با تشدید مشکلات اقتصادی، و همچنین کندی جمهوری اسلامی در گرفتن تصمیمات مهم و تاثیرگذار دیپلماتیک، برخی کارشناسان معتقدند که جمهوری اسلامی در حال ورود به مرحلهای است که به بنبست در سیاست خارجی منجر خواهد شد.
اکنون سیاست خارجی جمهوری اسلامی گرفتار تابوهای مختلف است، که تابوهایی مانند عدم مذاکره با آمریکا، یا تابوی ادعای هدایت فرهنگی تمام دنیا موجب شده است که مشکلات متعددی پیش روی نظام قرار گیرد .برخی نهادها در خارج از کشور خود را مسئول مسلمان سازی مردم در دنیا معرفی میکنند، و برخی معتقدند که در حال حاضر باید مسالهی حجاب را باید در آمریکا و اروپا پیش برد.
فلاحتپیشه، نماینده سابق مجلس و عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در سخنانی گفت این تلاشها در حالی صورت میگیرد که حکومت در مورد مسائل اساسی کشور با ناکامی مواجه است. وی، راهکار عبور از بنبستهای سیاست خارجی را بازگشت به سند چشمانداز بیست ساله میداند و با اشاره به این که در این سند، دولت موظف است به شکلی عمل کند که در افق ۱۴۰۴ ایران به قدرت یک منطقه در ابعاد مختلف تبدیل شود، تاکید دارد که ایران با تعامل سازنده با دنیا میتواند به اهداف این سند برسد. وی سازوکار عبور از بنبست سیاست خارجی را بازگشت به این حکم و اجرای آن میداند.
این نمایندهی پیشین مجلس و فعال سیاسی با اشاره به اینکه در طول بیست سال گذشته نه تنها به این حکم به خوبی عمل نشده بلکه در خیلی از موارد عکس آن عمل شده است، اظهار داشت بر اساس این الگو هر چه منافع ملی کشور اقتضا میکند باید بر آن اساس عمل شود و به طور مشخص در حوزههای منافع مشترک از حوزههای چالش سیاسی و ایدئولوژیک دور شود. وی تصریح کرد این کار صورت نگرفته و نتیجه این است که ایران در سیاست خارجی درگیر بنبست شده است. فلاحتپیشه همچنین در خصوص برجام با انتقاد از نقش روسیه و همچنین اروپا در برجام اظهار داشت منافع برجامی ایران قربانی منافع واسطهها شده است. وی تصریح کرد اگر از ابتدا ایران به طور مستقیم با آمریکا صحبت میکرد این واسطهها ساخته نمیشد که هر کدام به گونهای بهره ببرند و چین هم از تخفیفهای وحشتناک نفتی استفاده کند.
این اظهارات را سالهاست که تحلیلگران و کارشناسان بیان میکنند و بارها تاکید کردهاند که جمهوری اسلامی ایران باید به جای واسطه قرار دادن دیگران که منافع خود را به جای منافع ایران دنبال میکنند، منافع خود را به صورت مستقیم دنبال کند و حتی برای گفتگو با آمریکا منافع خود را مدنظر قرار دهد و به جای واسطه قرار دادن دیگران، خود مستقیم مطالبات خود را مطرح سازد.
گرچه این رویکرد، هیچگاه مورد قبول حاکمیت جمهوری اسلامی ایران نیست و حسن روحانی را تنها به این دلیل که تاکید داشت برای رفع مشکلات سیاست خارجی باید مستقیما با آمریکا مذاکره و گفتگو کرد، مورد غضب قرار گرفته بود.
