به نوشته نیویورکتایمز، دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، یک هواپیمای حامل حدود صد مهاجر ایرانی را پس از توافقی محرمانه با جمهوری اسلامی، از ایالات متحده به ایران بازگردانده است. این پرواز که منابع ایرانی و آمریکایی آن را تأیید کردهاند، یکی از آشکارترین تلاشهای واشنگتن برای اجرای سیاست «اخراج انبوه مهاجران» به شمار میرود، حتی اگر آنان به کشورهایی با کارنامه سیاه حقوق بشری فرستاده شوند.
این اقدام درست چند روز پس از آن صورت گرفت که ترامپ در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل اعلام کرد آمریکا تلاشهای خود را برای «اخراج گسترده مهاجران» دو برابر خواهد کرد. به گزارش نیویورکتایمز، این سیاست بخشی کلیدی از برنامه مهاجرتی ترامپ است که از دوران انتخابات ۱۴۰۳ بر آن تأکید داشت و پس از تحلیف رسمی او در بهمنماه گذشته به یکی از ستونهای دولتش بدل شد. در همین چارچوب، وزارت دادگستری آمریکا به دادستانها دستور داده است مقامهای محلی و ایالتی را که در برابر اجرای این سیاست مقاومت کنند، تحت پیگرد کیفری قرار دهند.
به نوشته نیویورکتایمز، پرواز اخیر از ایالت لوئیزیانا به راه افتاد و قرار بود از مسیر قطر وارد ایران شود. در میان بازگرداندهشدگان هم مردان و زنان و هم چند زوج حضور داشتند؛ برخی پس از ماهها بازداشت، به اجبار تن به بازگشت دادهاند و برخی دیگر حتی فرصت رسیدگی قضایی به پرونده پناهندگیشان را نیافته بودند. یک مقام ایرانی ادعا کرده است که وزارت خارجه جمهوری اسلامی هماهنگی این بازگشت را بر عهده داشته و به مهاجران «اطمینان» داده شده که هیچ مشکلی برایشان پیش نخواهد آمد؛ با این حال بسیاری از آنان ناامید و هراسان بودهاند.
نیویورکتایمز یادآوری میکند که سال گذشته نیز آمریکا گروهی از ایرانیان را، از جمله نوکیشان مسیحی در معرض آزار، به کاستاریکا و پاناما فرستاده بود. این کارزار اخراج گسترده، موجی از شکایتهای حقوقی را در پی داشت. در اسفند ۱۴۰۳، آرتمیس قاسمزاده و ۹ پناهجوی ایرانی دیگر که پس از اخراج از آمریکا در کمپهای پاناما سرگردان بودند، شکایتی را به کمیسیون بینالمللی آمریکایی حقوق بشر ثبت کردند. آنان به نمایندگی از بیش از صد پناهجو خواستار صدور دستور اضطراری برای توقف اخراجها و دسترسی به وکلای خود شدند. این شکایت پس از گزارش تکاندهنده نیویورکتایمز درباره شرایط دشوار آن پناهجویان منتشر شد.
همزمان، پاناما موافقت کرده است در برنامه ترامپ برای اخراج میلیونها مهاجر غیرقانونی همکاری کند. این کشور کوچک در باریکهای که آمریکای شمالی را به آمریکای جنوبی متصل میکند، اکنون به یکی از پایگاههای اجرای سیاست سختگیرانه مهاجرتی واشنگتن تبدیل شده است.
به گزارش نیویورکتایمز، سیاست بازگرداندن مهاجران به ایران در حالی انجام میشود که این کشور یکی از سرکوبگرترین حکومتها در جهان را دارد: زنانی که برای حقوق خود میجنگند، روزنامهنگاران و وکلا، اقلیتهای مذهبی، مخالفان سیاسی و حتی اعضای جامعه دگرباشان همواره در معرض تعقیب و زندان قرار میگیرند.
در همین حال، ایران درگیر بحرانی عمیق در اقتصاد و انرژی است؛ سقوط ارزش ریال، تورم سنگین، بیکاری گسترده، و کمبود آب و برق زندگی مردم را فلج کرده است. با بازگشت تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل که از شنبه گذشته اعمال شد، چشمانداز اقتصادی این کشور از همیشه تیرهتر شده است.
به نوشته نیویورکتایمز، این پرواز تنها یک عملیات اداری نبود؛ بلکه نشانهای از پیوند متناقض میان واشنگتن و تهران است. دو کشوری که در ظاهر دشمنی آشکار دارند، در پشت پرده بر سر بازگرداندن شهروندان ایرانی به توافق میرسند. توافقی که به جای حمایت از انسانهای آسیبپذیر، آنان را دوباره در معرض سرکوب و ناامنی قرار میدهد.
