پس از ماهها انتظار، روز دوشنبه جلسهی افتتاحیه کمیسیون مشترک برجام به ریاست مشترک علی باقری، رئیس هیأت مذاکره کننده ایران و انریکه مورا، معاون دبیرکل سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا و با حضور هیأتهای ایران، روسیه، چین، فرانسه، انگلیس، آلمان و اتحادیه اروپا در وین آغاز شد و پس از یک ساعت پایان یافت.
اولیانوف، نمایندهی روسیه در سازمانهای بینالمللی با اشاره به موفقیتآمیز بودن آغاز گفتوگوها ضمن اشاره به پایان یافتن نشست کمیسیون مشترک برجام اعلام کرد مذاکرات کاملا موفقیتآمیز آغاز شده است.
بر اساس اظهارات نمایندهی روسیه از این نشست، شرکتکنندگان توافق کردهاند گامهای فوری بیشتری را طی هفتمین دور مذاکرات بردارند.
همچنین انریکه مورا معاون دبیرکل سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا نیز با بیان این موضوع که کارگروه تحریمها روز سهشنبه شروع به کار خواهد کرد، از آغاز به کار کارگروه هستهای در روز چهارشنبه خبر داده است.
وی در عین حال تاکید کرده است که مذاکرات در دو روز آینده ادامه خواهد داشت.
انریکه مورا همچنین با اشاره به اینکه ایران پذیرفته است بر اساس شش دور اول مذاکرات، کار را ادامه دهد، اظهار داشت ایران و تیم جدید هستهای جمهوری اسلامی مایل است حساسیتهای سیاسی دولت جدید تهران در مذاکرات گنجانده شود.
معاون دبیرکل سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا همچنین تاکید کرده است به این زودیها انتظار و تصور جلسه وزرای خارجه وجود ندارد.
وی در همان حال با ابراز خشنودی از بازگشت به وین، اظهار داشت برای بازگرداندن برجام به جایگاه خود، فوریتی وجود دارد اما هیچ بازه زمانی برای آن تعیین نشده است.
انریکه مورا خاطرنشان کرد که وی نسبت به مذاکرات نه خوشبین و نه بدبین است. وی با بیان این موضوع که تمامی هیاتها عزم خود برای تعامل را ابراز کردهاند، اظهار داشت ایران درک میکند که رفع تحریمها در ازای تعهدات میسر خواهد شد و ایران موافق است که به گفتوگو درخصوص تعهدات هستهای ادامه دهد.
در همین حال، علی باقری کنی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه نیز با ابراز خوشبینی در خصوص نشست کمیسیون مشترک برجام، از تشکیل کارگروه رفع تحریم از روز سه شنبه خبر داد و اظهار داشت بین اعضا بر سر دستور کار اصلی مذاکرات توافق نظر وجود دارد.
باقری خاطرنشان کرد که در مذاکرات به این نکته تاکید شده است که عامل اصلی شرایط کنونی، اقدام کشوری است که با نقض توافق و قطعنامه شورای امنیت (۲۲۳۱) از توافق خارج شده است و برخلاف قانون و مقررات بینالمللی، تحریمهای گذشته را مجددا بازگردانده و در همان حال، تحریمهای جدیدی را نیز علیه ملت ایران وضع کرده است.
وی یادآور شد که بر اساس تصمیم اعضای شرکتکننده در نشست، مقرر شده است که موضوع لغو تحریمها به عنوان دستور کار اولیه کمیسیون مشترک برجام قرار بگیرد.
باقری تاکید کرد همه کشورهای عضو گروه ۱+۴ به مطالبه به حق جمهوری اسلامی ایران تن دادهاند و تصریح کردند که ابتدا باید وضعیت تحریمهای غیرقانونی آمریکا علیه ملت ایران روشن شود و بعد نسبت به سایر موارد بحث، بررسی و تصمیمگیری شود.
وی در عین حال خاطرنشان کرد همه مباحث شش دور قبلی مذاکرات قابل مذاکره است.
