چالش حل نشده ایران با  دولت طالبان بر سر مساله حق آبه

علی سلاجقه رئیس سازمان محیط زیست کشور با اعتراض به افغانستان به دلیل عدم تامین حق‌آبه ایران از هیرمند، اظهار داشت حاکمان افغانستان اجازه رهاسازی آب طبق معاهده با ایران را نمی‌دهند. وی با بیان این موضوع که طبق گفته خود حاکمان افغانستان، آنها معاهده بین ایران و افغانستان درباره آب هیرمند و حق‌آبه ایران را قبول دارند، گفت با وجودی که حاکمان افغانستان از قبول داشتن معاهده رهاسازی آب هریرود حرف می زنند اما در عمل به جای ۸۵۰ میلیون لیتر فقط ۱۵ میلیون لیتر آب رها شده است.
رئیس سازمان محیط زیست ایران همچنین با اشاره به این که تاکنون چندبار درخواست برگزاری نشست به هیات حاکمه افغانستان داده شده، گفت با وجود این درخواست، آنها قبول نکرده‌اند. وی همچنین از پیگیری های وزیر نیرو در این خصوص خبر داد و گفت با وجود ماموریت وزیر نیروی در این رابطه، سازمان محیط زیست هم اقدامات خود را انجام داده است.
خود این اظهارات نشان می دهد که جمهوری اسلامی حتی هنوز نمی داند که از چه مسیری باید مساله آب افغانستان را حل کند. چالش بین ایران و افغانستان درباره هیرمند، نه از طریق سازمان محیط زیست و نه از طریق وزارت نیرو قابل حل نیست. مساله هیرمند یک چالش منطقه ای است که یا باید از طریق رئیس جمهور و یا دستگاه دیپلماسی کشور مرتفع شود، نه از طریق سازمان محیط زیست که حتی از حل مسائل داخلی و چالش های داخلی خود نیز ناتوان است.
اظهارات سلاجقه در خصوص این موضوع که افغانستان فقط اجازه رهاسازی ۱۵ میلیون متر مکعب را داده است در حالی عنوان می شود که مقام های افغان ادعا می کنند که در سال های قبل ایران بسیار بیش از حق آبه اصلی خود در معاهده قید شده، دریافت کرده است و مدعی هستند که رهاسازی بی قاعده آب به ایران را باید خاتمه یافته تلقی کرد و در عین حال به دلیل آن اضافه برداشت، در حال حاضر ایران باید حق آبه کمتری دریافت کند.
رئیس سازمان محیط زیست ایران در بخش دیگری از سخنانش با بیان این موضوع که طی دو روز گذشته بارندگی خوبی در افغانستان شد و این آب وارد هریرود شده است، ابراز امیدواری کرد که حاکمان افغانستان اجازه دهند این آب از بند کمال خان عبور کند تا به سمت دیگری نرود. وی افزود از مسئولان استانی هم چند بار خواسته است تا مذاکراتی با این آقایان داشته باشند تا حقابه ایران از هریرود دریافت شود.
وی تاکید کرد بحث اساسی جمهوری اسلامی با حاکمان افغانستان عمل کردن به معاهده ای است که سالها قبل بین دو دولت ایران و افغانستان بسته شد.
سلاجقه همچنین از انجام بازرسی ها از حقابه ایران در طرف افغانستان خبر داد و تصریح کرد سطح آب پشت سد در طرف افغانستان خوب است و طرف افغان باید طبق معاهده ای که می گوید قبول دارد بطور سالانه ۸۵۰ میلیون لیتر آب به ایران رها کند، اما نهایتا تا کنون ۱۵ میلیون لیتر آب رها شده است.
این اظهارات نشان می دهد که سلاجقه و برخی مقام های جمهوری اسلامی ایران تصور می کند که افغانستان هنوز بخشی از ایران یا مستعمره ایران است که بارندگی های افغانستان را جزئی از ملک طلق خود به شما می آورد و خواستار آن است.
دیپلماسی ضعیف جمهوری اسلامی مانع از برقراری توافق منطقی بین ایران و افغانستان در خصوص آب هیرمند شده است و دیپلماسی در جمهوری اسلامی به حدی بی معنی است که تصور می کنند مساله ای به این مهمی را استاندار سیستان و بلوچستان می تواند حل کند. این در حالیست که تهدید مستقیم اقای رییسی نیز که چند ماه پیش بیان شد به جایی نرسید و به نتیجه ای منجر نشد.