واکنش های دولت های عضو شورای امنیت و ایران به گزارش دبیر کل سازمان ملل

گزارش گوترش در مورد موقعیت توافق هسته ای برجام و تحقق قعطنامه ۲۲۳۱ در صحن شورای امنیت سازمان ملل روز گذشته با منازعات انتقادی کشورهای عضو شورای امنیت وایران روبرو شد . گنگ شوانگ معاون نمایندگی دائم چین در سازمان ملل گفت دولت پیشین آمریکا به صورت یکجانبه از این توافق خارج شد و فشار زیادی علیه ایران آغاز و این اقدام، بحران هسته ای ایران را ایجاد کرد. وی با اشاره به توقف مذاکرات از ماه اوت سال گذشته میلادی گفت: طرف ها در مقطعی در سال گذشته، در یک قدمی توافق قرار داشتند. متاسفانه مذاکرات گسترده در چند سال اخیر برای احیای برجام به نتیجه نرسیده است. وی گفت ما از همه طرف ها می خواهیم نتایج این توافق که با مذاکرات پیچیده و طولانی بدست آمده است را قدر بدانند، اراده سیاسی از خود نشان بدهند، موانع را برطرف کنند و در مورد احیای برجام به اجماع برسند.
وی گفت طرف ها باید اقدامات بیشتری برای احیای مذاکرات هسته ای در اولین فرصت انجام دهند.و آمریکا و سایر طرف‌های مرتبط باید از این فرصت مثبت استفاده کنند،و رویکردی عملگرایانه در پیش گیرند و در همین مسیر ایران برای بازگرداندن برجام به مسیر درست حرکت کنند و اتحادیه اروپانیز به عنوان هماهنگ کننده برجام باید نقش سازنده تری ایفا کند.
نماینده چین در نشست شورای امنیت افزود: چین از آمریکا می خواهد تمام تحریم های یکجانبه علیه ایران را لغو کند و تهدید اشتباه استفاده از زور را متوقف کند و شرایط مناسب برای احیای کامل و بازگشت به برجام را مهیا کند. وی گفت پکن معتقد است شورای امنیت باید نقش سازنده تری پیرامون برجام احیا کند و آشفتگی سال ۲۰۲۰ در خصوص مکانیسم ماشه نباید تکرار شود.وی تاکید کرد: احیای روابط ایران و عربستان که با میانجی گری چین انجام شد به امیدها برای احیای برجام جان تازه ای داده است
در این میان لیندا توماس گرینفلید نماینده ایالات متحده آمریکا در سازمان ملل متحد در واکنش گفت این گزارش متاسفانه ناکامل بود زیرا به طور کامل به نقض‌های پهپادی اخیر رسیدگی نمی‌کند.وی افزود آنتونیو گوترش به‌رغم اینکه ملزم به بررسی شواهد انتقال پهپادهای ایرانی به روسیه برخلاف قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل است، پیشنهادهای اوکراین و دیگر کشورها برای بازبینی شواهد غیرقابل‌انکار را نپذیرفته و این لغزشی غیرقابل‌توضیح است. وی تاکید کرد توسعه و تکثیر پهپادهای ایرانی و پیامدهای آن برای صلح و ثبات نه تنها در خاورمیانه بلکه در اوکراین و دیگر نقاط جهان غیر قابل چشم پوشی است و از دبیرکل سازمان ملل متحد خواست طی سی روز آینده ارزیابی‌اش درباره پهپادهای ایرانی ساقط شده در اوکراین را به‌روزرسانی کند.
در این میان سه عضو اروپایی برجام، بریتانیا، فرانسه، و آلمان با انتشار بیانیه‌ای مشترک عنوان کردند جمهوری اسلامی به مدت بیش از چهار سال تعهدات هسته‌ای خود در چارچوب برجام را نقض کرده و برنامه هسته‌ای خود را به سطوحی خطرناک رسانده که این مساله بیشترین نگرانی را برای صلح و امنیت بین‌المللی به همراه دارد.
آنها در ارتباط با غنی‌سازی گفته‌اند ذخیره اورانیوم غنی‌شده ایران ۲۱ برابر از حد مجاز در برجام بیشتر است و میزان اورانیوم غنی‌شده بیست درصدی و شصت درصدی جمهوری اسلامی برای کشوری که برنامه ساختن جنگ‌افزار هسته‌ای نداشته باشد، بی‌سابقه است. و ایران هیچ توجیه غیرنظامی موجهی برای تشدید فعالیت‌های هسته‌ای خود ندارد و به واسطه این فعالیت‌ها بیش از همیشه به قابلیت‌های مربوط به جنگ‌افزارهای هسته‌ای نزدیک می‌شود. انها تاکید کردند که تهران همچنین گام‌های کافی به عنوان بخشی از توافق مارس سال جاری با آژانس را برنداشته و باید بدون تاخیر در این زمینه اقدام کند. انها همجنین فعالیت موشکی ایران را نقض قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت دانستند و گفند که ، ایران برخلاف قطعنامه مزبور، هرگز برنامه موشک‌های بالستیک خود را متوقف نکرده و همچنین با ارسال مکرر سلاح به بازیگران دولتی و غیردولتی از جمله پهپادها، قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت را نقض کرده است. سه کشور از دبیرکل سازمان ملل خواسته‌اند با پذیرش دعوت اوکراینی‌ها، به این کشور سفر کند و موارد پرشمار نقض قطعنامه ۲۲۳۱ از طریق ارسال پهپاد توسط جمهوری اسلامی به روسیه را از نزدیک مشاهده کند.
