اظهارات دو وزیر خارجه سابق درباره مهاجرت

در یک نشست در خانه اندیشمندان روز گذشته دو وزیر خارجه سابق جمهوری اسلامی به ابعاد گسترده مساله مهاجرت پرداختند. علی اکبر صالحی رئیس سابق سازمان انرژی اتمی ووزیر خارجه اسبق، ضمن انتقاد از رویکرد نظام‌به مساله مهاجرت و همچنین دو‌تابغیتی‌ها، گفت با خروج هر نخبه، پنج میلیون دلار از کشور خارج می‌شود. وی اظهار داشت مشکلی که در بحث مهاجرت نخبگان وجود دارد این است که یک رفتار عقلایی با موضوع دوتابعیتی وجود ندارد. وی همچنین هراس امنیتی در مراکز علمی نسبت به مساله دو تابعیتی ها را یکی از مشکلات جدی در این حوزه دانست و گفت این رویکرد و ترویج این کفتمان که هرکی می‌خواهد برود موضوعی است که بسیار آسیب رسانده است. وی همچنین اظهار داشت که در حال حاضر مهاجرت به دانش آموزان و کودکستان رسیده است.
صالحی که این سخنان را در نشست آسیب‌شناسی مهاجرت نخبگان بیان می‌کرد، از رویکرد حذفی در جمهوری اسلانی انتقاد کرد و گفت در این خصوص نمی‌توان این برخورد را داشت که در طول انقلاب افراد کم کم و خرد خرد از قطار انقلاب پیاده شوند.
صالحی در ادامه با بیان این موضوع که جمهوری اسلامی نتوانسته افکار عمومی را تسخیر کند، گفت جمهوری اسلامی نتوانسته افکار عمومی را تسخیر کند و به پرسش‌گری جوانان خودمان پاسخ دهد. صالحی افزود جوانان ایرانی در حالی کرور کرور به خارج می‌روند که در آن روزها به جبهه می‌رفتند. وی دلیل این مهاجرت‌ها را این دانست که نتوانسته‌اند دین را به خوبی به آنها معرفی کنند. وی ضمن تحسین جوانان گفت جوانان امروز کشور با هوش و اهل کار هستند منتها به شرطی که شرایطش فراهم باشد. صالحی مشکل اصلی را در سیستم‌سازی دانست.
وزیر اسبق امور خارجه همچنین با بیان این موضوع که نمی‌شود نخبگان را با بخشنامه جذب کرد، گفت نمی‌شود با بخشنامه گفت عزیزان نروید یا عزیزان بازگردید.
وی گفت این اقدامات با بخشنامه برطرف نمی‌شوند بلکه زیرساخت‌ و سرمایه می‌خواهند.
صالحی قانون تابعیت را یکی از مشکلات اصلی در این حوزه دانست و‌ با انتفاد از آن گفت قانون تابعیت، قانونی است که در سال ۱۳۰۸ وضع شده و تابعیت را بر اساس خون آن هم از پدر تعیین کرده است. وی تصریح کرد این مسئله، مبنای شرعی ندارد و‌ با نظام بین‌الملل حقوق بشر هم سازگار نیست.
جواد ظریف وزیر خارجه سابق هم گفت معضل مهاجرت با امید و آرزوی ما حل نخواهد شد، مشکل عمده نگرش ماست. وی گفت ایرانی خارج از کشور یک مزیت است و باید نگرش فرصت‌محور نگاه کنیم. کسی که مهاجرت کرد و خارج‌نشین شد، دشمن ایران نیست. چهار نفر که آنجا برای خودشان دکان باز کردند ما را به اشتباه نیندازند. ایرانی خارج از کشور وطن پرست است، آبادی کشورش را می‌‌خواهد. وی افزود چرا ایرانی خارج از کشور نباید احساس کند به راحتی می‌تواند به کشورش بیاید، ایرانی خارج از کشور، چرا نباید احساس آرامش به کشورش داشته باشد. ایرانی خارج از کشور را باید فرصت و از خودمان بدانیم و پایه قدرت ملی ماست و بپذیریم بزرگترین منبع قدرت ایرانی خارج از کشور است.وی گت هر چه فاصله ما با مردم بیشتر شد توانمندی ما هم کمتر شد.توسعه باید انسان محور باشد، انسان محور توسعه است.
وی افزود کسی که در جنگ مقاومت کرد، کسی که در برابر تحریم مقاومت می کند، کسی که باعث شد جنگ ۲۰۰۲ به ایران نیاید و به عراق برود، مردم است
این اظهارات در حالی عنوان می‌شود که نگرانی‌ها از مهاجرت افراد ماهر و متخصص از ایران همچنان ادامه دارد.
ضمن این که جمهوری اسلامی اهمیتی هم‌به این مهاجرت گسترده نمی‌دهد و ترجیح هم می‌دهد که افرادی که آنها را از نظر ایدئولوژیک شایسته نمی‌داند، از کشور خارج شوند تا بتواند افراد ایدئولوژیک مدنظر خود را جایگزین کند.
با وجود همه این انتقادات جمهوری اسلامی هرگز تغییری در عملکرد خود ایجاد نمی‌کند و همچنان عملکردهایی را ادامه می‌دهد که بیشتر مشوق رفتن گروه‌های اجتماعی و به ویژه افراد متخصص و نوانمند است تا ماندن آنها.
مساله تابعیت موضوعی است که جمهوری اسلامی هیچگاه نتوانسته آن را برطرف کند و مقاومت در مقابل انتقال تابعیت ایرانی از طرف مادر ایرانی همچنان چالشی جدی در جمهوری اسلامی است. این رویکرد از این وجه قوی‌تر و شدیدتر است که اتفاقا بر خلاف مقاومت جمهوری اسلامی در مقابل انتقال هویت فرهنگی از طرف مادر در اسلام، این هویت از طرف زن انتقال یافته است و فرزندان فاطمه دختر پیامبر هستند که نسل مسلمانان را شکل می‌دهند. با این وصف جمهوری اسلامی همچنان با اکراه تابعیت فرزندانی را که از مادر ایرانی متولد شده‌اند می‌پذیرد. به هر حال بخشی از روحانیت از این اقدام خروج نخبگان هم بسیاز خوشحال است چون فکر میکنند مملکت مال انها و ید قدرت انها خواهد بود.