پانزدهمین اجلاس سران کشورهای چین، برزیل، هند، آفریقای جنوبی و وزیر امور خارجه روسیه موسوم به بریکس در ژوهانسبورگ پایتخت آفریقای جنوبی روز چهارشنبه اجلاس دوم خود را برگزار کرد. بر طبق آمار ارائه شده توسط بانک جهانی، کشورهای عضو بریکس با داشتن ۳.۲ میلیارد نفر جمعیت، معادل ۴۲ درصد جمعیت جهان، حدود یکچهارم تولید ناخالص جهانی را در اختیار دارند.
اجلاس بریکس در زمانی برگزار می شود که اختلافات در صحنه بینالمللی در پی حمله روسیه به اوکراین تشدید شده است تمرکز نشست امسال بر افزایش کشورهای عضو این سازمان و نیز راههای گسترش نفوذ سیاسی و اقتصادی آن در جهان است ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه قصد داشت که در این سمینار شرکت کند اما با توجه به ملاحظات حقوقی که امکان داشت بر اساس حکم بازداشت دادگاه کیفری بینالمللی برای جنایات جنگی در اوکراین، توقیف شود از طریق ویدئو کنفرانس در این نشست شرکت خواهد کرد. هیچ یک از کشورهای عضو این گروه حمله روسیه به اوکراین را محکوم نکردهاند. تشدید تنشهای جهانی ناشی از جنگ اوکراین و رقابت فزاینده بین چین و ایالات متحده، تلاشها را برای تقویت این بلوک که دچار اختلافات داخلی و فقدان چشم انداز منسجم است، افزایش داده است.
خواسته مشترک اعضای این بلوک برقراری تعادل سیاسی و اقتصادی به ویژه در برابر ایالات متحده و اتحادیه اروپاست. به همین منظور یکی از دستور کارهای نشست امسال تصمیم درباره گسترش این گروه است. همچنین مسئلۀ مهم و محوری دیگر به نحوه مبادلات اقتصادی و نحوۀ استفاده از دلار آمریکا نیز مورد بحث قرارگرفته است . علیرغم این موضوع دلار آمریکا همچنان بر بازارهای جهانی مسلط است. و فکر ایجاد واحد پول با دشواریهای زیادی روبرو خواهد بود .
سران پنج کشور بریکس در نشست خود در مورد چارچوب و معیارهای پذیرش کشورهای جدید گفتگو کنند. روسیه مشتاق است اعضای جدیدی برای مقابله با انزوای دیپلماتیک مسکو پس از حمله به اوکراین، وارد بریکس کند. آفریقای جنوبی نیز حمایت خود را از این موضوع اعلام کرده است. چین نیز توسعه بریکس رافرصت مناسبی برای گسترش نفوذ جهانی خود میداند. این درحالی است که هند نسبت به توسعه شتابزده آن هشدار داده است و برزیل نگران است که گسترش بریکس نفوذ آن را کمرنگ کند. ناظران معتقدند عربستان سعودی و مصر و آرژانتین و اندونزی بیشترین شانس را برای عضویت دارند . ایران تمایل زیادی برای عضویت دارد اما با توجه به سقوط شاخصهای اقتصادیش و نیز تحریمهای اقتصادی بعید است ایران به عضویت پذیرفته شود .
ناظزان معتقدند اگر بریکس بخواهد گروه اقتصادهای بزرگ در حال ظهور بماند، منطقی است که کشورهای جنوبِ گروه بیست را وارد این بلوک کند. دو کشور عربستان سعودی و اندونزی که خواستار عضویت در بریکس شدهاند، عضو گروه بیست نیز هستند.
در این میان و به گزارش رویترز، در میان سخنان روسای جمهور داسیلوا رئیس جمهور برزیل در پیامی گفت که بریکس به دنبال به چالش کشیدن سایر ائتلافهای بینالمللی مانند گروه هفت نیست. و ما نمی خواهیم نقطه مقابل گروه هفت، گروه بیست یا ایالات متحده باشیم. ما فقط می خواهیم خودمان را سازماندهی کنیم.
به طور کلی کارشناسان غربی معتقدند که کشورهای عضو بریکس از نظر اقتصادی به اندازۀ کافی همسو نیستند و به همین دلیل هنوز نتوانستهاند به قدر وزن خود در معادلات جهانی اثر بگذارند. آنها همچنین معتقدند که حتی اگر روزی بریکس بتواند پول منحصر به خود را ایجاد کند، انگاه میتوان گفت که گام بزرگی را انجام داده اند.
اجلاس بریکس امیدواری قدرت های نوظهور برای تنظیم ساختارهای اقتصادی
مطالب مرتبط
