ایران ، بر اساس آخرین آمار رسمى یکى از کشورهاى جهان است که بیشترین تعداد مبتلا یان به کرونا را داشته است ، مردم در شرایط دردآور و وحشتناکى زندگى مى کنند ، آسیب هاى روانى و اجتماعى بیشتر مى شود ، کشور آینده ى مبهمى درباره ى بحران کرونا دارد . مقصود فراستخواه ، استاد دانشگاه و جامعه شناس در گفتگویی مطبوعاتی به تجزیه و تحلیل ابعاد جامعه شناختى این بحران پرداخته و در خصوص این موضوعات که ایران مخاطرات بزرگترى از بحران کرونا را از سر گذرانیده و ملت ایران براى روزهاى سخت قدرت مادى و معنوى زیادى به منظور تاب آورى در این بحران را دارا هستند و نباید گرفتار این بحران شوند زیرا دچار یأس و نا امیدى خواهند شد و جلوگیرى از شیوع بیمارى توسط ملت و دولت میسر است و اینکه در این شرایط فرصت کنار هم بودن هاى بیشترى دارند تاکید کرده است فراستخواه در خصوص بحران کرونا و ابعاد اجتماعى و پیامد آن بر کشور گفت : کرونا یک اپیدمى جهانى است و معتقدم یک پدیده ى جمعیت شناختى ، پزشکى و بهداشتى نیست و وجوه فرهنگى و اجتماعى و سیاسى است ، و باید ضرائب مختلف کرونا را در کشورهاى مختلف در شرایط متفاوت مورد بررسى قرار داد ، مثلا در کشورى که رضایت عمومى بحث برانگیز باشد و پیوند دولت و ملت منسجم نباشد چالش کرونا و مقابله با آن جدى تر و ضعیف تر است ، اگر دو کشور را در نظر بگیریم که هردو از نظر بهداشتى و پزشکى مشابه باشند اما از نظر ضریب سیاسى و رضایت عمومى متفاوت باشند قطعاً کشورى که از ضریب سیاسى پایین ترى برخوردار است مشکلات بیشترى خواهد داشت . فراستخواه در خصوص ضریب اجتماعى بین کشورها گفت : سرمایه ى اجتماعى و میزان مشارکت مردم در تصمیم گیرى هاى جامعه در این زمینه تاثیر گذار است و ضریب اجتماعى نقش مهمى دارد ، مثلاً در کشورى که اعتماد اجتماعى و میزان مشارکت مردم بالا باشد وضعیت این جامعه براى مقابله با کرونا به مراتب از جامعه اى که با چالش فرسایش مواجه است بهتر خواهد بود ، مثلاً کشور چین اولین کشورى بود که با بحران کرونا مواجه شد ولى به دلیل داشتن سرمایه ى اجتماعى بحران را مهار کرد ، بدون شک مهم ترین فاکتور موفقیت چین در مهار بحران فعالیت هاى داو طلبانه اى است که در نظم کنفوسیوسى و فرهنگ پویاى کنفوسیوسى وجود دارد ، این در حالى است که دولت چین به عنوان یک دولت ایدئولوژیک انعطاف زیادى دارد ولى گرفتار ایدئولوژى نیست ، به همین علت هم اقتصاد این کشور قوى است در نتیجه به راحتى نمى توان کشورهاى درگیر بحران کرونا را فقط با معیار پزشکى و بهداشتى با هم مقایسه کرد و بلکه باید پارامترهاى دیگر را هم در نظر گرفت . فراستخواه در خصوص مدیریت استراتژیک کشور و اینکه آیا درست انجام شده یا نه گفت : ضریب مدیریتى یکى دیگر از فاکتورهایى است که باید درباره ى این بحران به آن توجه کرد ، نظام تدبیر در هر کشورى متفاوت است ، و میزان شایستگى مدیران انتخابى اهمیت بسیار دارد تا کشور از چالش ها سربلند بیرون بیایند ، حال اگر نظام شایستگى در هرکشورى به دلایل مختلف با چالش مواجه شود و مدیران کشور چاپلوس و بله قربانگو انتخاب شده باشند به صورت طبیعى اقدامات به موقع انجام نمى شود و کیفیت مدیریت کم مى شود و کشور در چالش و بحران گرفتار خواهد شد .
