در حالی که روز به روز وابستگی مردم به اینترنت افزایش مییابد، و چه حوزهی آموزش و چه حوزههای کاری، تجاری، و بازرگانی روز به روز بیشتر به اینترنت وابسته میشوند، اما سرعت اینترنت در ایران همچنان رو به کاهش است.
صرفنظر از تلاشهای جمهوری اسلامی برای اجرای طرح صیانت از کاربران در مقابل فضای مجازی که در اصل نتیجهی آن محدودیت استفاده از فضای مجازی است، محدودیت سرعت اینترنت نیز یکی از راهبردهای اصلی جمهوری اسلامی برای کاهش میزان استفادهی کاربران از فضای مجازی است.
سالهاست که موضوع پهنای باند به یکی از محورهای اصلی مخالفت مخالفان استفادهی آزادانه از فضای مجازی تبدیل شده است. کاهش سرعت اینترنت از این نظر برای مخالفان فضای مجازی یک موضوعی کلیدی و راهبردی است که کاهش سرعت اینترنت، هم مانع از استفاده از فیلترشکنها میشود که به مهمترین خنثیکنندهی تلاشهای جمهوری اسلامی برای محدود کردن فضای مجازی تبدیل شده، و هم آنکه با کاهش سرعت اینترنت میتوان مانع از استفادهی بدون محدودیت مردم از فضاهایی مانند اینستاگرام شد که به طور جدی به سرعت اینترنت بستگی دارد.
با وجود تلاشهای گسترده برای محدود کردن فضای مجازی، جمهوری اسلامی همچنان پذیرای این واقعیت نیست که کنترل استفاده از فضای مجازی روز به روز دشوارتر و حتی غیرممکنتر میشود. محمد باقری بناب، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس یکی از کسانی است که با اذعان به ناتوانی دولت در کنترل استفاده از فضای مجازی، گفته است دولت و حاکمیت در نهایت به این نتیجه رسیده که با محدود کردن اینترنت نمیتوان کاری را پیش برد.
این نمایندهی مجلس با اشاره به اینکه سرعت اینترنت در کشور آنگونه که باید نیست و فاصله زیادی با سرعت ایدهآل دارد، تاکید کرده است سرعت پایین اینترنت کسبوکارهای آنلاین و تجارت الکترونیک در کشور را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
وی همچنین با بیان این موضوع که دوره و زمان محدودیت اینترنت و فضای مجازی گذشته، خاطرنشان کرده است که در آینده نه چندان دور با ورود اینترنت ماهوارهای در کشور امکان رصد و محدودیت به صفر خواهد رسید.
وی در عین حال اظهار داشته است که به جای طرح سخنان دستوری لازم است زمینهسازیهای لازم برای استفادهی کاربران از فضای مجازی انجام شود. باقری تاکید کرده است که اقدامات قهری هیچگاه برای کشور مفید نخواهد بود.
این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس ضمن تاکید بر ضرورت ورود دانشگاهها و فضای نخبگی کشور برای فرهنگسازی در فضای مجازی، خاطرنشان کرده است باید به کاربران آموزش داده شود که چگونه میتوانند از این فضا برای ارتقا دانش و فرهنگ کشور بهره بگیرند.
وی با استناد به سخنان مرتضی مطهری در زمینهی آزادی، تاکید کرده است که جامعه در جایی میتواند رشد کند که آزادی باشد.
این نمایندهی مجلس همچنین با اشاره به سخنان وزیر ارتباطات در خصوص راهاندازی ۲۰ میلیون پورت نوری پرسرعت تا پایان دولت سیزدهم برای اینترنت خانگی و کسبوکارها، اظهار داشته است که طرح چنین سخنانی به این معناست که رویکرد دولت متوجه افزایش سرعت اینترنت است.
بنا به گفتهی باقری، این اظهارات وزیر ارتباطات که دال بر تلاش دولت برای افزایش سرعت اینترنت است، نشاندهندهی این است که دولت و حاکمیت در نهایت به این نتیجه رسیده که با محدودیت نمیتواند کاری پیش ببرد.
با این وجود موضوع کاهش سرعت اینترنت و همچنین کاهش استفادهی کاربران از فضای مجازی، یکی از چالشهای جدی مدیران و مسئولان و سیاستگذاران جمهوری اسلامی است. همهی کارشناسان بارها اظهار داشتهاند که محدودیتهای اعمال شده از طرف حاکمیت برای استفاده از فضای مجازی، به زودی بیفایده خواهند بود و امکان هیچگونه کنترلی بر فضای مجازی وجود نخواهد داشت.
