان پیش از این گفته بود در بیشتر موضوعات توافق لازم انجام شده، و تنها دو موضوع برای توافق باقی مانده که یکی از آنها تضمین اقتصادی است. وی گفته بود اگر امریکا دو مطالبه باقیمانده جمهوری اسلامی ایران را محقق کند، تیم ایران روز بعد از آن، آماده حضور در وین خواهد بود.
گرچه جمهوری اسلامی اصرار دارد که این آمریکاست که دستیابی به توافق را به تاخیر میاندازد و روسیه همچنان متحد جمهوری اسلامی در توافق است، جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از تلاشهای روسیه برای به تعویق افتادن توافق بین ایران و امریکا خبر داده است. وی با بیان این موضوع که دو هفته قبل کشورها در حال دستیابی به توافق بودند، اظهار داشت پس از آن، کشورها با مانع تراشی روسیه مواجه شدند.
وی تاکید کرده است که روسیه قصد داشت از توافق بر سر احیای برجام به عنوان اهرم فشاری علیه غرب در جنگ با اوکراین استفاده کند و مانع از لغو تحریمهای مربوط به صادرات نفت ایران شود.
بورل همچنین تاکید کرده است که با از سرگیری تولید نفت توسط ایران، ایران عرضه بیشتری در بازار جهانی خواهد داشت که به نفع روسیه نیست.
گرچه بورل در بخش دیگری از سخنانش با بیان اینکه مانعتراشیهای روسیه برطرف شده است، گفته است موانع ایجاد شده به وسیله ایران پیشرفت در مذاکرات احیای برجام را متوقف کرده است. وی همچنین گفته است نمیتواند تضمین دهد که توافقی وجود خواهد داشت. بورل تاکید ایران بر خروج نام سپاه پاسداران از فهرست سازمانهای تروریستی آمریکا را عامل مهمی در توقف در پیشرفت مذاکرات عنوان کرده است.در همان حال مقاومتهای جمهوری اسلامی بر ضرورت تحقق خواستههای جمهوری اسلامی در برجام همچنان ادامه دارد.
ابراهیم عزیزی نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس با بیان اینکه تیم مذاکرهکننده اجازه عدول از خطوط قرمز را ندارد،گفته است جمهوری اسلامی ایران همچنین باید این پیام را به طرفهای مقابل برساند که ایران هیچ پاورقی را قبول ندارد و نهادهای انقلابی خط قرمز جمهوری اسلامی ایران هستند.
وی همچنین با تایید اظهارات امیرعبداللهیان در خصوص تاکید سپاه بر نادیده گرفتن موضوع خروج سپاه از فهرست گروههای تروریستی، گفته است گرچه سپاه همیشه مظهر از خودگذشتگی و ایثار و شجاعت بوده اما وزارت خارجه موظف است اجازه ندهد که زیادهخواهان عالم، به حرمت نهاد انقلابی ایران خدشه وارد کنند.
وی همچنین در این خصوص اظهار داشت اینکه برخی فرماندهان سپاه اعلام کردند مذاکرات به خاطر آنها متوقف نشود، از بزرگواری آنهاست اما حیثیت این نهاد انقلابی باید حفظ شود.
تاکید جمهوری اسلامی بر خروج سپاه پاسداران از فهرست گروههای تروریستی در حالی صورت میگیرد که این گروه به دلیل فعالیتهای هستهای مورد تحریم قرار نگرفته است و دلیل تحریم سپاه پاسداران اهداف حقوق بشری و دخالتهای منطقه ای است، نه اقدامات هستهای.
با این وصف و با وجود تاکید کشورها بر تمرکز بر تحریمها و گفتگوهای هستهای جمهوری اسلامی همچنان به خروج سپاه پاسداران از فهرست تحریمها تاکید دارد، موضوعی که به گفتهی کارشناسان نزدیک به یک سال است که انجام توافق و لغو تحریمها را به تاخیر انداخته است.
احیا توافق برجام در انتظار تصمیم گیرندگان در تهران و واشنگتن
مطالب مرتبط
