رای گیری برای انتخابات مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان از امروز صبح در ایران رسماً آغاز شد و تا انتهای شب ادامه خواهد داشت. این انتخابات در حالی برگزار می شود که چالشهای سیاسی جدی و منازعات جناحی همچنان وجود دارد، و حکومت و صداو سیما همه توانش را بسیج کرده و از همه ایزارها استفاده کرده تا بتواند میزان ارا اخذ شده را افزایش دهد تا در موقعیت بحرانی کنونی نشاند دهد که اکثریت جامعه از انها حمایت میکنند. در این میان رهبر جمهوری اسلامی که در نخستین ساعت رای گیری به صندوق های رای رفت در گفتگویی و خطاب به مردم خواستار این شد که ملت هرچه زودتر به صندوق ها مراجعه کنند و در عین حال تاکید کرد که در هر لیستی که رای می دهند همه آن لیست را رای بدهند. او تاکید کرد که چشم مردم در داخل و خارج به نحوه مشارکت مردم در انتخابات نهفته است .
در عین حال جمهوری اسلامی بسیار نگران میزان مشارکت است، اما مجلس خبرگان بخاطر عدم رقابتی بودن، عدم آشنایی مردم با حوزه کار خبرگان و عدم اطلاع رسانی در مورد مجلس خبرگان و نیز بی توجهی مردم با چالشهای بیشتری روبرو بود و در انتخابات هم در گذشته حتی کسانی بودند که به مجلس شورا رای دادند ولی به خبرگان رای ندادند و اکنون دولت به بهانه اینکه در مصرف کاغذ صرفه جویی شود، برگه رای دو مجلس را در یک برگه چاپ کرند که همه شرکت کنند گان در انتخابات مجلس مجبور شوند در انتخابات خبر گان نیز شرکت کنند . تا مانند گذشته آرای مجلس خبرگان کمتر از مجلس شورای اسلامی نشود. به خوبی مشخص است که اگر مجلس خبرگان به طور مستقل انتخاباتش برگزار می شد قطعاً بیش از یک سوم کمتر از مجلس شورای اسلامی در آن شرکت می کردند. با انکه مساله خبرگان همچنان مساله مهمی است و حکومت بحث خبرگان را سعی کرده به حاشیه ببرد. اسماعیلی نماینده مجلس خبرکان او که مکلا هست و قبلا ۱۸ سال عضو شورای نگهبان بوده، او هم درمورد عدم رقابتی بودن مجلس خبرگان انتقاد کرده او هم خواستار این شده که فضای بازتری بشود و مذاکرات مجلس خبرگان هم انتقادی بشود. که بعید است این خواسته ها عملی شود.
با انکه فرصت تبلیغات انتخاباتی تمام شده بود. روز گذشته در شبکه های اجتماعی چالش هایی در میان جناحهای اصولگراها حتی در ساعات قبل از انتخابات ادامه داشت. افشاگری های اصولگرایان علیه فساد جناح مالی طرف مقابل همچنان ادامه داشت و جناح قالیباف به خاطر داشتن موقعیت بهتر در نظر سنجیها بیشتر مورد حمله قرار گرفته بود . در عین حال بحث اینکه اصلاح طلبان تمام قد در انتخابات شرکت کرده اند یا نه بالا گرفته بود. از جمله برخی از سایت های اصولگرا سعی کردند لیست مطهری را به اصلاح طلبان نسبت بدهند و نشان بدهند که اصلاح طلبان به طور کامل به صحنه انتخابات امده اند. در این میان به نظر می رسد فقط گروه ندای ایرانیان که موسسش صادق خرازی که رابطه فامیلی با رهبر جمهوری اسلامی دارد ا از لیست آقای مطهری حمایت کردند. لیست آقای مطهری هم بعید به نظر می رسد که بتواند آرای زیادی کسب کند. البته پیش نظرسنجی ها نشان می دهد که خود آقای مطهری به احتمال زیاد رای خواهد آورد. در این نظرسنجی که برخی از اصولگرایان انجام می دهند، نشان داده شده که لیست آقای مطهری موقعیت مناسبت تری نسبت به برخی از گروههای اصولگرا دارد. باید دید که نحوه استقبال از انتخابات چگونه است. آمارها نشان می دهد که در تهران بیش از ۱۵ درصد یا حداکثر ۲۰ درصد شرکت نخواهند کرد. باید دید نتایجی که بیرون می آید چه خواهد بود. صداو سیما تبلیغات خیلی سنگینی را برای حضور مردم دامن زده است . تمام علما و روحانیون با مساله ارتباط دادن به دین سعی کردند عرق مذهبی افراد را برای شرکت در انتخابات تحریک کنند معلوم نیست که تا چه اندازه موفق خواهد بود.
