امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در خصوص رابطه به عربستان و بحرین، عادیسازی روابط ایران و بحرین را نتیجهی ابتکار و سلطان عمان طی سفر به ایران عنوان کرد و گفت این ابتکار عمل در راستای بازگشت روابط دو کشور به حالت طبیعی بوده است. وی تصریح کرد حدود دو ماه پیش توافق اولیهای از این طریق برای بازدید هیاتهای فنی ایرانی و بحرینی از سفارتخانههای دو کشور حاصل شده است.
وی همچنین با بیان این موضوع که وزارت امور خارجه از بازگشت روابط عادی با کشورهای همسایه و کشورهای منطقه استقبال میکند، ابراز امیدواری کرد موانعی که در حال حاضر در این مسیر میان تهران و منامه وجود دارد از میان برداشته شود تا بتوان در این مسیر گامهای مناسبی برداشت. امیرعبداللهیان همچنین از تلاشها در راستای بهبود روابط تهران قاهره خبر داد و با بیان این موضوع که جمهوری اسلامی ایران مصر را کشوری مهم در جهان عرب میداند، اظهار داشت جمهوری اسلامی ایران از هرگونه توسعه و پیشرفت در مناسبات تهران و قاهره استقبال میکند.در همین حال تلاشها برای احیای روابط ایران و عربستان ادامه دارد.
محمد جمشیدی معاون سیاسی دفتر رئیس جمهور از دعوت پادشاه عربستان از رییسی برای سفر به ریاض خبر داده و گفته است جناب سلمان بن عبدالعزیز پادشاه عربستان در نامهای به آیتالله رئیسی ضمن استقبال از توافق دو کشور برادر، از وی برای سفر رسمی به ریاض دعوت کرده و خواستار تقویت همکاریهای اقتصادی و منطقهای شده است.
جمشیدی همچنین از استقبال رئیس جمهور از این دعوت و آمادگی ایران برای تقویت همکاریها خبر داده است.
این در حالی است که این گفتگوها به مدیریت شمخانی مشاور و نماینده ویژه رهبری و دبیر شورای عالی امنیت ملی نظام انجام میشود و وزارت امور خارجه انقشی در این رابطه ندارد. این موضوع بحثهایی را به دنبال داشته که با واکنش وزارت امور خارجه ایران مواجه شده است.
امیر عبداللهیان وزیر امور خارجه ایران درباره عملکرد وزارت خارجه درباره روابط ایران و عربستان با بیان این موضوع که برخی طرفها به دنبال این هستند که دائم دوقطبیهای جدیدی را تولید کنند، گفته است آنچه در حوزه سیاست خارجی به وقوع پیوسته است در هماهنگی کامل با مقامات عالی نظام و شخص رئیسی بوده است. وی همچنین گفته است رئیس جمهور به عنوان مسئول اصلی این موضوع را مدیریت میکند.
امیرعبداللهیان همچنین تصریح کرده است وزارت امور خارجه و دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی و بقیهی نهادهای کشور که در حوزه سیاست خارجی وظایف ذاتی دارند، باید این وظایف را انجام دهند. وی افزود این اقدامات توسط دیگر نهادها در هماهنگی با وزارت امور خارجه انجام میشود. وزیر امور خارجه همچنین وجه غالب سفرهای آقای شمخانی را دارای بعد امنیتی دانست.
مدیریت نشستها با همسایگان و تلاشها برای عادیسازی روابط با کشورهایی که جمهوری اسلامی سالها با آنها تنش داشته است، توسط شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی و زیر نظر مستقیم رهبر جمهوری اسلامی انجام میشود و وزارت امور خارجه علیرغم اظهارات و ادعاهای عبدالهیان در این خصوص ابتکاری عملی ندارد.
به نظر می رسد که همانگونه که علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی ایران پس از لو رفتن فایل صوتی محمدجواد ظریف وزیر امور خارجهی ایران گفته بود که تصمیمات در وزارت امور خارجه گرفته نمیشود، در تلاش است تا عملا هم ابتکار عمل در کنشگری در حوزهی سیاست خارجی را به کلی از اختیار وزارت امور خارجه سلب کند و کنترل آن را به نهادهای زیر نظر مستقیم نهاد رهبری بسپارد و به حوزهی سیاسی و عمومی هم این پیام را بدهد که وزارت امور خارجه در این خصوص تنها نقش کارپرداز را به عهده دارد و تنها در مواردی میتواند نقش مذاکرهکننده داشته باشد که رهبر جمهوری اسلامی ایران صلاح بداند و کنشگری در حوزهی سیاست خارجی و حتی مذاکره و تعامل در این رابطه لزوما به وزارت امور خارجه محدود و مربوط نمیشود.
