احیا توافق برجام در لبه پرتگاه

در حالی که علی باقری کنی مذاکره ‌کننده‌ی ارشد ایران برای شرکت در دور جدید گفتگوها عازم وین است، در ایران،‌ مخالفان برجام با ناامیدی از شکست مذاکرات وین می‌گویند.
ضمن اینکه شورای عالی امنیت ملی نیز در آخرین جلسه خود با بررسی روند و نتایجی که تاکنون از مذاکرات وین حاصل شده مدعی شد بر ضرورت تحقق مطالبات قانونی و منطقی که در محدوده خطوط قرمز ایران قرار دارد تاکید کرده است.
بنا بر همن ادعا ی وزارت خارجه علی باقری یکشنبه با دستور کار مشخص برای پیگیری مذاکرات با هدف حل مشکلات باقی مانده به وین سفر کرد.
به گفته‌ی کارشناسان، مذاکرات وین با چالش‌های مهمی مواجه شده، که گرچه تلاش برای رفع آنها و تحقق برجام حتی از طرف جمهوری اسلامی ایران همچنان ادامه دارد، اما تردیدها در خصوص عدم بازگشت به برجام را نیز افزایش داده است.
ایران همچنان تاکید دارد که رویکرد غیر قابل قبول طرف‌های غربی برای حل مسائل باقی مانده، همچنان ادامه دارد و این تاخیر است که موجب طولانی شدن بی‌دلیل مذاکرات و ایجاد شرایط غیر قابل پیش‌بینی شده است.
این سفر در حالی صورت می پذیرد که در جلسه شورای عالی امنیت ملی ضمن تاکید بر ضرورت حل سریع مسائل باقی مانده، تاکید شده است که این مسائل مذاکرات را در مرز توافق یا بن بست قرار داده است. در این جلسه تاکید شده است که تایید و پذیرش هرگونه توافق منوط به تعیین تکلیف این موضوعات شده است.
در همین حال ابوالفضل عمویی عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی نیز تصریح کرده است که موضوعاتی که همگی جزو خطوط قرمز ایران است هنوز لاینحل مانده و نظرات ایران تأمین نشده است. وی خاطرنشان کرده است که بازگشت آمریکا به توافق بدون تضمین، وارد شدن به یک فضای ناپایدار و موقتی است.
عمویی در عین حال با بیان این موضوع که گفت‌وگوها مقدار زیادی جلو رفته و یک متن اولیه نیز آماده شده، با اشاره به اینکه این متن به توافق نزدیک است، تصریح کرده است که هنوز چند مسئله باقی مانده است. وی تاکید کرده است تا زمانی که این مسائل حل نشود نمی‌شود انتظار داشت توافق انجام شود.
عمویی خاطرنشان کرده است که موضوعاتی که جزو خطوط قرمز ایران است هنوز لاینحل مانده و نظرات ایران تأمین نشده است.
عمویی دریافت تضمین از امریکا و غربی‌ها برای اجرای تعهدات را یکی از خط قرمزهای جمهوری اسلامی ایران دانسته و خاطرنشان کرده است که امریکا باید تضمین بدهد که بار دیگر از برجام خارج نخواهد شد.
عمویی اظهار داشته است که جمهوری اسلامی ایران خواستار تضمین در حوزه‌های سیاسی، حقوقی، اقتصادی و همچنین حوزه فنی شده است.
وی در ادامه گفته است امریکا برای این موضوعات و پذیرش پیشنهادات جمهوری اسلامی ایران هنوز ابتکار عملی نداشته است.
عمویی در ادامه با اشاره به موضوع تحریم‌ها اظهار داشته است که چه تحریم اساسی باقی بماند و چه اینکه تضمینی در قبال تعهدات طرف مقابل گرفته نشود، موجب ناپایدار شدن این توافق خواهد شد.
اینها البته همان افرادی هستند که برجام را خسارت محض دانسته بودند و بارها در دولت روحانی با اشاره به اینکه باید برجام را آتش زد بارها گفته بودند که برجام برای ایران هیچ منفعتی در بر ندارد و خواستار از بین رفتن آن شده بودند. با این وصف با روی کار آمدن دولت ابراهیم رئیسی همه‌ی مخالفان برجام به موافقان بی‌چون و چرای برجام تبدیل شده که در توافق جدید، به چیزی کمتر از برجام رضایت نمی‌دهند.
وی همچنین در بخش دیگری از سخنانش به تحریم‌های امریکا علیه ایران اشاره کرده و خاطرنشان کرده است که جمهوری اسلامی ایران در داخل برجام با ۶ دسته تحریم موضوعی و ۷۴۵ تحریم فرد، شرکت یا نهاد مواجه است که همه آنها باید رفع شود.
آنچه جمهوری اسلامی آنها را تحریم‌های برجامی می‌نامد تحریم‌هایی است که بسیاری از آنها گرچه در دوران ترامپ وضع شده‌اند و به بهانه‌ی مقاومت ایران در مقابل کاهش فعالیت‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران بوده است،‌ اما بخش مهمی از آنها تحریم‌های حقوق بشری هستند که در چارچوب برجام قرار ندارند که با بازگشت به برجام الزامی برای رفع آنها از طرف دولت بایدن وجود داشته باشد، ضمن اینکه لغو برخی از آنها در اختیار دولت و رئیس جمهور قرار ندارد و کنگره باید درباره‌ی لغو آنها تصمیم‌گیری کند.