در حالی که خبرگزاری رویترز روز پنجشنبه ادعا کرده است که به برخی از مفاد توافق نامه ای بین ایران و کشورهای غربی دست یافته است، سعید خطیب زاده، سخنگوی وزارت خارجه در واکنش به آن، اقدام رویترز را دروغ خوانده و انتشار اطلاعات نادرست در پوشش گزارشدهی رسانهای را کاری خطرناک خوانده است.
وی تاکید کرده است توافق نهایی برای صدور مجوز بازگشت آمریکا به برجام با گزارش رویترز بسیار متفاوت خواهد بود. وی در عین حال گزارش رویترز را گزارشی تحریف شده دانسته که بدون هیچ منبعی توسط رویترز ساخته شده است. خطیب زاده در عین حال هشدار داده است که با نزدیک شدن به روزهای پایانی، باید منتظر تحریفهای بیشتری هم بود.
این اظهارات خطیب زاده در حالی عنون میشود که رویترز از دستیابی به توافق طبق اظهارات دیپلماتها خبر داده است. این خبرگزاری با بیان این موضوع که ایران و آمریکا در حال دستیابی به توافقی برای احیای برجام هستنند، خاطرنشان کرده است مراحلی از گامهای متقابل برای بازگشت به برجام مشخص شده است.
وی در عین حال تصریح کرده است که بنا بر اظهارات دیپلماتها اولین گام شامل ارائه معافیت از تحریم های نفتی نمی شود.
بر اساس گزارش رویترز، متن پیشنویس توافق که شامل ۲۰ صفحه است، تهیه شده اما رویترز در همان حال تاکید کرده است که نمایندگان ایران، روسیه، چین، بریتانیا، فرانسه، آلمان، اتحادیه اروپا و ایالات متحده همچنان در حال مذاکره درباره جزئیات پیش نویس توافق هستند. بنا بر این گزارش، مذاکرهکنندهها تاکید دارند که گرچه بسیاری از مسائل موجود در متن حل شده، اما برخی از مسائل دشوار باقی مانده است.
بر اساس گزارشی که توسط رویترز منتشر شده است، بر اساس این پیشنویس ۲۰ صفحهای، نخستین فاز اجرا با تعلیق غنیسازی بالای ۵ درصد توسط ایران، شروع میشود.همچنین تصریح شده است که در ازای تعلیق غنیسازی ۵ درصدی توسط ایران، حدود ۷ میلیارد دلار از پول های ایران در بانکهای کره جنوبی آزاد خواهند شد. همچنین این آزادسازی ۷ میلیارد دلار منوط به این است که زندانیان غربی نیز در ایران آزاد شوند.
بنا بر گزارش رویترز، مرحلهی اصلی لغو تحریمها تنها زمانی آغاز خواهد شد که فاز اولیه اقدامات صورت گرفته و تایید شود. در این گزارش تصریح شده است که دیپلماتها مر حلهی آغاز لغو تحریمهای اصلی را روز اجرای مجدد خوانده اند.
در عین حال رویترز به استناد اظهارات دیپلماتها مدعی شده است که مدت این مراحل هنوز مورد توافق قرار نگرفته است. بنا بر گزارش رویترز، مقامات مختلف، زمان توافق تا روز اجرای مجدد را بین یک تا سه ماه تخمین زده اند. همچنین در این گزارش تصریح شده است که دیپلماتها تاکید کردهاند که تا زمانی که همه چیز توافق نشود، توافقی صورت نمیگیرد. این دیپلماتّها تاکید کردهاند هنوز مشخص نیست آیا واقعاً توافقی حاصل خواهد شد یا خیر. به گفتهی کارشناسان سخت ترین مراحل دستیابی به توافق، منجمله درخواست ایران از آمریکا در خصوص ارائهی تضمین در خصوص عدم خروج مجدد از برجام همچنان به جای خود باقی است.
اولیانوف، رئیس هیات روسیه در مذاکرات نیز تصریح کرده است که آمریکا باید گام نخست را برای دستیابی به توافق نهایی بردارد. وی همچنین اظهار داشت که از ارزیابی باقری کنی در این خصوص که زمان تصمیمگیری نهایی برای طرفهای غربی مذاکرات فرا رسیده است، حمایت میکند.
وی در عین حال در واکنش به این موضوع که چه کسی باید تصمیم نهایی را بگیرد،خاطرنشان کرده است که این مذاکرات، یک روند چندجانبه است و تمام طرفها درگیر هستند.
اولیانوف همچنین طرح موضوع تبادل زندانیان در توافق را مردود دانسته و تاکید کرده است که تبادل زندانیان ارتباطی به توافق هستهای ندارد و در توافق احتمالی گنجانده نخواهد شد.
نمایندهی روسیه در مذاکرات وین، همچنین گفته است آمریکا باید گام نخست را برای بازگشت به توافق بردارد. وی در عین حال تصریح کرده است که هنوز برای نهایی کردن متن نهایی به زمان بیشتری نیاز است.
جمهوری اسلامی بارها تاکید کرده است که موفقیت یا شکست گفتوگوها صرفا به تصمیمات سیاسی طرفهای غربی بستگی دارد. اگر طرفهای غربی تصمیمات لازمی را که به آن آگاه هستند، اتخاذ نمایند، میتوان چند موضوع باقیمانده را حل کرده و ظرف چند روز به توافق نهایی دست یافت.
به گفتهی تحلیلگران و ناظران، اگر گزارش رویترز در خصوص توقف غنیسازی ۵ درصدی درست باشد، اصرار جمهوری اسلامی ایران بر حفظ انرژی هستهای در سالهای اخیر بیخردانهترین اقدام جمهوری اسلامی بوده است. هدر دادن هزاران میلیارد دلار از ثروت ایران،تاخیر در توسعه و مشقت و فلاکت زندگی ایرانیان، تنها در قبال غنیسازی ۵ درصدی، که بدون این مناقشات و آسیبها هم با گفتگوهای دیپلماتیک قابل دستیابی بود.
اوباما در یک گفتگوی رسانهای ادعا کرده بود که اگر میتوانست چرخدندههای انرژی هستهای ایران و سانتریفیوژهای ایران را یک به یک از هم باز کند، بالاترین موفقیت برای امریکا بود و با برجام که توسط تیم ظریف صورت گرفته بود، موفق به آن نشده بود. اما به نظر میرسد که جمهوری اسلامی خودش و توسط نزدیک ترین افراد به حاکمیت، و با ارادهی حاکمیت در حال از هم باز کردن سانتریفیوژها و انتقال آنها به انباری و مهر و موم آنهاست.
سر تیتر خبرها قطعی شدن احتمال احیا برجام و درز پیش نویس مقدماتی توافق
