نشست وزیران خارجه کشورهای همسایه افغانستان با حضور وزرای خارجه ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان و پاکستان به صورت حضوری و وزیران خارجه چین و روسیه به صورت آنلاین در تهران برگزار شد.
بنا بود سید ابراهیم رئیسی رئیس جمهور ایران، با سخنرانی خود این نشست را افتتاح کند، اما مخبر معاون اول رییس جمهور در این مراسم حضور پیدا کرد و از طرف رییس جمهور به دلیل عدم حضور در این نشست، عذرخواهی کرد.طالبان پیشتر اعلام کرده بود که به نشست وزرای خارجه کشورهای همسایه افغانستان در تهران دعوت نشده است.
مخبر معاون اول رئیس جمهور در نشست وزرای خارجه کشورهای همسایه افغانستان گفت مردم افغانستان انتظار دارند که کشوری مستقل داشته باشند، کشورهای همسایه افغانستان دارای پیوندهای عمیق تاریخی و فرهنگی با این کشور هستند و از این منظر می توان گفت که نوعی هم سرشتی و هم سرنوشتی میان افغانستان و همسایگانش وجود دارد که امنیت، ثبات و صلح را در آسیای مرکزی و آسیای جنوبی به هم گره می زند.وی افزود گزافه نخواهد بود که بگوییم ثبات و امنیت همسایگان افغانستان به امنیت افغانستان پیوسته است؛ بر همین اساس ما از ابتکار جمهوری اسلامی پاکستان برای برگزاری اولین دور نشست کشورهای همسایه افغانستان حمایت کردیم.
مخبر با بیان اینکه میزبانی دور دوم را برعهده گرفتیم و از میزبانی دور سوم آن توسط جمهوری خلق چین استقبال می کنیم، گفت مردم افغانستان بیش از چهار دهه است که بی ثباتی، نا امنی، جنگ و خونریزی را تجربه می کند، وی گفت اما چه کسانی مسئول این وضعیت اسفبار در افغانستان هستند؟ دو دهه پیش آمریکا و متحدانش در ناتو با دستاویز قرار دادن حملات یازده سپتامبر و به بهانه مبارزه با تروریست، به افغانستان حمله کردند، اما حمله و اشغال نظامی بیست ساله آنان در افغانستان جز افزایش ما امنی، گسترش افراطی گرایی، رشد تروریست، عقب ماندگی اقتصادی، تخریب بنیان های استقلال و تضعیف انسجام ملی و افزایش تولید مواد مخدر و داغدار کردن صدها هزار خانواده افغانستانی نتیجه ای در پی نداشته است.وی گفت سیاست نابخردانه و اقدامات غیرمسئولانه و نسنجیده آمریکا در افغانستان با بیش از ۲ و نیم تریلیون دلار هزینه برای دولتسازی افغانستان نه تنها شکست خورد بلکه سکوت واشنگتن نشان داد که آمریکا در دو دهه اقدام برای دولتسازی و ایجاد ساختارهای حکومتی تا چه اندازه با مردم، فرهنگ و محیط اجتماعی این کشور بیگانه بوده است.
وی با بیان اینکه همه ما امروز نا خواسته در برابر وضعیت جاری افغانستان قرار گرفتهایم، گفت: مسئولیت داریم در آغاز با همکاری یکدیگر و در گام بعدی با رایزنی و همکاری سایر کشورها و سازمان ملل متحد موانع فراروی تشکیل دولت قوی و ملی در افغانستان را برطرف و آن دولت را برای تامین امنیت و بازسازی و توسعه کشور یاری کنیم.مخبر یادآورشد: بحران اقتصادی در افغانستان فاجعه دیگری است که سیاستهای نادرست و سلطه طلبانه آمریکا آن را مزید علت یافته و مردم این کشور را با مشکل جدی معیشتی روبرو کرده است.
عبدالهیان وزیر امور خارجه نیز گفت از تشکیل دولت فراگیر در افغانستان حمایت میکنیم، و مسئولیت امنیت شهروندان افغانی و مرزها با همسایگان در درجه اول با هیئت حاکمه سرپرستی در کابل هست و همگان باید برای برون رفت از وضعیت موجود به افغانستان کمک کنیم.
وی احترام به حاکمیت، حفظ تمامیت و ارضی عدم دخالت در امور دیگران را جزو اصول اساسی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران عنوان کرد و گفت: اگر امروز در جلسه تهران پیام قوی برای تشکیل دولت فراگیر در افغانستان ارسال میشود، به خاطر توجه به تاریخ و نقش آحاد مردم افغانستان در مقابله با اشغالگری و چالش های دهههای اخیر است.
وزیر خارجه چین نیزدر سخنانی در نشست امروز تهران گفت معتقدیم که دومین نشست وزرای خارجه کشورهای همسایه افغانستان در زمان خوبی برگزار شده است و این باعث می شود که کانال های دیپلماتی که بین ما ایجاد شده در این زمینه تقویت شود.
وی با بیان اینکه چین در ارتباط با موضوع افغانستان با نمایندگان کشورهای مختلف رایزنی کرده و در کابل نیز رایزنی هایی در این زمینه به پیش برده است، گفت: چین همکاری های خود را با کشورهای مختلف در ارتباط با موضوع افغانستان ادامه می دهد تا وضعیت در این کشور بهبود پیدا کند و مردم افغانستان بتوانند زندگی بهتری داشته باشند.شاه محمود قریشی وزیر خارجه پاکستان نیز در سخنرانی در دومین اجلاس وزرای خارجه کشورهای همسایه افغانستان با اشاره به تحولات اخیر در افغانستان گفت در مدت اخیر تحولات مهمی در این کشور رخ داد و در ماه آگوست امسال یک انتقال قدرت بدون خونریزی در این کشور به وقوع پیوست و طالبان به قدرت رسید.
وی با بیان اینکه ما همه به دنبال این هستیم که افغانستان به عنوان یک کشور همسایه دارای ثبات باشد، گفت معتقدیم که جلسه امروز می تواند نتایج جلسه اول را تقویت کند و گام های مهمی برای ایجاد ثبات در افغانستان بردارد.وی افزود: در حال حاضر شاهد تشکیل یک کابینه موقت در این کشور هستیم و این می تواند زمینه را برای ایجاد یک دولت فراگیر در این کشور محقق کند. ما معتقدیم که مهم است حقوق مردم افغانستان محترم شمره شود و در دولت فراگیر حضور داشته باشند. برای ما بازگشایی مدارس افغانستان برای دختران و پسران مهم است.
جمهوری اسلامی علیرغم انتقاداتی که مطرح شده در صدداست که طالبان را برسمییت بشناسد و ازان به عنوان یک فضاحت امریکایی یاد کندو در عین حال تبادل با پاکستان در حوزه امنیتی هم مهم است که در ازای مرز امن در پاکستان به طالبان کمککنند . این در حالیست که سخنان یکشنبه خامنه ای با حمایت طالبان روبرو شده است .
