بازار ارز و طلایِ تهران در کمتر از ۶۰ ساعت مانده به احیای تحریمهای سازمان ملل علیه برنامه هستهای ایران، شاهد ثبت رکوردهای تازه برای نرخ ارزهای معتبر، طلا و سکه بود.
نرخ آزاد فروش هر دلار آمریکا طی مبادلات آخرین روز کاری هفته در ایران، با نزدیک به ۲ هزار تومان افزایش نسبت به نرخ پایانی معاملات روز چهارشنبه از مرز ۱۰۹ هزار تومان نیز عبور کرد و با ثبت رکوردی تازه تا ۱۰۹ هزار و ۶۰۰ تومان معامله شد.
همزمان، هر یورو نیز اوج تاریخی تازهای را تجربه کرد و تا ۱۲۸ هزار و ۶۵۰ تومان قیمت خورد. هر درهم امارات عربی متحده هم تا ۳۰ هزار تومان فروش رفت و هر افغانی نیز قله ۱۶۳۵ تومانی را فتح کرد. هر لیر ترکیه هم تا ۲۶۵۰ تومان معامله شد.
ادامه نزولی نرخ برابری ریال در برابر ارزهای عمده با افزایش ۱۰ دلاری بهای جهانی هر اونس طلا (۳۷۳۵ دلار) مصادف شد تا قیمت هر قطعه تمام سکه طلا با ۱.۵ میلیون تومان افزایش نسبت به روز گذشته به ۱۰۸.۵ میلیون تومان برسد و هر گرم طلای ۱۸ عیار هم بالای ۱۰ میلیون تومان داد و ستد شود.
با رخداد آتشبس میان ایران و اسرائیل در پایان جنگ ۱۲ روزه، نرخ دلار در بازار تهران به کمتر از ۸۷ هزار تومان رسید ولی سپس با تقویت احتمال فعالسازی مکانیسم ماشه، روند صعودی آن بار دیگر آغاز شد.
در پی اقدام طرفهای اروپایی برای فعالسازی مکانیسم ماشه نرخ آزاد دلار اوجِ تازه ۱۰۶ هزار و ۶۰۰ تومانی را در جریان داد و ستدهای روز ۹ شهریور تجربه کرد ولی با طرح گمانهزنیها در مورد امکان حصول توافق دیپلماتیک میان ایران و اروپا و به تعویق افتادن موعد بازگشت تحریمهای سازمان ملل، این نرخ تا ۹۷ هزار و ۴۰۰ تومان عقبنشینی کرد.
در همین حال به گزارش روزنامه بریتانیایی گاردین، روسیه خواستار تعویق ششماهه اجرای اسنپبک برای فراهم شدن فرصت بیشتر جهت دیپلماسی است، اما دیپلماتهای اروپایی مطمئناند مسکو به ۹ رأی لازم در شورای امنیت دست نخواهد یافت. آخرین بار که این موضوع به رأی گذاشته شد، روسیه تنها چهار رأی کسب کرد.
المانیتور نیز در اینباره نوشت که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه در نیویورک با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، دیدار کرد و سهشنبه نیز با مقامهای اروپایی گفتوگو داشت. منابع مطلع از این نشستها میگویند هیچ پیشرفتی برای جلوگیری از بازگشت تحریمها حاصل نشده است و یک مقام اروپایی به خبرگزاریها پیامک داد: «گفتوگوها شکست خورده و اسنپبک در راه است. ایرانیها خیلی دیر وارد عمل شدند.»
گاردین نوشت در این نشستها، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، آخرین پیشنهادها را ارائه داد، اما آنها از سوی سه کشور اروپایی ناکافی دانسته شد. ایران پذیرفت بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی تنها به یکی از سایتهای بمبارانشده و نه همه آنها دسترسی داشته باشند. همچنین وعده داد ظرف ۴۵ روز طرحی درباره نحوه رسیدگی به ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا ارائه کند؛ مهلتی که از پیشنهاد قبلی ۹۰ روزه کوتاهتر بود. در مقابل، تهران خواستار لغو دائمی تهدید بازگشت همه تحریمهای سازمان ملل متحد شد.
یکی از دیپلماتهای اروپایی گفت: «وزارت خارجه ایران تصور میکرد ما در نهایت از اجرای اسنپبک صرفنظر میکنیم، اما هیچ پیشنهاد جدی روی میز نگذاشتند. عراقچی این موضوع را بهکلی اشتباه محاسبه کرد.»
علی واعظ از گروه بینالمللی بحران گفت: «دسترسی چیزی نیست که ایران رایگان یا از سر دلسوزی ارائه دهد. نیازمند امتیازات جدی است که تاکنون کسی روی میز نگذاشته است.» به گفته او، ترامپ معتقد است حملات ژوئن مسأله ایران را به حاشیه رانده و نیازی به بازگشت فوری به دیپلماسی ندارد.
گاردین نوشت که در کنار انتقادها از ایران، برخی نگاهها متوجه رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، است. دیپلماتهای اروپایی مدعیاند توافق اخیر او با ایران در قاهره فاقد محتوای واقعی بوده و صرفاً فرصتی برای تهران فراهم کرده تا از گفتوگوهای جدی طفره برود. یک دیپلمات حتی گروسی را متهم کرد که برای حفظ موقعیت خود و جلب رضایت همه طرفها، موضعی نرم اتخاذ کرده است.
بر اساس گزارش رسانه «امواج مدیا» در لندن، عراقچی اخیرا با ویتکاف برای بررسی ازسرگیری مذاکرات تماس داشته است. با این حال، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ، سهشنبه در سخنرانی تلویزیونی در تهران گفت مذاکره مستقیم با آمریکا «یک بنبست مطلق» است.
همزمان با رایزنیهای بینتیجه مقامهای دولتی ایران در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد و نیز مخالفت صریح رهبر جمهوری اسلامی با هرگونه مذاکره و حصول توافق هستهای با آمریکا احتمال احیای تحریمهای سازمان ملل علیه برنامه هستهای ایران در ساعت ۳ روز یکشنبه به وقت تهران بیش از پیش افزایش یافته است.
