تحولات در میدان و دیپلماسی جنگ غزه

به گزارش سی ان ان ارتش اسرائیل در روز یکشنبه اعلام کرد که شهر غزه را محاصره کرده است. گزارشها خبر از بمباران بی‌سابقه اسرائیل خبر داده، در حالی که شرکت مخابراتی پالتل از قطع خدمات ارتباطی و اینترنتی در نوار غزه خبر داد.
اواخر روز یکشنبه، سخنگوی ارتش اسرائیل به سی‌ان‌ان گفت که بمباران‌ها در شمال غزه برای دو روز متوالی برای چند ساعت متوقف شد تا غیرنظامیان بتوانند به سمت جنوب نوار ساحلی باریک حرکت کنند.
در حالی که تلفات جنگ غزه به ده هزار نفر نزدیک می‌شود، فشارهای بین‌المللی بر اسرائیل موجب شده که ارتش آن برای اجازه‌دادن به ارسال کمک‌های بشردوستانه توسط متحدین خود تحت فشار قرار بگیرد.
در حالی که وزیر خارجه ایالات متحده در سفرهای فشرده خاورمیانه‌ای خود به دنبال کاهش ریسک تشدید درگیری‌ها بود، اسرائیل با رد درخواست‌ها برای آتش‌بس، برای جلوگیری از تلفات غیرنظامیان در حملات خود به غزه تحت فشار شدیدی قرار گرفت.
آنتونی بلینکن وزیر امور خارجۀ آمریکا در امان، پایتخت اردن، با وزرای امور خارجۀ مصر، عربستان، امارات، قطر و اردن دیدار و دربارۀ آیندۀ غزه پس از جنگ گفتگو کرد. در بیانیه‌ای که وزارت امور خارجۀ اردن به این مناسبت منتشر کرد، آمده است که هدف از این دیدار متوقف کردن جنگ در غزه است. در بیانیۀ خود وزارت امور خارجۀ اردن همچنین تصریح کرده است که در این دیدار چندجانبه یک نمایندۀ تشکیلات خودگردان فلسطین نیز حضور داشته است.
یکی دیگر از حاضران این نشست نخست وزیر لبنان، نجیب میقاطی، بود که با آنتونی بلینکن گفتگوی جداگانه‌ای انجام داد. در این گفتگو وزیر امور خارجۀ آمریکا از تلاش های میقاطی برای جلوگیری از درگیر شدن لبنان در جنگ جاری میان اسرائیل و حماس قدردانی کرد. دولت آمریکا با اعزام دو ناو هواپیمابر خود به مدیترانۀ شرقی می‌کوشد حزب الله را از گشودن جبهۀ جدید جنگ علیه اسرائیل بازدارد.
وزیر امور خارجۀ آمریکا همچنین با همتای قطری خود گفتگوی جداگانه ای انجام داد. اغلب رهبران سیاسی حماس و جهاد اسلامی در قطر سکونت دارند و قطر میلیون‌ها دلار در نوار غزه طی سال‌های گذشته سرمایه‌گذاری کرده است. به همین خاطر دولت قطر نقش مهمی به عنوان میانجی برای آزاد کردن گروگان های خارجی توسط حماس ایفاء کرده است. بلینکن سپس با عبدالله دوم پادشاه اردن ملاقات جداگانه ای انجام می‌دهد.
سخنگوی وزات امور خارجۀ آمریکا، متیو میلر، گفت که در امان وزیر امور خارجۀ آمریکا با همتایان عرب خود دربارۀ تضمین ارسال کمک‌های بشردوستانه به غیرنظامیان غزه نیز گفتگو کرده است. در ملاقات با بلینکن، وزرای امور خارجۀ کشورهای عرب واکنش نظامی اسرائیل را به حملۀ حماس مصداق تنبیه عمومی مردم فلسطین و غیرقانونی دانسته و محکوم کردند.
در این میان آمریکا خواستار حمایت کشورهای عربی برای کاهش بحران و آلام جاری فلسطینیان در غزه و همچنین ادارۀ آن پس از بیرون راندن حماس از غزه توسط اسرائیل است. به گمان مقامات آمریکا از جمله آنتونی بلینکن ادارۀ غزه پس از جنگ باید به تشکیلات خودگردان فلسطین در هماهنگی و همکاری با نهادهای بین‌المللی و نیروهای حافظ صلح سپرده شود.
در این میان به گزارش رویترز قرار بود که آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا در روز دوشنبه با وزیر امور خارجه ترکیه در آنکارا دیدار کند. ساعاتی پیش از دیدار، صدها نفر در تظاهراتی در حمایت از فلسطین تلاش کردند به پایگاه هوایی که سربازان آمریکایی در جنوب ترکیه در آن مستقر هستند، یورش ببرند.
بلینکن در روز یکشنبه در سفری اعلام‌نشده به کرانه باختری رود اردن با محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین که به فشار بین‌المللی برای آتش‌بس فوری پیوست، دیدار کرد. اما پس از اینکه بلینکن نگرانی‌های ایالات متحده در مورد نفع‌بردن حماس از آتش‌بس را تکرار کرد، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل آتش‌بس را به آزادی تمام اسرای در دست حماس مشروط کرد. نتانیاهو گفت: بدون بازگشت اسرا آتش‌بسی در کار نیست.
اما در ادامه تحولات جنگ غزه ودر ادامه اعمال اقدامات سختگیرانه بر کارگران فلسطینی که قبلاً مجوز کار در اسرائیل و کرانه باختری اشغالی را کسب کرده بودند، اسرائیل، هزاران فلسطینی را به غزه تحت محاصره بازگرداند. تعداد زیادی از این افراد، از طریق گذرگاه کرم شالوم در شرق گذرگاه رفح، بین مصر و نوار غزه، جایی که پس از حمله ۷ اکتبر، هفته‌ها ست هدف بمباران جتها و تانکهای اسرائیلی قرار گرفته، به غزه بازگشتند.
دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، ضمن بیان اینکه این کشور تمام تماس‌های خود با غزه را قطع می‌کند، اعلام کرد آن دسته از کارگران فلسطینی که در آغاز جنگ، در اسرائیل حضور داشتند، به غزه بازگردانده می‌شوند و از این به بعد، هیچ کارگری از این منطقه وارد اسرائیل نخواهد شد.
مشخص نیست چه تعداد از ساکنان غزه در زمان آغاز جنگ اخیر اسرائیل و حماس، در اسرائیل حضور داشته‌اند اما بنا بر اعلام یک مقام ارشد تشکیلات خودگردان فلسطین، ۴۹۵۰ نفر از اهالی غزه از اسرائیل به کرانه باختری بازگشته و حدود پنج هزار نفر از آنها در اسرائیل در بازداشت هستند.
اسرائیل، پیش از این با صدور بیش از ۱۸۰۰۰ مجوز، به مردم غزه اجازه داده بود تا در بخشهایی مانند کشاورزی یا ساخت و ساز در اسرائیل و کرانه باختری اشغالی – با حقوقی که معمولاً معادل ده برابر دستمزد یک کارگر در نوار محاصره شده غزه است – مشغول به کار شوند.