انها گفتندایران هرگز نباید به جنگ‌افزار هسته‌ای دست یابد، و از جمهوری اسلامی خواستند اقدامات تنش‌زای خود در زمینه هسته‌ای را متوقف کند.
نماینده روسیه هم گفت برجام یک دستاورد مشترک شورای امنیت بود که در سال ۲۰۱۸ پس از خروج یکجانبه آمریکا به خطر افتاد . وی با حمله به بریتانیا به عنوان رییس دوره ای شورای امنیت در دعوت از حضورنماینده اوکراین در این جلسه شورای امنیت گفت بریتانیا قصد دارد همه موضوعات این شورا را به اوکراین مرتبط کند. درنهایت ما با شورای امنیتی مواجه خواهیم شد که به جای رسیدگی به برجام کاملا سیاسی شده است. نماینده بریتانیا هم گفت مخالفت با سخنرانی اوکراین در این جلسه وجدانی نیست زیرا این کشور با تاثیر مخرب استفاده از پهپادهای ایرانی مواجه است.
در این میان سعید ایروانی سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل گفت ما آماده‌ایم مذاکرات را در اولین فرصت برای بازگرداندن برجام و اطمینان از اجرای کامل آن توسط همه از سر بگیریم.ایروانی با بیان اینکه ایران قاطعانه اتهامات بی اساس اوکراین را رد می‌کند، خاطرنشان کرد: ایران موضع بیطرفانه خود را در قبال درگیری اوکراین حفظ کرده است. ما با صبر و حوصله منتظر شواهد ادعایی از اوکراین، پس از دیدار مقدماتی بین کارشناسان ایرانی و اوکراینی بوده‌ایم. با این حال، استفاده از به اصطلاح سند متشکل از عکس‌های متناقض و اطلاعات منبع بازمشکوک، سوءاستفاده از رویه‌های سازمان ملل غیرحرفه‌ای، فریبکارانه و غیرسازنده است.
وی در مورد اجرای برجام گفت دبیرکل ساز مان ملل در گزارش اخیرش برجام را بهترین گزینه موجود توصیف کرد و در واقع همین هم است. به همین دلیل است که امروز اعضای شورا بدون هیچگونه تزلزلی بر حمایت قاطع خود از احیای برجام تاکید می‌کنند و اجرای کامل آن از سوی همه طرف‌ها را به‌ عنوان تنها اقدام عملی می‌خواهند. ما بر این عقیده هستیم که اگرچه برجام ممکن است بی عیب و نقص نبوده باشد، اما بدون شک با توجه به شرایط موجود، قابل اجراترین گزینه در آن زمان بوده و همچنان بهترین و ارزشمندترین گزینه در بین گزینه‌های موجود است.
وی افزود اگر یکی از طرف‌ها را باید مسؤول وضعیت کنونی برجام مقصر دانست آن کشور آمریکا، به دلیل خروج غیرقانونی یکجانبه سال ۲۰۱۸ از آن و اعمال مجدد تمامی تحریم‌های خود علیه ایران بر اساس سیاست فشار حداکثری و در عین حال شکست‌خورده‌اش است.
به همین ترتیب، سه کشور اروپایی عضو برجام و اتحادیه اروپا نیز به دلیل عدم اجرای قابل توجه تعهدات قانونی صریح خود ذیل برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ مقصر هستند. از آن زمان به بعد، آمریکا صراحتاً و با قلدری همه کشورهای دیگر عضو سازمان ملل را مجبور به نقض قطعنامه مزبور یا مجازات شدید کرده است. این رفتار قلدرمابانه توسط یکی از اعضای دائمی این شورا بی سابقه است.
وی گفت به محض برداشته شدن تحریم‌ها به شیوه‌ای قابل راستی آزمایی، همه اقدامات ما برگشت پذیر است.وی تاکید کرد ایران کاملاً به تعهدات خود تحت معاهده منع اشاعه و توافق پادمان خود با آژانس متعهد است و به همکاری خود با آژانس ادامه می‌دهد.
مواضع اروپا و امریکا اکنون به انتقادت گسترده در مورد فروش پهپاد به روسیه و ازمایشات موشکی ایران ونیز افزایش انباشت اورانیوم غنی شده تمرکز یافته است ولی هنوز اروپا و امریکا راه حل مشخص دیپلماتیکی برای احیا برجام نتوانستند ارایه دهند . سال گذشته مقامات جمهوری اسلامی با توهم زمستان سرد اروپا و طمع بیش از حد توافقی را که اماده امضا برای احیا برجام و لغو تحریمها یود در اخرین لحظه مورد موافقت قرار ندادند و برای امضا ان تضمینها و امتیازت جدیدی خواستند که مورد موافقت امریکا قرار نگرفت و بعد از ان هم امریکا به خاطر مسایل داخلی حاضر به امضا ان توافق نشد. در حالی که ایران اکنون با پشت سر گذاشتن توهم زمستان سرد اروپا اماده امضا همان توافق است اما امریکا نمی خواهد ان را مضا کند. روندی که چالش دیپلماتیک حل موضوع را به نقطه بن بست کشانیده است.