جواد ظریف وزیر خارجه سابق جمهوری اسلامی در مورد مسائل مربوط به طالبان صحبت کرده. وی گفت طالبان همان طالبان دهه ۹۰ است ما در تابستان ۱۴۰۰ با یک عمل انجامشده روبهرو شدیم وی افزود ایران بعداز روی کارامدن بایدن رییس جمهور امریکا به مذاکرات آمریکا و افغانستان در دوحه دعوت شده بود و نظر ما در وزارت خارجه این بود که جمهوری اسلامی باید در این مذاکرات شرکت بکند، اما دیگران چنین نظری نداشتند و دوستان دیگر ما از طرف طالبان متوجه شده بودند که طالبان هرگز با آمریکا توافق نخواهد کرد وی افزود من از سال ۹۸ پیشبینی کرده بودم که طالبان به قدرت باز خواهند گشت و ما نباید در مذاکرات غایب باشیم در وزارت امور خارجه، دیدگاه ما در مورد طالبان شکست خورد و دیدگاه دوستان ما غلبه پیدا کرد؛ به همین دلیل بیرون مذاکرات قرار گرفتیم .مقصود ظریف سپاه پاسداران است . وی گفت زلمی خلیل زا د از سوی آمریکا مسوول مذاکرات با طالبان شده بود، در دهه ۹۰ لابیگر طالبان بود وی گفت مقداری از افزایش مهاجران غیرقانونی در ایران طبیعی و مقداری از آن غیرطبیعی است و بخشی از مهاجران، الزاما از گروههایی نیستند که مورد تهدید طالبان باشند.
واقعیت این است که خامنه ای مانع شد که توافق هسته ای ایران در اسفند ۱۳۹۹ صورت بگیرد با اینکه توافق میان ایران و آمریکا مذاکراتش انجام شده بود ولی خامنه ای مانع انجام این کار شد و در نتیجه شانسی را که ایران می توانست با حضور دولت آمریکا در کنفرانس برای حل مسئله افغانستان دوحه داشته باشد را از دست داد.
معلوم نیست به چه دلیلی خامنه ای مانع از انجام این کار شد. بهر حال ایران می توانست آن شرایطی را که در صلح دوحه مستقر شده بود در مورد موقعیت زنان و نیز دولت ائتلافی مورد توافق به تحقق این موارد کمک کند.
ولی عدم حضور دولت ایران در این کنفرانس مسئله ساز شد. الان ظریف در این مورد صحبت کرده. اگر در این مورد بخواهیم جمع بندی این است که ایران یک فرصت تاریخی در مورد مسئله افغانستان از دست داد. به نظر می رسد بخش هایی از سپاه معتقد بودند که بیرون رفتن آمریکا به نفع ماست ولی خوب واقعیت این است که طالبان یک تهدید جدی بود برای امنیت ایران. هرچند که الان اقدام تندی علیه ایران انجام نمی دهد اما به هر حال پتانسیل آن را دارد که در هر لحظه ای از نیروهای خودش استفاده کند
و معلوم نیست ایران با چه فکری چنین توافقی را پذیرا شده است.. این در حالی است که بسیاری از شیعیان آنجا کشته شده اند. شیعیان هزاره به صورت سیستماتیک کشته شده اند که خب به هر حال شیعیان فقط مسئله دینی نیست اما به لحاظ زبان فارسی هم افغانستان حوزه تمدنی کشور هست و طالبان سعی کرد متن های فارسی مدارس را هم حذف کند بنابراین عدم حضور ایران در کنفرانس دوحه یک فرصت تاریخی را از ایران گرفت و عواقب آن بسیار سنگین خواهد بود برای ایران. ایران می توانست در مورد مسئله افغانستان موقعیت بالاتری داشته باشد و طبیعتاً آنجا منافع مشترک با نیروهای ضد طالبان و با آمریکا و حتی اروپا داشته باشد.
به نظر می رسد ایران به سمت چین و روسیه رفت که به دنبال این بودند که آمریکا را از منطقه بیرون کنند و الان چینی ها هستند که حضور سنگین وزنی در افغانستان پیدا کرده اند و خوب این در حقیقت یک بازی برنده برای چین است و ایران بازنده بزرگ این بازی است چون حتی فروش کالاهای ایرانی به افغانستان در بسیاری از موارد کاهش یافته و میزان درآمد نقدی ایران از افغانستان هم کاهش پیدا کرده و اینها همه به خاطر اشتباه محاسباتی ایران بوده است.
فرصت از دست رفته ایران در افغانستان
مطالب مرتبط