وی افزود مثلاً در کشور ما به دلایل مختلف سیاسى ،قرنطینه ى شهرى که منشأ بود صورت نگرفت ، در چنین شرایطى تصمیم گیرى هم در مرکزهاى متعدد گرفته مى شود و انگار بحران هیچ متولى ندارد ، مثلاً در کنار وزارت بهداشت نهادهاى دیگرى هم در این بحران دخالت مى کنند ، در ضریب اقتصادى هم وضع همین است ، یک مقایسه ى اقتصادى هم اگر بین کشورهاى درگیر صورت گیرد خیلى از مسائل مشخص مى شود ، به جز چین کره ى جنوبى و ایتالیا و ایران بیشترین مبتلایان را دارند ولى فقط ایران تحریم است ، تا قبل از کرونا مردم در وضعیت بد اقتصادى و معیشتى زندگى مى کردند حالا با شوک کرونا هم مواجه شدند ، پس ایران نسبت به کشورى که مشکل اقتصادى ندارد براى مقابله با بحران کرونا چالش بسیار بزرگترى دارد . فراستخواه در خصوص مقایسه ى داشتن مدیریت بحران یا داشتن زیر ساخت ها و تجهیزات مناسب در کشورمان گفت : ضریب زیرساخت ها اینجا مطرح مى شود ، مثلا کشور مان پهناى باند اینترنت خوبى دارد ولى مدارس هنوز هوشمند نیستند و کیفیتشان پایین است ، نکته ى دیگر ضریب مدنى است که وجودش در جامعه اهمیت دارد و مصونیت ایجاد مى کند و رسانه ها در زمینه هاى مختلف از مسئولان مطالبه گرى مى کنند و مسئولان هم احساس مى کنند عملکردشان زیر ذره بین افکار عمومى است ، در نتیجه اگر کشورى در این زمینه باچالش مواجه باشد نمى تواند با بحران مقابله کند ، ایران به لحاظ دانش و بهداشت متوسط به بالاست ، تا کنون به شش ضریب کلیدى سیاسى و اجتماعى و اقتصادى و مدیریتى و زیرساختى و مدنى اشاره کردم ، کشورهاى پیشرفته و توسعه یافته وضعیت خوبى در این ضریب ها دارند پس در مقابله با مدیریت بحران کرونا موفقیت زیادى دارند ، حال اگر چین با توجه به جمعیت زیادش ضریب سیاسى خوبى نداشته ولى در ضریب هاى دیگر خوب باشد بازهم موفق به مهار بحران مى شود . فراستخواه در خصوص جامعه ى ایران و اینکه در این ضرایب چه وضعیتى دارد و کى مى تواند بحران را مهار کند گفت : یکى از مسائل امیدوار کننده در خصوص ایران دانش پزشکى قابل قبول است که مى تواند به مهار بحران کمک کند و بنده به این مساله امیدوارم ، نکته مهم دیگر اینکه مردم ایران با رنج آشنا هستند ، مثلا در دوران جنگ جهانى اول حدود پانزده درصد مردم ایران به دلیل بیمارى از بین رفتند و از طرفى جنگ بزرگى که پشت سر گذاشتیم ، البته در ضرایبى هم وضعیت قابل قبولى نداریم به همین دلیل اقلام پزشکى مورد نیاز را نمى توانیم تامین کنیم ، مهم اینکه جامعه ى ایران با خاطرات بدى مثل انتخابات و مناقشات و با خاطرى آزرده با بحران کرونا مواجه شد ، جامعه قطبى شده و معمولاً با یک قطب به صورت ابزارى ارتباط دارد ، بخش هاى مهمى از جامعه ایران به لحاظ عاطفى و روانى خسته شده است و در مواجهه با بحران هایى مثل کرونا آسیب بیشترى خواهد دید ، مردم جامعه در بحران کرونا رنج و سختى زیادى را متحمل مى شود البته تجربه نشان داده که در زمان بحرانى مردم ایران همبستگى بیشترى خواهند داشت . فراستخواه در خصوص راهکار و توصیه براى مهار استرس و فشار روانى مردم که ناشى از بحران کروناست گفت : معتقدم زمان بزرگ ایران فرارسیده است ،مردم ایران باید تاریخ طولانى ایران را در شرایط کنونى به یاد بیاورند که ایران از مخاطرات بسیار بزرگ ترى از کرونا عبور کرده و همچنان پابرجاست ، زمان بزرگ ایران امید زیادى در دل مردم ایجاد مى کند و به نسل هاى آینده هم منتقل خواهد شد ، ایران مطالعه کردن و تقویت روحیه ى معنوى خود دارد ، به همین دلیل در این شرایط مردم باید لحظات پردرد خود را از معنا پر کنند ، مردمى که در شرایط بحران کنونى که مصرف خود را کنترل مى کنند به یک نوع تجربه ى اجتماعى دست پیدا مى کنند ، در شرایط موجود برخى افراد جامعه تلاش مى کنند زمینه هاى همبستگى و انسجام اجتماعى را ایجاد کنند تا جامعه از این بحران عبور کند.
