روز سه شنبه نشست شورای امنیت با موضوع توافق هسته ای ایران برگزار شد. در آغاز این نشست معاون سیاسی دبیرکل سازمان ملل، گزارش آنتونیو گوترش را قرائت کرد. در این گزارش بر ضرورت رفع تحریمهای هستهای یکجانبه آمریکا علیه ایران و لزوم بهره مندی ایران از مزایای اقتصادی برجام تاکید شده است. نماینده دبیرکل سازمان ملل در این جلسه از ایران خواست که به نگرانیها در خصوص برنامه هستهای خود پاسخ دهد. او همچنین از کشورهای عضو و بخش خصوصی خواست با ایران تجارت داشته باشند و گفت که جایگزین واقعی برای اجرای برجام وجود ندارد.وی همچنین از ایران خواست که گامهای غیرمنطبق با تعهدات هستهایاش در برجام را معکوس کند.
نماینده سازمان ملل همچنین گفت این نهاد مشغول بررسی اطلاعات ارائه شده از سوی عربستان و اسرائیل است که میگویند موشکها و پهپادهای ایرانی علیه آنها مورد استفاده قرار گرفته است.او گفت، طبق برآوردهای ذخایر اورانیوم غنیشده ذخیره شده در ایران بسیار فراتر از سطح تعیین شده در برجام است. همچنین گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد در گزارشی به تاریخ هشتم دسامبر با بیان این که تلاشهای ماه آوریل و ژوئن برای بازگشت آمریکا به برجام و معکوس کردن گامهایی که ایران برای کاهش تعهدات هستهای خود در برجام برداشته است به نتیجه نرسید، ابراز امیدواری کرده بود که ادامه گفتگوها به همکاری موثری منجر شود.
در این میان تخت روانچی نماینده ایران هم گفت. ما از همان شرایطی سخن میگوییم که در برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ درج شدهاند؛ همان شرایطی که مبنای برجام را تشکیل میدهند؛ و همان شرایطی که به توازن تعهدات متقابل طرفین در برجام منجر شدند.بدون برآورده شدن کامل این شرایط، برجام برای مردم ایران بیفایده است، بنابراین، ما خواستار اجرای کامل، بموقع، بدون قید و شرط و قابل راستیآزمایی برجام هستیم؛ نه بیشتر و نه کمتر.
وی افزود تلاش برای مشروط کردن اجرای برجام به مسائل خارج از آن و یا طرح نظراتی مانند مذاکره مجدد برجام برای گسترش دامنه موضوعی یا جدول زمانی آن و یا پیشنهاداتی نظیر کمتر در برابر کمتر یا بیشتر در مقابل بیشتر، کاملاً غیر قابل قبول و محکوم به شکست است.وی گفت واقعیت این است که ما تقریباً چهار سال است بهطور کامل از حقوق و مزایای خود تحت برجام محروم شدهایم.
وی بیانیه دولتهای اروپایی را مورد انتقاد قرار داد و گفت برخی دولتها فریبکارانه سعی میکنند اصرار ما بر احیای کامل و قابل راستیآزمایی حقوقمان را بهعنوان یک اقدام غیرسازنده و انعطافناپذیر معرفی کنند، در حالیکه آنها در برابر تحریمهای غیرقانونی و غیرانسانی آمریکا که با هر محاسبهای، یک جنگ اقتصادی تمامعیار علیه ایران بوده، و هدف آن مجازات دستهجمعی یک ملت است و آسیبپذیرترین افراد را بیشتر هدف قرار میدهد و به فقرا بیش از ثروتمندان، به افراد بیمار بیش از افراد سالم، و به نوزادان و کودکان بیش از بزرگسالان آسیب میرساند، سکوت میکنند، این اقدامات در واقع معادل تروریسم اقتصادی است.
وی افزود آنها همچنین در مورد برخی فعالیتهای هستهای صلحآمیز کنونی ما بهگونهای داد سخن میدهند که گویا ایران تعهدات خود تحت پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای را نقض کرده است، در عین حال، آنها در مورد اقدامات مکرر تروریستی و مخرب رژیم اسرائیل علیه برنامه صلحآمیز هستهای ایران مطلقاً سکوت اختیار کردهاند.
