در پی سفر دو روزه رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تهران و دیدار و مذاکرهی وی با مقامات عالیرتبه ایرانی، سازمان انرژی اتمی ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در بیانیهی مشترکی بر تعهدات ایران در خصوص ایجاد دسترسی برای بازرسیهای آژانس و همچنین نصب دوربینهای بازرسی آژانس تاکید کردند و به نظر میرسد که گروسی با رضایت ایران را ترک کرد.
بر اساس این بیانیهی مشترک، سازمان انرژی اتمی ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی توافق کردند که تعاملات بین آژانس بینالمللی انرژی اتمی و ایران با روحیه همکاری و با رعایت کامل صلاحیتهای آژانس و حقوق و تعهدات جمهوری اسلامی ایران بر اساس موافقتنامههای جامع پادمانی ادامه یابد.
همچنین جمهوری اسلامی ایران بر اساس این توافق، آمادگی خود را برای ادامه همکاری و ارائه اطلاعات و دسترسی بیشتر به منظور رسیدگی به مسائل پادمانی باقیمانده مربوط به سه مکان مورد اختلاف، اعلام کرد.
بر اساس این توافق ایران به صورت داوطلبانه به آژانس اجازه داده است تا چنانچه مقتضی باشد فعالیتهای راستیآزمایی و نظارت بیشتر را اجرا کند. همچنین مقرر شده است که روش اجرای این بازرسیها طی یک نشست فنی که به زودی در تهران برگزار میشود، میان دو طرف مورد توافق قرار گیرد.
بلافاصله پس از انتشار مفاد این بیانیه مشترک و اشاره به توافق صورتگرفته، بازار در واکنش به توافق صورتگرفته کاهشی شد و بازار در واکنش به توافق صورتگرفته کاهش قابل توجهی را هم در ارز و هم در طلا و سکه تجربه کرد. گرچه برخی تحلیلگران بازار دلیل ریزش ارز را علاوه بر توافق، تغییر در سیاستهای بانک مرکزی هم میدانند. بانک مرکزی در تازهترین سیاستهای خود اجازه داده است تا معاملات خرد مبادلهی ارزی هم در صرافیها صورت گیرد. این اقدام به نظر میرسد که با ارسال علامت در دسترس بودن پول و ارز، در وضعیت ارزی تا حدودی تعادل برقرار کند.
با این حال واکنشها در داخل امیدبخش نیست. در واکنش به توافق صورت گرفته به نظر میرسد که اختلافات در بین گروههای داخل نظام شدت گرفته است.
هنوز مشخص نیست که آیا سازمان انرژی اتمی روی قول خود در خصوص بازرسی بیشتر آژانس خواهد ایستاد یا گروههای تندرو در داخل موفق خواهند شد سازمان را دوباره به عقبنشینی از مواضعش مجبور کنند. در این میان کمالوندی سخنگوی روابط عمومی جمهوری اسلامی چند ساعت بعد از توافق برخی از موارد مطرحه توسط گروسی از جمله افزایش بازرسیها و نصب مجدد دوربینها توسط آژانس بین المللی برای دسترسی و نظارت بیشتر آژانس بر فعالیتهای ایران را نفی کرد. و روز یکشنبه محمد اسلامی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران نیزگفت: آژانس بینالمللی انرژی اتمی بر عملکرد ما ارزیابی و نظارت دارد اما این نظارتها باید در چارچوب ملاحظات جمهوری اسلامی انجام شود. در این میان وزارت امور خارجه ایالات متحده از تلاشهای گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای تعامل با ایران در مورد اهمیت حل و فصل سؤالات دیرینه مرتبط با تعهدات پادمانهای قانونی ایران استقبال کرد. در بیانیه گفته شده که در بیانیه مشترک ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی ایران متعهد شده گامهای مهمی را بردارد که باید پیشتر انجام میشد. ما انتظار داریم که این تعهدات با اقدام فوری و ملموس از سوی ایران همراه شود. در گذشته بارها شاهد بودهایم که ایران وعدههای مبهم داده است که هرگز به آن عمل نمیکند. امریکا گفته منتظر گزارشهای تکمیلی آژانس در هفتههای آینده درباره اقدامات ایران هستیم. در هفته های آینده مشخص خواهد شد که ایا سخنان مقامات جمهوری اسلامی برای مصرف داخلی ایراد شده و یا واقعا مجددا زیر وعده هایشان زده اند. طبیعی است که امریکا و اروپا در صورت خلف وعده ایران میتوانند تقاضای جلسه اضطراری شورای حکام را بدهند و همین امر میتواند موقعیت را برای جمهوری اسلامی دشوار سازد.
سر تیتر خبرها توافق اولیه بین ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اظهارات متناقض مقامات...
