سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه، ظهر سهشنبه به وقت محلی برای دیدار با مقامهای جمهوری اسلامی وارد تهران شد.
لاوروف پیش از این سفر روز قبل از آن به ترکیه رفته بود و یک هفته قبل نیز در ریاض با مارک روبیو همتای آمریکایی خود دیدار و گفتگوی مستقیم داشت.
اکثر کارشناسان بر این عقیده هستند که مسئله مذاکرات هستهای و و آگاه شدن از اهداف جمهوری اسلامی در این رابطه، منظور اصلی از این سفر یکروزه بوده است.
آخرین سفر لاوروف به ایران مربوط به اکتبر ۲۰۲۳ میباشد که مروط به شرکت در نشتی در رابطه با قفقاز جنوبی بود.
سفر سرگئی لاوروف یک روز پس از آن انجام میشود که آمریکا تحریمهای جدیدی علیه ایران اعمال کرد و وزارتهای خارجه و خزانهداری ایالات متحده تحریمهای جدیدی علیه شماری از افراد، شرکتها و نفتکشهای مرتبط با حمل و نقل و فروش محصولات نفتی ایران وضع کردند.
عراقچی سهشنبه هفتم اسفند از بررسی پرونده هستهای جمهوری اسلامی در دیدار با لاوروف خبر داد و گفت: «امروز مشورتهای نزدیک داشتیم و تیمهای حقوقی، سیاسی و کارشناسی ما با یکدیگر در تماس مستمر هستند. ما به این تماسها ادامه میدهیم.»
او موضع جمهوری اسلامی در قبال مذاکرات هستهای را «روشن» خواند و افزود: «ما تحت فشار، تهدید و تحریم مذاکره نخواهیم کرد و هیچ امکان مذاکره مستقیمی بین ما و آمریکا در موضوع هستهای تا زمانی که فشار حداکثری به این شکل خود اعمال شود، وجود نخواهد داشت.»
ترامپ ۱۶ بهمن دستورالعملی را برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی و به صفر رساندن صادرات نفت ایران امضا کرد تا تهران را برای متوقف کردن برنامه هستهای خود تحت فشار بگذارد.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، هم ۱۹ بهمن اعلام کرد مذاکره با آمریکا «عاقلانه، هوشمندانه و شرافتمندانه نیست» و «هیچ تاثیری» در حل مشکلات کشور نخواهد داشت.
عراقچی در ادامه نشست خبری خود گفت: «در مورد موضوع هستهای، با همکاری و هماهنگی دوستان خود در چین و روسیه حرکت میکنیم و مواضع خود را هماهنگ میکنیم.»
او افزود موضع تهران و مسکو در قبال تحولات سوریه «به یکدیگر نزدیک است» و دو طرف از «حفظ وحدت سرزمینی و تمامیت ارضی و پیشرفت سوریه» حمایت میکنند.
عراقچی همچنین تاکید کرد جمهوری اسلامی به پشتیبانی از گروههای نیابتیاش در منطقه ادامه خواهد داد: «ما معتقدیم که گروههای مقاومت برای آرمان و اهداف عادلانه و درستی مبارزه میکنند و مبارزه آنها به هر شکلی که مد نظرشان باشد، مورد حمایت ایران است.»
«محور مقاومت» عنوانی است که مقامها و رسانههای جمهوری اسلامی برای گروههای مسلح مورد حمایت تهران در منطقه، نظیر حماس، جهاد اسلامی، حزبالله، حشد شعبی و حوثیهای یمن استفاده میکنند.
وزیر خارجه روسیه هم در این کنفرانس خبری تنها اظهار داشت که در این دیدار “در ارتباط با موضوع برجام صحبت کردیم و معتقدیم که ظرفیت دیپلماسی هنوز وجود دارد و باید به صورت مناسب و بدون توسل به زور و تهدید از آن استفاده کرد”.
