دفتر سخنگوی امارات اسلامی طالبان به اظهارات ابراهیم رییسی، پاسخ تندی داد. ابراهیم رئیسی روز پنج شنبه در جریان سفر به استان سیستان و بلوچستان خواستار حقابهی مردم سیستان از هیرمند شد و با بیان این موضوع که نمیتوان مردم سیستان از حقآبهی هیرمند محروم کرد، گفت این حقآبه شامل مرور زمان نمیشود. وی آن را حق مردم سیستان و بلوچستان دانست.
وی در ادامه گفت که به حاکمان افغانستان تاکید میکند که این مطلب را یک مطلب عادی تلقی نکنند، بلکه ان را بسیار جدی بگیرند. و به حاکمان افغانستان اخطار داد که حق مردم سیستان را هر چه سریعتر بدهند.وی افزود اگر کارشناسان ایرانی تایید کردند که آب نیست، مسالهای نیست و ایران در نبودن آب بحثی ندارد، اما اگر آب وجود دارد، آنها باید حق مردم ایران را بدهند و اجازه داده نمیشود که آنها حق مردم ایران را ضایع کنند. وی گفت جمهوری اسلامی ایران در همه نقاط مرزی کشور، حق مردم را خواهد گرفت.رئیسی افزود حاکمان افغانستان سخنان وی را جدی بگیرند و بعدا گله نکنند که به آنها گفته نشده و بخواهند با دیپلماسی و گذشت ایام مساله را حل کنند. ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان در پاسخ گفت خواست مکرر ایران برای آب و اظهارات نامناسب در رسانهها را زیانآور میدانیم وی با اشاره به توافقنامه آب میان ایران و افغانستان در سال ۱۳۵۱ گفته است که خود را متعهد به این موضوع میدانند.
ولی با توجه به اینکه در سالهای اخیر در افغانستان و منطقه خشکسالی رخ داده و سطح آب پایین آمده است تعداد زیادی از ولایات و مناطق افغانستان از خشکسالی رنج میبرند و آب کافی وجود ندارد. و مقامات ایرانی باید اطلاعات خود را درباره آب هیرمند تکمیل کنند و بعد با الفاظ مناسب خواست خود را مطرح کنند.
سخنگوی طالبان افزود: اگر واقعیت درست مطالعه نشود و چنین اظهاراتی مطرح شود میتواند به فضای سیاسی مردم و کشورهای دو ملت مسلمان آسیب بزند که به نفع هیچ طرفی نیست و باید تکرار نگردد. وی تاکید کرد که این آب باید صدها کیلومتر مسیر را طی کند تا به ایران برسد در حالی که اکنون در بند کمال خان هیچ آبی وجود ندارد و اگر آب بند کجکی در آن جاری شود تا ایران نمیرسد.
این اظهارات ابراهیم رئیسی نشان میدهد که او هیچ فهمی از مفهوم دیپلماسی در حوزهی آب ندارد. مسالهی آب هیرمند و دیگر آبهای مرزی ایران فقط از طریق دیپلماسی قابل حل است، نه با دستور و تهدید از طرف رئیس جمهور ایران. کما اینکه تهدید رئیسی توسط برخی از شهروندان طالبان مورد تمسخر قرار گرفت و آنها با تمسخر خطاب به رئیس جمهوری ایران گفتند که آبی به ایران نخواهند داد.
رودخانه هیرمند از ولایت هلمند افغانستان سرچشمه میگیرد و به جای طی مسیر طبیعی و رسیدن به ایران، افغانستان در سالهای اخیر مسیر ورود آب هیرمند به ایران را بسته و اجازه ورود آن به ایران را نمیدهد.
اگر ایران میخواهد از آب هیرمند استفاده کند باید در این خصوص توافقی با افغانستان امضا کند، وگرنه اینکه حوضهی ابراه هیرمند سیستان و بلوچستان هم هست، نمیتواند به تنهایی افغانها و به ویژه طالبان را وادار کند، که به ویژه در این شرایط اقلیمی و کمآبی، و بحران مدیریت آب در افغانستان، اجازه دهد که آب هیرمند به ایران برسد.
در همین حال امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه هم با اشاره به اینکه درخواست ایران از افغانستان روشن است، از طرف افغانستانی خواسته است تا هرچه سریعتر دریچههای سد کجکی را باز کنند تا هم مردم افغانستان و هم مردم ایران سیراب شوند. وی گفت بر اساس قرارداد سال ۱۳۵۱ تاکید شده که سالانه باید ۸۵۰ میلیون متر مکعب آب به ایران داده شود. وی افزود حاکمان افغانستان میگویند اگر اکنون آب سد را باز شود به ایران نمیرسد.
ایران، افغانستان را متهم میکند که بر خلاف معاهده موجود، این کشور را از حقابه مقرر در آب رود هیرمندمحروم کرده است. ایران زمان روحانی ابراز نگرانی کرده بود که احداث سد کمال خان، روند سرازیر شدن آب هیرمند، یکی از تامینکنندههای اصلی آب دریاچه هامون را مختل کند و سومین دریاچه بزرگ ایران بعد از خزر و ارومیه به مرور خشک شود؛ رخدادی که معضلی جدی برای تامین آب شهرهای بزرگ استان سیستان و بلوچستان ایجاد خواهد کرد. هر چند حکومت جمهوری اسلامی با بی کفایتی و ازدست دادن اقتدار بین المللی خود قادر به تامین حقوق مردمش نیست.
