رئیس سازمان انرژی اتمی ایران میگوید بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی با مجوز دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به ایران آمده و پس از نظارت بر پروسه تعویض سوخت نیروگاه بوشهر این کشور را ترک کردهاند.
محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، شامگاه یکشنبه ۹ شهریور در گفتوگو با خبرنگاران از پایان ماموریت دو بازرس آژانس بینالمللی انرژی اتمی که با مجوز شورای عالی امنیت ملی به ایران سفر کرده بودند، خبر داد.
اسلامی که به همراه مسعود پزشکیان، رئیسجمهور اسلامی، برای شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای در چین به سر میبرد، افزود: «بحث نظارت آژانس بر فرایند تعویض سوخت نیروگاه اتمی بوشهر، در دستور کار بود که با اجازه دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی این نظارت انجام شد. دو بازرس آمدند و بر این فرایند نظارت کردند و رفتند.»
روز چهارشنبه ۵ شهریور برابر با ۲۷ اوت عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، از ورود بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای نظارت بر تعویض سوخت نیروگاه بوشهر خبر داده و هرگونه توافق نهایی جدید با آژانس را تکذیب کرده بود.
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران همچنین از برگزاری “دو جلسه” برای مذاکره میان آژانس بینالمللی انرژی اتمی و وزارت امور خارجه خبر داد و گفت که جلسه سومی هم در پیش است.
اسلامی همچنین گفت که فعال شدن مکانیسم ماشه “چیز جدیدی نیست” و افزود: «از قبل هم پیشبینی میکردیم و دشمنان ما همواره بهانههایی پیدا میکنند تا فشار بر ملت ایران وارد کنند. هدف اصلی آنها تسلیم کردن کشور است، اما ایران با وجود تحریمها تسلیم نشده است.»
او در گفتوگوی خود با خبرنگاران به زمان دقیق خروج بازرسان آژانس از ایران اشارهای نکرد.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، چهارشنبه ۵ شهریور برابر با ۲۷ اوت گفته بود که ایران پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل اجازه بازگشت بازرسان به تاسیسات بوشهر را داده اما دسترسی به تأسیسات کلیدی هستهای همچنان میسر نشده است.
گروسی همچنین گفته بود که آژانس هنوز از نحوه همکاری ایران با بازرسان این نهاد راضی نیست.
پس از حملات اسرائیل و آمریکا به برخی تاسیسات هستهای در ایران، تهران همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به حالت تعلیق در آورد.
جمهوری اسلامی آژانس و رافائل گروسی را به جانبداری و کمک به اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه متهم میکند.
برخی مقامات و رسانههای جمهوری اسلامی نیز تهدید کرده بودند که به محض ورود گروسی به خاک ایران، او باید دستگیر و محاکمه شود. روزنامه کیهان چاپ تهران خواسته بود گروسی “به جرم جاسوسی برای موساد و شرکت در قتل مردم مظلوم کشور” محاکمه و اعدام شود.
محمد اسلامی روز یکشنبه “نظام مدیریتی و رهبری آژانس” را متهم کرد که “تحت تأثیر نظام سلطه عمل میکند” و شخص مدیرکل، “مشکل اساسی” است.
این تحولات در حالی رخ داده است که سه کشور اروپایی حاضر در توافق «برجام» روز ششم شهریور با ارسال نامهای به شورای امنیت سازمان ملل روند ۳۰ روزه برای بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران موسوم به «مکانیسم ماشه» را آغاز کردند.
فرانسه، بریتانیا و آٖلمان و همچنین اتحادیه اروپا خواستار آن است که ایران طی این ۳۰ روز همکاری با آژانس انرژی اتمی را ازسر بگیرد و درباره برنامه هستهای خود با آمریکا وارد مذاکره شود.
سه کشور اروپایی از زمان حملهٔ اسرائیل و ایالات متحده به تأسیسات هستهای ایران در خرداد و تیر، چندین دور مذاکره با ایران برگزار کردند و هدفشان توافق برای به تعویق انداختن این مکانیسم بود، اما آنها میگویند آخرین دور مذاکرات که روز چهارم شهریور در ژنو برگزار شد، تعهدات ملموس کافی از سوی ایران به همراه نداشته است.
با فعال شدن مکانیسم ماشه، تمامی تحریمهای پیشین شورای امنیت، دوباره لازمالاجرا میشوند؛ تحریمهایی که همه کشورها از لحاظ حقوقی متعهد به رعایت آن هستند.
طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران اکنون مقدار اورانیوم غنیشدهای را چندین برابر بیشتر از آنچه در توافق هستهای توافق شده بود، جمعآوری کرده است.
اسرائیل از جمله اهداف خود برای حمله به ایران را جلوگیری از ساخت بمب هستهای توسط تهران اعلام کرد؛ حملهای که به جنگی ۱۲ روزه میان دو کشور انجامید و در نهایت ایالات متحده نیز با اسرائیل همراه شده و تأسیسات هستهای ایران در فردو، نطنز و اصفهان را بمباران کرد.
پس از جنگ ایران و اسرائیل سرنوشت بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد ایران نامشخص ماند. آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیشتر گزارش داده بود که این میزان در صورت غنیسازی تا سطح ۹۰ درصد میتواند برای ساخت چند سلاح هستهای کافی باشد.
جمهوری اسلامی تلاش برای ساخت بمب هستهای را رد و ادعا میکند که اورانیوم را برای اهداف غیرنظامی غنیسازی میکند.
ناظران و تحلیلگران معتقدند، اگر جمهوری اسلامی تا ۲۷ سپتامبر به یک توافق هستهای جدید تن ندهد، چالشهای بیشتری در انتظارش خواهد بود و در صورت وخامت اوضاع حتی احتمال مجدد اسرائیل دور از ذهن نیست. در این صورت مشخص نیست که آیا دومین حمله اسرائیل بهای سنگینتری برای کلیت جمهوری اسلامی به همراه خواهد داشت یا خیر.