وی گفت اقدامات ایران ماهیتی جبرانی داشته و در تطابق کامل با تعهدات ما تحت پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای و موافقتنامه پادمان است.و در راستای حقوق ما طبق بندهای ۲۶ و ۳۶ برجام است وی گفت گامهای ما بهطور کامل برگشتپذیر است. این اقدامات جبرانی همزمان با گفتگوهای وین نیز ادامه خواهد داشت وبهمحض آنکه سایر طرفها به اجرای کامل تعهدات خود، بهنحو مؤثر و قابل راستیآزمایی، برگردند، ایران نیز بلافاصله اجرای تعهدات خود را بهصورت کامل آغاز خواهد کرد. وی افزود اما بهعکس، رنج مردم ما بهخاطر عدم پایبندی سایر طرفها به تعهداتشان، بهویژه اعمال مجدد تحریمهای غیرقانونی آمریکا، تقریباً بهطور کامل برگشتناپذیر است.
وی در پایان افزود مذاکرات کنونی وین با سرزنش کردن ایران، با تعیین ضربالاجلهای ساختگی، با تهدید و ارعاب، با طرح اتهامات بیاساس یا انتشار اطلاعات نادرست، و یا با انجام فعالیتهای خرابکارانه و اقدامات تروریستی در ایران، به نتیجه نخواهد رسید بلکه تنها با مشارکت صادقانه و اراده سیاسی واقعی و مبتنی بر حسننیت در مذاکرات، و پایبندی به یک اصل، یعنی اجرای کامل، مؤثر و قابل راستیآزمایی تعهدات همه طرفها تحت برجام، نه چیزی بیشتر و نه چیزی کمتر، با موفقیت پایان خواهد یافت.
لیندا توماس گرینفیلد، نماینده آمریکا در سازمان ملل متحد، نیز گفت که نمیتوانیم بگذاریم ایران در مذاکرات وقت تلف کند و هم زمان برنامه هستهای خود را گسترش بدهد و متاسفم بگویم این دقیقا کاری است که ایران انجام میدهد.او گفت ایران در مذاکرات اخیر که در دولت ابراهیم رئیسی و پس از حدود پنج ماه وقفه از سر گرفته شد، خواستههای مبهم و غیرواقعی و حداکثری دارد.
گرینلفید گفت گسترش برنامه هستهای ایران با هدف بیان شده علنی آن برای بازگشت به برجام تضاد دارد.نماینده آمریکا افزود که اقدامات ایران هیچ اهرمی را برای این مذاکرات در اختیار آن کشور قرار نمیدهد.نماینده آمریکا با تاکید بر این که ایران باید در میز مذاکرات جدیت نشان دهد، اضافه کرد که اقدام ایران در اشاعه موشکی و پهپادی باعث بیثباتی در یمن و عراق شده و امینت دریانوردی را به خطر انداخته است.بریتانیا، فرانسه، و آلمان نیز در بیانیه مشترکی گفتند که ایران به مدت دو سال گامهای بیسابقها در زمینه هستهای برداشتند و اخیرا نیز سرعت حساسترین اقدامات ناقض برجام را تشدید کرده است.
این سه کشور با بیان این که همچنان به اجرای کامل برجام قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت پایبند هستند، در این بیانیه گفتند که در دیپلماسی برای ایران باز است، اما ایران باید بین فروپاشی برجام و یک توافق منصفانه و جامع که مردم و کشور ایران نفع میرساند یکی را انتخاب کند. این بیانیه میگوید که ادامه تحریکات ایران به این معنی است که به سرعت به مرحلهای میرسیم که پایان راه خواهد بود.
نماینده روسیه نیز به دفاع از جمهوری اسلامی ایران پرداخت و با انتقاد از برخی از مواضع کشورهای اروپایی گفت که روند مذاکرات وین آسان و کوتاه نیست. او گفت منبع اصلی مشکلات امروز سیاست آمریکا بوده است و نه ایران. او درباره اقدامات هستهای ایران که کشورهای مختلف نسبت به آن ابراز نگرانی کردهاند، این اقدامات را یک واکنش از سوی ایران توصیف کرد.
این در حالیست که دور هشتم مذاکرات وین برای احیای برجام که از روز پنجشنبه آغاز شده همچنان بدون پیشرفت ادامه دارد.
