دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در گفتوگویی با مجله تایم که روز پنجشنبه منتشر شد، هشدار شدیدی به اسرائیل درباره طرح الحاق کرانه باختری داد. او تأکید کرد که چنین اقدامی «هرگز اتفاق نخواهد افتاد» زیرا واشنگتن به کشورهای عربی قول داده است که مانع این طرح شود. ترامپ گفت اگر اسرائیل دست به الحاق بزند، «تمام حمایت ایالات متحده را از دست خواهد داد».
این موضعگیری در واکنش به رأیگیری نمادین پارلمان اسرائیل (کنست) صورت گرفت که روز چهارشنبه با اختلاف تنها یک رأی، از طرح الحاق کرانه باختری اشغالی حمایت کرد. جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، این رأی را «نمایشی توهینآمیز و برخلاف سیاست رسمی دولت ترامپ» خواند و گفت: «اگر هدف از این رأیگیری نمایش سیاسی بوده، بسیار احمقانه بوده است.»
به دنبال این رأیگیری، بسیاری از کشورهای عربی و مسلمان، از جمله مصر، قطر و عربستان سعودی، در بیانیهای مشترک تصمیم کنست را محکوم کردند و آن را نقض آشکار قوانین بینالمللی دانستند. آنان هشدار دادند که الحاق کرانه باختری برای جهان عرب «خط قرمز» محسوب میشود و چنین اقدامی میتواند روند صلح شکننده منطقه را از بین ببرد.
دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز رأیگیری را اقدامی «تحریکآمیز» از سوی اپوزیسیون برای ایجاد شکاف سیاسی توصیف کرد. حزب لیکود به رهبری نتانیاهو این رأیگیری را تحریم کرده بود، هرچند برخی از متحدان راستگرای او همچنان از ایده الحاق حمایت میکنند. ناظران میگویند این رویداد در حالی رخ داده که نتانیاهو با نارضایتی فزاینده در داخل حزب و احتمال برگزاری انتخابات زودهنگام روبهرو است.
در سطح بینالمللی، امارات متحده عربی نیز که از شرکای کلیدی آمریکا و اسرائیل در طرح آتشبس غزه محسوب میشود، در واکنش به این تحولات اعلام کرد که «هرگونه الحاق از سوی اسرائیل خط قرمز است». فلسطینیان کرانه باختری و نوار غزه را سرزمین آینده دولت مستقل خود میدانند، و در صورت اجرای طرح الحاق، امید به راهحل دوکشوری که جامعه جهانی از آن حمایت میکند، عملاً از میان خواهد رفت.
به گفته رویترز، ماجد بامیه، معاون نماینده فلسطین در سازمان ملل، از «پیام روشن» واشنگتن در مخالفت با الحاق قدردانی کرده و آن را گامی مثبت در جهت حفظ روند صلح خوانده است.
در ادامه سفر خود به اسرائیل، جیدی ونس جزئیات تازهای از برنامه ایالات متحده برای بازسازی غزه ارائه کرد. او گفت انتظار میرود بازسازی در مناطقی از غزه که از کنترل حماس خارج شدهاند، بهزودی آغاز شود. ونس تخمین زد که شهر رفح طی دو تا سه سال آینده بازسازی شود و بتواند حدود نیم میلیون نفر را در خود جای دهد؛ رقمی که معادل یکچهارم جمعیت دو میلیونی غزه است.
بر اساس برآورد بانک جهانی، سازمان ملل و اتحادیه اروپا، هزینه بازسازی غزه حدود ۵۳ میلیارد دلار تخمین زده شده است.
ونس همچنین از تأسیس مرکز هماهنگی مشترک نظامی ـ غیرنظامی در جنوب اسرائیل خبر داد؛ مرکزی با حدود ۲۰۰ نیروی آمریکایی که همراه با ارتش اسرائیل و نمایندگانی از کشورهای متحد، برنامهریزی برای تثبیت و بازسازی غزه را پیش میبرند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز در سفر اخیر خود به اسرائیل تأکید کرد واشنگتن خواهان تشکیل نیروهای امنیتی فلسطینی در غزه است که «وابسته به حماس نباشند» و بتوانند نظم را حفظ کنند. او در کنار نتانیاهو از طرح الحاق کرانه باختری انتقاد کرد، در حالی که نخستوزیر اسرائیل برای جلوگیری از تنش با آمریکا، روبیو را «دوست فوقالعاده اسرائیل» خواند.
در رسانههای اسرائیلی، رفتوآمد مستمر مقامهای آمریکایی به اسرائیل برای نظارت بر اجرای آتشبس با عنوان طنزآمیز «مراقبت از بیبی» یا Bibi-sitting توصیف شده است؛ عبارتی برگرفته از لقب نتانیاهو که به کنایه، نقش آمریکا را در کنترل و مراقبت از دولت اسرائیل یادآور میشود.
در مجموع، به نظر میرسد اختلافات تازه بر سر الحاق کرانه باختری، بار دیگر شکاف میان واشنگتن و تلآویو را آشکار کرده است. در حالی که دولت ترامپ بر ادامه روند صلح غزه و جلب همکاری کشورهای عربی تمرکز دارد، بخشی از راستگرایان اسرائیل تلاش میکنند مسیر متفاوتی را پیش ببرند؛ مسیری که نه تنها میتواند مذاکرات منطقهای را نابود کند، بلکه اسرائیل را در انزوایی بیسابقه در برابر متحدانش قرار دهد.
