انتقادها از برنامه هفتم توسعه ادامه دارد. حسین راغفر، اقتصاددان و از منتقدان همیشگی برنامههای توسعه دولت رییسی که جزو افراد نزدیک به میر حسین موسوی نخست وزیر پیشبن ایران است ، در این خصوص با بیان این موضوع که برنامه هفتم جهتگیری مشخصی دارد، آن را یک برنامه کاملا نئولیبرالی دانست و در انتقاد از برنامه گفت این برنامه همهی مسئولیتهای اجتماعی حاکمیت در قانون اساسی را به بخش خصوصی واگذار کرده است.
راغفر همچنین با اشاره به برنامههای توسعهی قبل از انقلاب، این برنامهها را برنامههای عمرانی دانست و با اشاره به اینکه این برنامهها ادعای توسعه نداشتهاند، برنامههای بعد از انقلاب را مجموعهای از آرزوها توصیف کرد که هیچ منبع مالی دقیقی ندارند. وی گفت این برنامهها به همین دلیل شکست میخورند. وی افزود این برنامهها در حالی دو هزار برنامه را برای توسعه تعریف میکنند که حتی برای بیست تای آنها هم پول ندارند. وی همچنین اولویت نداشتن را مشکل دیگر این برنامهها عنوان کرد و گفت اولویت این برنامهها وقتی که با محدودیتهای بودجهای مواجه میشوند بهم میخورد و مشخص نیست که کدامیک باید اول اجرا شوند و در نتیجه در یک آشفتگی به پایان میرسند.
راغفر برنامهی هفتم را یک برنامهی کاملا نئولیبرالی دانست و با اشاره به اینکه هفت برنامه قبلی هم همین وضعیت را داشته است، گفت تنها تفاوتش با برنامههای قبلی این است که برنامههای قبلی حول واژگان کرامت انسانی و عدالت اجتماعی دور میزد اما برنامهی فعلی به صراحت نیروی کار را هیچکاره حساب کرده و اصل قضیه را در اختیار کارفرما قرار داده است. وی اظهار داشت در این برنامه نیروی کاری که فارغالتحصیل میشود با نصف حداقل حقوق استخدام میشود که عملا تشویقکنندهی نیروی کار به مهاجرت است.
وی همچنین به خطاهای مفهومی برنامه اشاره کرد و با بیان این موضوع که برای پس انداز صندوقهای تامین اجتماعی مالیات در نظر گرفتهاند، گفت فلسفه مفهومی صندوق تامین اجتماعی در این برنامه نادیده گرفته شده است. وی افزود مبنای صندوق بازنشستگی این است که هرکسی هرکجا که شاغل است بخشی از حقوق او در یک حساب شخصی نگهداری میشود و با سرمایهگذاری قرار است که افزایش ارزش پیدا کند تا بعدا بر آن اساس حقوق بازنشستگی بگیرد. وی افزود در برنامه هفتم برای این پس انداز مالیات تعیین کردهاند که اشتباه است و به آن پسانداز تعلق نمیگیرد. وی همچنین خصوصی سازی آموزش عالی را یکی دیگر از مشکلات برنامه هفتم توسعه دانست و گفت بر اساس برنامه، همه کسانی که به دانشگاه میروند باید پول پرداخت کنند. وی نتیجه این موضوع را خالی ماندن بیشتر صندلیهای دانشگاه عنوان کرد و گفت این رویکرد باعث خواهد شد که بخش زیادی از جامعه علاقه ای به تحصیل نداشته باشد.
اظهارات راغفر در این خصوص که دولت در برنامه هفته وظایف حاکمیتی را به بخش خصوصی واگذار کرده درست است اما اینکه وی با استناد به این اقدام برنامه را یک برنامهی نئولیبرالی مینامد خطاست. برنامههای جمهوری اسلامی با وجود حذف نقش دولت در بسیاری از اقدامات، نئولیبرالی محسوب نمیشود چون هیچ کدام به تقویت بخش خصوصی واقعی منجر نمیشود و تنها به تقویت بخشهای خصولتی منجر میشود و عملا سیستم را در اختیار نهادهایی مانند سپاه، ستاد اجرایی فرمان امام . قرار میدهد که نه تنها خصوصی نیستند بلکه موجب تضعیف بخش خصوصی میشوند.
در کشورهایی مانند امریکا هم که آموزش عالی خصوصی است و افراد برای ورود به دانشگاه باید پول پرداخت کنند، به گونهای برنامهریزی شده که بسیاری از دانشجویان عملا پولی برای تحصیلات عالی پرداخت نمیکنند. کمکهزینهها و همچنین بورسیه های تحصیلی به راحتی در اینک کشورها در دسترس هستند و عملا و در موارد متعدد دانشجویان هزینه تحصیل خود را با استفاده از این بورسیه ها یا کمکهزینهها پرداخت میکنند. این در حالی است که در ایران چنین امکانی وجود ندارد و در صورت پولی شدن تحصیلات عالی در ایران، عملا افرادی که دارای توانایی کافی مالی و اقتصادی نیستند امکان ادامهی تحصیل را از دست میدهند، که نتیجه مستقیم آن این است که مکانی هم برای بهبود شرایط طبقاتی خود پیدا نمیکنند. اگر این موضوع محقق شود به این معنی است که جمهوری اسلامی عملا تمامی شعارهای خود را که بر ایجاد فرصت اقتصادی و شرایط مناسب زندگی برای افراد ضعیف جامعه متمرکز بود، فروگذار کرده است.
آخرین خبرهای کوتاه تداوم انتقادها از برنامه هفتم توسعه در جمهوری اسلامی