لاوروف ضمن اشاره به “معاهده تاریخی” میان دو کشور که چندی پیش توسط پزشکیان و پوتین در مسکو به امضا رسید و جزئیات آن هنوز علنی نشده است، گفت که این معاهده “اهداف کلانی را برای توسعه روابط ما در همه زمینهها تعیین میکند؛ ما سطح عالی از گفتوگوهای سیاسی را با ایران داریم”.
وزیر خارجه روسیه ابراز امیدواری کرد که “موافقتنامه تجارت آزاد بین ایران و اوراسیا اجرا شود”. او افزود، امیدوار است در پی همایش اقتصادی خزر که اوایل سال جاری در تهران برگزار شد، “در نزدیکترین زمان، کمیسیون همکاری اقتصادی- تجاری تشکیل شود”.
لاوروف گفت که یک “فرمت چندجانبه به ویژه در راستای وضع ناظر ایران در اتحادیه اوراسیا وجود دارد و امیدواریم موافقتنامه ایران و اوراسیا درباره تجارت آزاد اجرا شود”
وزیر خارجه روسیه گفت که بهرغم تحریمهای غرب، “تجارت بین دو کشور پویایی مثبتی دارد و در سال گذشته مبادلات تجاری بیش از ۱۳درصد افزایش پیدا کرده است”. او افزود که “در حال تلاش برای کاهش تاثیرات منفی تحریمها بر اقتصادهای دو کشور هستیم”.
وزیر خارجه روسیه همچنین خبر داد که با عراقچی “همکاریهای فرهنگی و تحصیلی” را نیز بررسی کردهاند.
وزیر خارجه روسیه اظهار داشت که در رایزنی طرفین: «ما به غیرقابل قبول بودن اعمال تحریمهای یکجانبه اشاره کردیم و در همین راستا اقدامات هدفمند به منظور به حداقل رساندن تاثیر منفی این محدودیتها بر اقتصاد دو کشور را بررسی کردیم.»
لاوروف همچنین تأکید کرد که دو کشور در سازمان ملل “همکاریهای هماهنگ” داشته باشند. افزایش همکاریها در بریکس و شانگهای نیز بخشی از توافق بوده است.
لاوروف در کنفرانس خبری مشترک خود با عراقچی تصریح کرد: «در سوریه، همه چیز ساده نیست، اختلافات از جمله تضادهایی که گاهی منجر به درگیریهای مسلحانه میشود، باقی مانده و روسیه هرکاری لازم باشد انجام میدهد تا شرایط آرام شود و تهدیدی علیه مردم سوریه وجود نداشته باشد.»
وزیر خارجه روسیه افزود: «برای ما سرنوشت آنها و مردم کشورهای همسایه بسیار مهم است. در این زمینه، تمامیت ارضی سوریه اهمیت اساسی دارد و هرگونه فشار به سمت جداییطلبی در برخی مناطق این کشور که در سال های اخیر مشاهده شده، مطلقا غیرقابل قبول و به شدت خطرناک است.»
به نظر میآید که منظور لاوروف از “جداییطلبی”، مجموعه تلاشها در راستای خودمختاری مناطق کردنشین سوریه باشد که ترکیه از مخالفان سرسخت آن است.
لاوروف گفت که در جریان مذاکرات خود با عراقچی، «طرفهای روسی و ایرانی تعهد متقابل خود را برای هماهنگی بیشتر رویکردهای دو کشور به منظور تضمین صلح بلندمدت و ثبات در سوریه با مشارکت همه نیروهای سیاسی، قومی و مذهبی بدون استثنا تأیید کردند».
وزیر امور خارجه روسیه اظهار داشت که با عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی در مورد وضعیت در اوکراین نیز صحبت کرده و افزود: «من از همتای ایرانی خود به دلیل موضع متعادل او که مبتنی بر درک علل اصلی این بحران است، تشکر کردم.»
این در حالیست که جمهوری اسلامی از آغاز جنگ تجاوزکارانه روسیه علیه اوکراین، هزاران پهپاد در اختیار ارتش روسیه قرار داده و بسیاری شهروندان اوکراین با شلیک و انفجار پهپادهای انتحاری جمهوری اسلامی کشته شدهاند.
