به نظر میرسد که جمهوری اسلامی به تدریج و با افزایش سهمخواهی روسیه از برجام، متوجه میشود که دیگر کشورها و حتی روسیه در معاملات جهانی اقتصادی و رویکردهای کلان سیاسی تنها منافع خود را در نظر میگیرند و به نظر میرسد که برای اولین بار روسیه را در مقابل خود و نه در کنار خود دیده است.
پس از آنکه امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه رسما و به صراحت اعلام کرد که در مذاکرات برجامی تنها منافع ملی جمهوری اسلامی را در نظر دارد و منافع دیگر کشورها را در نظر نمیگیرد، این بار شهریار حیدری نایب رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی نیز به صراحت از تلاشهای روسیه برای استمرار تنش در منطقه خبر داد و اظهار داشت قرائت خاص روسیه در جریان مذاکرات برجامی نشان میدهد روسیه نیاز دارد تنشهایی در منطقه وجود داشته باشد.
وی افزود روسیه نیاز دارد که تنشها در حوزه هستهای ادامه داشته باشد تا بتواند افکار عمومی جهان را نسبت به رویکردش به مسائل منطقهای منحرف کند.
وی در عین حال در واکنش به دلایل درخواست روسیه برای دریافت تضمین کتبی برای روابط اقتصادی با ایران بعد از احیای مجدد برجام، با بیان اینکه باید توجه داشت که روسیه یکی از طرفهای برجامی ایران است، نقش روسیه را محوری دانست و تاکید کرد توقع جمهوری اسلامی این بود که روسیه به عنوان یک کشور همسایه باید نسبت به کشورهای دیگر در برجام صادقانهتر نقش ایفا میکرد.
وی در عین حال تاکید کرد جمهوری اسلامی به هیچ کدام از کشورها در برجام اعتماد لازم را نداشته و ندارد. حیدری تصریح کرد واقعیت این است که هر کدام از این کشورها به دنبال منافع خودشان بوده و هستند.
این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در ادامهی اظهاراتش با اشاره به موقعیت ژئوپلیتیکی ایران در منطقه و جهان، تاکید کرد با توجه به این جایگاه، جمهوری اسلامی هیچگاه از منافع ملت و کشور کوتاه نیامده است.
وی با اشاره به اینکه مذاکرات احیای برجام در حال نتیجهگیری است، افزود روسیه در یک قرائت خاصی قرار گرفته است. حیدری دلیل این عمل و رفتار روسیه را نیاز این کشور به استمرار تنش در منطقه دانست. حیدری افزود روسیه به دنبال راه گریزی است که از تنگنای نظامی، جغرافیایی و سیاسی که از نظر ژئوپلتیکی در آن قرار دارد، خارج شود، و به همین دلیل در آستانه احیای مذاکرات چنین مطالبی را عنوان میکند. وی افزود رفتارهای روسیه متاثر از مسائلی است که برای روسیه پیش آمده است.
گرچه این اظهارات در خصوص منفعتطلبی روسیه، به تازگی و به صورت تلویحی یا به صراحت از طرف شخصیتهای سیاسی نظام ابراز میشود، اما کارشناسان و تحلیلگران و منتقدان ارتباط با سوریه، بارها این اظهارات را در انتقاد از رفتار جمهوری اسلامی با روسیه و رویکرد جمهوری اسلامی به اقدامات سیاسی روسیه نسبت به ایران ابراز کردهاند. پیش از این روسیه در سوریه نیز با نادیده گرفتن منافع ایران که جمهوری اسلامی وی را متحد سیاسی خود عنوان میکند، با نادیده گرفتن منافع ایران، با کشور اسرائیل همداستان شد و برای کاهش منافع اقتصادی و حتی حضور نظامی جمهوری اسلامی در روسیه اقدام کرد.
گرچه مقامهای سیاسی جمهوری اسلامی به تدریج متوجه میشوند که روسیه نه در منطقه و نه در برجام منافع جمهوری اسلامی را دنبال نمیکند، اما در عین حال برخی کارشناسان و تحلیلگران بعید نمیدانند که علی خامنهای که همواره از منافع روسیه در ایران دفاع میکند، با دیگر مقامهای سیاسی در ایران در خصوص نحوه مواجهه با روسیه همسو نشود.
