جمهوری اسلامی ایران به دلیل عدم حمایت از بشار اسد از سوی بخشی از هواداران خود مورد انتقاد قرار گرفته است. فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ۲۲ آذرماه ۱۴۰۳ در جمع شماری از فرماندهان و نیروهای سپاه با تکرار حرفهای علی خامنهای ادعا کرد، «میخواستیم کمک کنیم اما راههای سوریه را بسته بودند.»
حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران، مدعی شد تهران قصد داشت با اعزام نیرو به سوریه از سقوط بشار اسد، رئیسجمهوری پیشین این کشور، جلوگیری کند اما «همه راههای انتقال ما به سوریه را بسته بودند».
به گزارش خبرگزاری «ایرنا»، سلامی روز پنجشنبه در پاسخ به عقبنشینی ایران از سوریه و خروج کامل نیروهایش گفت: «بعضیها انتظار دارند ما به جای ارتش سوریه میجنگیدیم. آیا منطقی است که ما همه سپاه و بسیج را برای نبرد در یک کشور دیگری درگیر کنیم، در حالی که ارتش آن کشور تماشاچی ماجرا است.»
اشاره سلامی به عقبنشینی نیروهای دولتی سوریه در مقابل مخالفان و فرار دهها نفر از آنها با تجهیزات نظامی به کشور عراق است.
سلامی در بخش دیگری توضیح داد، «از ماهها پیش (از تحرکات مسلحین و تکفیریها) مطلع بودیم. حتی برادران ما توانسته بودند با استفاده از شگردهای اطلاعاتی، محورهای حمله اینها را پیدا کنند و به سطح سیاسی و نظامی سوریه منتقل کنند ولی چون اراده تغییر، جنگ و استقامت در آن مفهوم حقیقی خودش وجود نداشت، متاسفانه این اتفاقی که شما ملاحظه کردید صورت گرفت.»
این اظهارات سلامی مشابه گفتههایی است که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، روز گذشته و در اولین واکنش به سرنگونی رژیم اسد مطرح کرد. خامنهای گفته بود تهران قصد داشت با اعزام نیرو از سقوط دمشق جلوگیری کند اما آمریکا و اسرائیل «آسمان و زمین را بسته بود».
فرمانده کل سپاه پاسداران همچنین مدعی شد «آخرین کسانی که سوریه را ترک کردند بچههای سپاه بودند و آخرین فردی که این میدان را ترک کرد یک پاسدار بود».
پس از پیشروی گروههای مسلح مخالف در شمال و جنوب سوریه، گزارشهایی از خروج نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی منتشر شد. مقامات رسمی جمهوری اسلامی ابتدا این گزارشها را تکذیب کردند. با نزدیک شدن افراد مسلح از شمال به پایتخت سوریه و آغاز تصرف استانهای جنوبی سوریه، سفارت جمهوری اسلامی اقدام به تخلیه کارمندان خود کرد. تهران تخلیه سفارت خود در دمشق را نیز تکذیب کرده بود.
گزارشها همچنین حاکی از خروج گروههای نیابتی جمهوری اسلامی در شرق سوریه و تحویل پایگاههای نظامی به نیروهای «قسد» بود.
شبیه حرفهای سلامی را محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی نیز روز پنجشنبه تکرار کرد و گفت: «ما به دولت آن کشور هم هشدار داده بودیم.»
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس اسلامی روز پنجشنبه با تقدیر از سخنان روز گذشته علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی درباره سوریه گفت اگر به هشدارهای ایران توجه میشد سوریه اکنون دچار «هرج و مرج» نمیشد.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس با اشاره به سخنان خامنهای در خصوص سقوط بشار اسد در سوریه، گفت: «دست هدایت الهی از زبان خامنهای بیرون آمد و سرگردانی فکری را به امید تبدیل کرد.» او افزود: «سخنان صریح خامنهای فصلالخطابی برای همه تحلیلهاست و هر انحرافی از آن خطایی نابخشودنی است.»
