تکلیف بازگشت کشورهای طرف برجام به توافق همچنان مشخص نیست. جمهور ی اسلامی ایران دولت بایدن را متهم میکند که در روند مذاکرات، اختیاری از خود ندارد و نمیتواند انعطاف لازم را داشته باشد. ایران همچنین به واشنگتن اولتیماتوم داده است که برای روشن شدن تکلیف طرفهای حاضر در مذاکرات، هرچه سریعتر تصمیم سیاسی خود را بگیرد.
جمهوری اسلامی ایران ضمن تاکید بر ارادهی جدی مذاکرهکنندههای ایرانی برای دستیابی به توافقی که منافع ملت ایران را تامین کند، از دیدار علی باقری با میخائیل اولیانوف نماینده روسیه نزد سازمانهای بینالمللی در وین خبر داده و تاکید دارد که جمهوری اسلامی ایران درباره جزئیات پیش رو در مذاکرات وین پیرامون برجام با نمایندهی روسیه دیدار و گفت وگو کرده است.
این در حالی است که نمایندگان چین و روسیه همچنان تاکید دارند که مذاکرات در مرحلهی نهایی است، با این وجود در عمل چشماندازی دال بر توافق قریبالوقوع بین ایران و کشورهای غربی وجود ندارد.
ایران تاکید دارد که در دور جدید مذاکرات، نشستها و جلسات کمیسیون مشترک برجام برگزار نمیشود و مذاکرهکنندگان، دیدارهای خود را به صورت دوجانبه و چندجانبه در وین ادامه میدهند.
به گفتهی کارشناسان این رویکرد نشاندهندهی این است که جلسات کارشناسی در وین دنبال میشود، اما در همان حال مشخص نیست که این جلسات دوجانبه و کارشناسی تا چه حد معطوف به نتیجه هستند.
روسیه همچنان میانجی اصلی گفتگوهای ایران با طرفهای اروپایی و امریکا است. گرچه پیش از این و در ابتدای آغاز دور جدید گفتگوها، روسیه و کشورهای اروپایی واسطهی مذاکرات بین ایران و امریکا بودند، اما به تدریج و با پیشرفت مذاکرات، ایران عملا در مذاکرات برجامی با کشورهای اروپایی و امریکا حضور روشنی ندارد و انریکه مورا یا روسیه و چین به نمایندگی از ایران با این کشورها گفتگو میکنند.
اولیانوف از دیدار خود با سه کشور اروپایی و نماینده اتحادیه اروپا در وین خبر داده و گفته است در مورد راه پیش رو در مذاکرات وین درباره برجام، با هماهنگکنندهی اتحادیه اروپا و مدیران سیاسی فرانسه، آلمان و بریتانیا دیدار و گفتگو کرده است.
جمهوری اسلامی ایران ضربالاجلهای امریکا را غیرواقعی میخواند و همچنان تاکید دارد که ایالات متحده امریکا باید به جای تعیین ضربالعجل، برای اتخاذ تصمیمات لازم و پیشرفت گفتگوها تلاش کند.
به گفتهی تحلیلگران تاکید امریکا بر ضربالاجل به واسطهی نزدیکی به انتخابات کنگره است که امکان توافق را بسیار دشوار میکند. ایران همچنین تاکید دارد امریکا باید در قالب مذاکرات غیر مکتوب پیشنهادهای مدنظر خود را به ایران ارائه کند و در این خصوص ابتکار عمل داشته باشد در این میان علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در مطلبی که ازکندی وضعیت مذاکرات هستهای در وین دارد میگوید که کار نمایندگان جمهوری اسلامی در مذاکرات برای پیشبرد مواضع تهران لحظه به لحظه سختتر میشود. وی گفت پس از یک گفتوگوی تلفنی با علی باقری کنی، معاون وزیر خارجه ایران و مذاکره کننده ارشد هستهای جمهوری اسلامی، برای او قطعی شده است که کار مذاکرهکنندگان ایران برای پیشبرد دستورالعمل منطقی و قانونی تهران هر لحظه سختتر میشود.او همچنین طرفهای غربی در مذاکرات وین را متهم کرده است که میخواهند با نمایش ابتکار عمل از تعهدات خود فرار کنند.
در این میان اولیانوف نماینده روسیه در مذاکرات احیای برجام، در توئیتی گفت که ارزیابیها از وضعیت کنونی گفتوگوهای وین مثبت است. هر چند اولیانوف جزئیات بیشتری درباره خوشبینی روز یکشنبه خود ارائه نکرد. در این میان بنابر گزارش یک خبرنگار امریکایی یک متن نهایی مورد توافق همه طرفهای ایران اماده شده ولی هنوز ایران حاضر به انچام توافق نیست . به نظر میرسد مسیله نحوه تعامل با سانتریفوژهای پیشرفته ایران و نیزوجود مشکلات بانکی در حل تحریم ها همچنان مسئله ساز است و جمهوری اسلامی هنوز به جمع بندی نهایی نرسیده است. در این میان حضور صفری معاون وزیر خارجه در مذاکرات یکشنبه نشان دهنده آن است که مذاکرات احتمالا در هفته جاری به تصمیم گیری خواهد رسید.