همچنین در تحولی دیگر و درپی انتشار خبری از سوی اسراییل در مورد آمادگی ایران برای انجام غنی سازی نود درصدی جالینا پورتر، معاون سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در کنفرانس خبری روز دوشنبه گفت ما روشن کردهایم اقدام ایران در ادامه تحریکات هستهای غیرسازنده است و اگر این خبر درست باشد با هدف اعلام شده ایران برای بازگشت دوجانبه به تعهدات هستهای برجام در تضاد است و این اقدامات تحریکآمیز هستهای برای ایران در هیچ مذاکراتی اهرمی فراهم نمیکند. وی گفت در مورد صحت و سقم اطلاعات اینجا اظهار نظر نمیکنیم پورتر همچنین گفت که نمیخواهد وارد جزئیات و گمانهزنیهای مربوط به مذاکرات احیای برجام شود.
پورتر گفت که بازگشت دوجانبه به تعهدات برجام به نفع منافع ملی آمریکا است و واشنگتن معتقد است که این بهترین گزینه برای محدود کردن برنامه هستهای ایران است. او گفت این بازگشت دوجانبه همچنین بستری را برای رسیدگی به اقدامات بیثباتکننده ایران فراهم میکند.
وی افزود اگر ایران چیزی بیشتر از بازگشت دو جانبه به تعهدات برجام بخواهد، و یا چیزی کمتر از آن ارائه کند این گفتوگوها به نتیجه نمیرسد.او همچنین گفت اصل موضوع و ترتیب گامهایی که آمریکا نیاز است برای برداشتن تحریمها بردارد تا یک بازگشت دوجانبه به تعهدات در برجام حاصل شود موضوع گفتوگوها است.
همچنین در اخرین تحول امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه، روز دوشنبه در تماسی تلفنی با ابراهیم رئیسی، همتای ایرانی خود، گفت که ایران باید به طور سازنده در مذاکرات برای احیای توافق هستهای سال ۲۰۱۵ برجام شرکت کند.به گزارش رویترز، دفتر مکرون پس از این تماس در بیانیهای اعلام کرد که با آغاز گفتگوها برای احیا توافق در وین در روز دوشنبه، مکرون بر لزوم تعامل سازنده ایران تاکید کرد تا امکان این فراهم شود که گفتگوها اجازه بازگشت سریع به توافق را فراهم کند.
دفتر ریاست جمهوری ایران نیز میگوید ابراهیم رئیسی در تماس با رئیس جمهوری فرانسه گفته است که شرایط فعلی نتیجه عمل نکردن آمریکاییها و اروپاییها به تعهدات خود در برجام است وی همچنین به امانوئل مکرون گفته اگر آمریکاییها تحریمها را بردارند و اروپاییها هم به تعهدات خود عمل کنند به هیچ عنوان نگران انجام تعهدات از جانب ایران نباشید.
با خروج آمریکا از برجام و بازگرداندن تحریمهای اقتصادی در دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ، ایران نیز فعالیتهای هستهای خود را به شدت گسترش داد و بارها تعهداتش در برجام را زیر پا گذاشت.
این موضوع که رفع تحریمها در اولویت گفتگوهای وین قرار دارد، از ابتدای برگزاری نشستها مورد تاکید تیم ایران بوده است و اساسا مذاکرات وین به این منظور از اوایل سال جاری میلادی آغاز شده است که به موضوع رفع تحریمها رسیدگی کند و اقدامات لازم برای رفع تحریمها انجام شود. کشورهای ۴+۱ هم از همان ابتدا بر ضرورت رفع تحریمهای ایالات متحده علیه ایران تاکید کردهاند و تمامی مذاکرات در ۴ سال اخیر بر همین اساس برنامهریزی شده است. لذا به گفتهی ناظران، در اولویت قرار داشتن موضوع رفع تحریمها، خلاف آنچه که تیم جدید هستهای و دولت سیزدهم تلاش دارد، القا کند، از ابتدا دور جدید مذاکرات در وین مورد تاکید و پذیرش کشورهای اروپایی بوده است.
ایران و امریکا تاکنون تصمیمی در این خصوص نگرفتهاند که کدام یک از طرفین، اولین گام را برای رفع تحریمها یا بازگشت به تعهدات برجامی بردارد.