او با اشاره به سرنگون شدن حکومت بشار اسد گفت: «این تحولات بیشتر از آنکه غافلگیرکننده باشد، اجتناب ناپذیر بود. ما به دولت آن کشور هم هشدار داده بودیم و از نقشه و طراحی مداخلهگران ارزیابی داشتیم ». او همچنین سرنگونی اسد را باعث «اختلال در عقبه مقاومت» دانست.
قالیباف گفت اگر به موقع به هشدارهای ایران توجه میشد و «از خطر دشمن غفلت نمیشد»، و «مسیر گفتوگو با مردم و رسیدن به یک انسجام ملی در پیش گرفته میشد» امروز ملت سوریه شاهد هرج و مرج و «تسویه حسابهای فرقهای» و همچنین حمله اسرائیل به زیرساختهای خود نبود.
رئیس مجلس اسلامی اظهار امیدواری کرد که «جوانان وطندوست سوری» با چنین وضعیتی مقابله کنند. او همچنین گفت جمهوری اسلامی «منتظر عمل مخالفان مسلح و پشتیبانان آنان نسبت به رفتارهای داعشی و میزان همراهی با» اسرائیل میماند و سپس به تناسب آن «تصمیم لازم را خواهیم گرفت».
چهارشنبه، دادستانی کل کشور تهدید کرد که «با افرادی که ضمن اظهارات غیرمسئولانه با انتشار محتوای خلاف واقع، نشر اکاذیب و توهین اقدام به بر هم زدن امنیت روانی جامعه کنند و باعث ترس مردم شوند، براساس قانون برخورد مقتضی صورت خواهد گرفت.»
این تهدید پس از شکست بشار اسد در سوریه و سخنرانی خامنهای در این زمینه اعلام شد.
علی خامنهای در سخنرانی چهارشنبه خود گفت رسانههای فارسی زبان خارج از کشور «قضایا را طوری تصویر میکنند که مردم را بترسانند و توی دل مردم را خالی کنند. تکلیف آن جور دیگری است و جور دیگری باید با آن برخورد کرد. اما در داخل کسی نباید این کار بکند.»
او افزود: «در داخل اگر کسی در تحلیل یا بیان طوری حرف بزند که معنای آن خالی کردن دل مردم باشد، این جرم است.»
در تکرار حرفهای خامنهای، محسن رضایی، فرمانده پیشین سپاه پاسداران با اشاره سقوط بشار اسد در سوریه گفت: «آمریکا و اسرائیل وزنهای بسیار بیش از توان خود برداشتهاند و زیر آن خورد خواهند شد.»
رضایی افزود: «در سوریه سازمان جاسوسی اسرائیل و آمریکا با سازمان اطلاعات یکی از کشورهای همسایه و همچنین یک کشور عربی، آخرین هماهنگیها را برای ورود شورشیان مسلح از شمال به سوی دمشق انجام دادند.»
در همین حال سپاه پاسداران در بیانیهای دیرهنگام درباره سقوط بشار اسد، وعده داد که مخالفان حاکم بر دمشق شکست خواهند خورد.
در بیانیه سپاه پاسداران که پنجشنبه منتشر شد، آمده است که جمهوری اسلامی «مطمئن است نقشه شوم مشترک» آمریکا و اسرائیل «در این سرزمین شکست خواهد خورد و شاهد درخشش سوریه در میدان پشتیبانی از ملتهای فلسطین و لبنان خواهیم بود».
این سحنان و بیانیه در حالیست که کانال تلگرامی «بیسیمچی مدیا»، وابسته به سازمان اطلاعات سپاه، پس از انتشار پستی در انتقاد از خامنهای، آن را حذف و عذرخواهی کرد.
این کانال تلگرامی با اشاره به سخنان خامنهای در خصوص منطقه، نوشته بود: «یک ماه است به کشورت حمله کردهاند و جواب ندادی! این اگر انفعال نیست پس چیست؟»