بر خلاف نظر اصولگزایان هیج کدام از گروهها و افراد اصلاح طلب شاخص از لیست شخصی علی مطهری حمایت نکردند و چهرههای شاخص مثل مهندس موسوی، کروبی، تاجزاده و حجاریان هم گفتند در انتخابات شرکت نمیکنند. اما به هر حال مساله نحوه شرکت یا عدم شرکت همچنان مورد بحث بوده و گفته میشود بخشی از اصلاح طلبان ی که بیانیه ۱۱۰ نفر را امضا کرده اند گفته اند که روش های عدم شرکت روش منفعلانه است و روش های منفعلانه به جایی نخواهد رسید. هر چند مخالفان معتقدند روش انها به تغییر رفتار حکومت نخواهد انجامید و باید حکومت موضع خودش را تغییر بدهد که بعید است.
اما در مورد مسائل انتخاباتی یکی از مسائلی که ایجاد شده موضع آمریکایی هاست. آمریکایی ها اعلام کرده اند که انتخابات ایران را آزاد نمی دانند. آن را غیرآزاد می دانند و خواستار این شدهاند که انتخابات آزاد برگزار بشود.. سخنگوی وزارت خارجه امریکا گفت که انتخابات ایران شفاف نیست. نامزدهای زیادی رد صلاحیت شده اند و طبیعتاً انتخابات آزاد و منصفانه نیست و جهان از قبل می داند که نظام سیاسی ایران دارای سیستم اجرایی، قضایی و حقوقی غیرشفاف است. اما در مورد منابع مالی کاندیداها هم بحث های زیادی شده یکی از مسائلی که وجود داشته این است که منابع مالی کاندیداها عملاً غیرشفاف بوده. علیرغم اینکه قانونی در این مورد نوشته شده، ولی آن قانون اجرا نشده و هیچ کدام از کاندیداها در مورد منابع مالی انتخاباتی شان بحثی نکرده اند. اما خبر مهم دیگری که اتفاق افتاد صحبت های آقای عبداللهیان بود در مورد رفراندوم بود . آقای عبداللهیان وزیر امور خارجه در مورد بحث رفراندوم با کانال ۴ انگلستان، گفتگو کرده است . خبرنگار کانال ۴ انگلستان که در ایران برای پوشش انتخابات به سر می برد و عبداللهیان در مورد پرسش وی در مورد مساله رفراندوم با وقاحت تمام گفت که اگر رفراندوم در ایران و بریتانیا همزمان برگزار شود تعداد کسانی که هوادار نظام هستند در ایران بیشتر از بریتانیاست. او اشاره نکرد که ایران اصولا حاضر نیست هیچ رفراندومی را برگزار کند در حالیکه بریتانیا در بسیاری از موضوعات مهم حتی در مورد جدایی اسکاتلند از بریتانیا رفراندوم برگزار کرده است. مضافاً بر اینکه سازوکار به قدرت رسیدن مسئولان حکومتی در بریتانیا و ایران کاملاً متفاوت است و آنها با رای مردم بر روی کار هستند و آقای عبداللهیان با بیان این مطالب سعی کرده خود را به جهالت بزند.
در مجموع میتوان گفت به نظر میرسد برای مجلس آینده خبرگان. یک مجلس مهندسی شده کامل است برای اینکه بتواند رهبری سوم از آن به سادگی بیرون بیاید. انتخابات کنونی از این زاویه برای حکومت اهمیت دارد که در چالش های خارجی سنگینی قرار دارد و بحث هسته ای، بحث تحولات منطقه ای درعراق، حوثی های یمن و اسرائیل چالشهای حکومت هستند . همچنین از زاویه تحریم های اقتصادی کشور با موقعیت دشواری روبروست و شرایط اقتصادی بسیار سنگینی است. حکومت انتظار دارد با نمایش مشارکت، سعی کند که موقعیت خودش را تثبیت کند تا بتواند در سطح بین المللی و دست بالاتری در چانه زنی مذاکرات خارجی پیدا کند و در عین حال گروههای مخالف داخلی و خارجی را هم به عقب براند. ولی بعید به نظر می رسد که سطح مشارکت انتخاباتی به رکوردهای قبلی برسد. حکومت توجه ندارد که بدون یک وضعیت مشخص و منظم و قبول کردن اینکه مدل انتخاباتی ایران مدل ناکارآمدی است و باز کردن رقابت برای احزاب و حزبی کردن انتخابات راه به جایی نخواهد برد و طبیعتاً در وضعیت کنونی هر نتیجه ای که از صندوق انتخابات بیرون بیاید خیلی کمکی به جمهوری اسلامی نخواهد کرد. این انتخابات نه تنها نشانه کارآمدی سیستم نیست بلکه نشانه سردرگمی و ناکارآمدی حکومت است که هنوز منطق اولیه رقابت برای انتخابات که سیستم حزبی است را حاضر نیست به رسمیت بشناسد و آن را به عنوان مکانیزم انتخاباتی اعمال کند.
