در حالی که نگرانیها در خصوص وضعیت برجام همچنان ادامه دارد، برخی کارشناسان معتقدند که برخی بنبستها در مذاکرات برجامی مرتفع شده است.
قاسم محبعلی کارشناس سیاسی با انتقاد از اقدام تیم مذاکرهکنندهی ایرانی در تحویل دو سند در اولین نشست با تیمهای غربی، آن را یک اشتباه تکنیکی خوانده و تاکید کرده است این اقدام تیم مذاکرهکننده موجب ایجاد واکنشهایی شده است. وی اقدام تکنیکی تیم مذاکرهکنندهی ایرانی را دادن دو سند به صورت یکجا به مذاکرهکننده های اروپایی عنوان کرده و خاطرنشان کرده است که در بازگشت این تیم به تهران، و با هماهنگیهای ایجادشده، این تیم تصحیحی در مواضع خود ایجاد کردهاند که منجر به گشایشهایی شده است.
محبعلی همچنین با انتقاد از طولانی شدن روند مذاکره خاطرنشان کرده است که مذاکره غیرمسقیم روند را طولانی میکند. این تحلیلگر مسائل سیاسی و بینالمللی در بخشی از اظهارات خود تاکید کرده است با توجه به اینکه واسطهها، منافع متفاوتی دارند، این واسطهها، به جای اینکه پیشرفت مذاکرات را آسانتر کنند، آن را با مشکل مواجه میکنند. وی یادآور شده است که شاید بعضی از طرفین علاقهمند نباشند که مذاکرات به سرعت به نتیجه برسد یا منافع آنها نادیده شود.
این هشدارها مدتهاست که توسط تیمهای کارشناسی و تحلیلگران مستقل سیاسی بارها تکرار شده است و از ابتدای دور جدید مذاکرات، بسیاری از تحلیلگران مستقل بارها تاکید کردهاند که مذاکرهی غیرمستقیم به نفع جمهوری اسلامی ایران نیست و واسطههای جمهوری اسلامی ایران در گفتگوهای برجامی، بر خلاف تصور جمهوری اسلامی ایران در اعتماد یکپارچه بهآنها، به جای منافع جمهوری اسلامی، منافع خود را دنبال میکنند.
محبعلی، اقدام ایران در پذیرفتن نصب مجدد دوربینها در کرج را از جملهی این گشایشها و بازنگریها عنوان کرده است. وی همچنین خاطر نشان کرده است که تیم مذاکرهکننده پذیرفته است که مبنای قبلی که در دولت پیشین مذاکره شده بود، در این دور از مذاکرات هم ادامه پیدا کند.
محبعلی یاد آور شده است که تیم مذاکرهکننده تصمیم گرفته است که مبنای توافقهای پیشین مورد توجه باشد، اما در عین حال، مواردی دربارهی آنها توافق نشده است یا طرفین نسبت به آنها مساله داشتهاند مورد مذاکره قرار گیرد.
وی با این وجود تاکید کرده است که مشخص نیست که دربارهی موارد اختلافی تا چه میزان میتوان به توافق رسید.
محبعلی در عین حال تاکید کرده است که بحث تضمین و راستیآزمایی ایران بسیار شفاف است. گزارشهای روتین و مداوم آژانس در خصوص برنامهی هستهای جمهوری اسلامی ایران، تضمین و راستیآزمایی اصلی است که در خصوص بازگشت جمهوری اسلامی ایران به برجام، میتوان به طرفهای مذاکرهکننده ارائه کرد.
این همان مرحلهای است که به گفتهی برخی تحلیلگران ممکن است توسط واسطهها به درستی به تیم آمریکایی انتقال نیابد. به گفتهی ناظران، این موضوع که امریکاییها با وجودی که راههای صریحی برای راستیآزمایی فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی ایران و بازگشت ایران به تعهدات هستهای، وجود دارد، همچنان بر راستیآزمایی اقدامات جمهوری اسلامی ایران تاکید دارد، میتواند به این معنی باشد،که این شرایط به درستی به تیم مذاکرهکنندهی امریکایی انتقال نمییابد و اگر جمهوری اسلامی ایران مستقیم در مذاکرات حضور داشته باشد، میتواند به صراحت، از امکان راستیآزمایی بازگشت جمهوری اسلامی ایران به تعهدات برجامی، از طریق نظارتهای مستمر و روتین آژانس تاکید کند. جمهوری اسلامی تاکنون بارها چه در دور قبلی مذاکرات و چه در دور جدید وبا تیم جدید مذاکرهکننده به صراحت اعلام کرده است که تضمین و راستیآزمایی را پذیرفته است.
