متحدان جمهوری اسلامی ایران و معدود کشورهایی که جمهوری اسلامی توانسته بود به شکل محدود روابط دیپلماتیک خود را با آنها حفظ کند، یکی پس از دیگری از ایران دورتر میشوند و به سمت بهبود روابط با دنیا حرکت میکنند و در این شرایط حداقل امکاناتی را هم که برای بهبود شرایط ایران وجود دارد، از دست ایران خارج میشود.
کشورهای منطقه همچنین از فرصت دوری ایران از جهان، در حال جبران کردن عقبماندگیهایی هستند که طی سالها به دلیل شرایط نسبتا مناسبتر ایران داشتهاند و حالا که ایران از هر نظر رو به عقبگرد است، از این فرصت برای بهبود شرایط خود استفاده میکنند.
ایران دومین دارنده منابع گازی جهان است و به جای اینکه از این فرصت برای بهبود شرایط خود استفاده کند، نه تنها به دلیل چالشهای اقتصادی با جهان و محرومیت از منابع مالی امکان توسعهی این میادین برای خود ایران را ندارد، بلکه به دلیل همین مضیقههای مالی، امکان ایجاد شرایط برای صادرات گاز را هم نداشته است و کشورهای اطراف ایران با استفاده از غیبت ایران در بازار جهانی از این فرصت هم برای بهبود روابط خود و هم تامین منابع مالی برای خود استفاده میکند و فرصتی را که در خصوص صادرات گاز ایران به واسطهی روسیه از دست داد، در حال حاضر به دلیل توسعه روابط همسایگان غربی و جنوبی هم از دست می دهد.
عراق یکی از کشورهایی است که به آلمان وعدهی تامین گاز داده است و با وجودی که شرایط لازم برای چنین اقداماتی را در حال حاضر ندارد به نظر میرسد که درصدد است تا امکانات این اقدام را بررسی کند.
محمد شیعه السودانی نخست وزیر عراق گفته است عراق پیشنهادهایی را به شرکتهای آلمانی برای سرمایهگذاری در حوزه گاز طبیعی عراق ارائه کرده است. این در حالی است که عراق دوازدهمین ذخایر بزرگ اثبات شده گاز جهان را دارد، ضمن اینکه عمدتا هم به ایران وابسته است و در حال حاضر امکان بهرهرداری از منابع گازی خود را ندارد و بیشتر گازی را که می تواند هنگام استخراج نفت به دست آورد، میسوزاند، چون فاقد امکانات لازم برای تبدیل آن به سوخت یا صادرات آن است.
آلمان پیش از این هم با قطر قرارداد ۱۵ ساله واردات LNG را امضا کرده بود.
در همین حال برخی اخبار غیر رسمی درز کرده نیز حاکی از این است که این چالش حتی با سوریه نیز ایجاد شده است. گفته میشود که جمهوری اسلامی ایران به سوریه پیام داده است که به دلیل شرایط نامناسب اقتصادی امکان ارسال رایگان نفت به سوریه ندارد و سوریه برای دریافت نفت باید پول پرداخت کند، و سوریه اعلام کرد است که اگر بخواهد نفت را با قیمت روز خریداری کند، ترجیح میدهد که آن را از عربستان بگیرد تا ایران.
این در حالی است که جمهوری اسلامی آبرو، جوانان، ثبات منطقهای و همچنین سرمایه سیاسی و ملی خود را به خاطر دفاع از سوریه حراج کرده است و اکنون بعد از آنکه حتی از فرصتهای سرمایهگذاری در عراق نیز نتوانست آنچنان که باید استفاده کند، اکنون حتی از دلارها و منابع مالی سوریه هم محروم است و به نظر میرسد که هیچ جای در منافع مالی از این کشور نخواهد داشت.
واقعیت این است که دنیا در صدد تنوع بخشی به منابع انرژی خود است و جمهوری اسلامی بیآنکه از این فرصت به نفع ملت ایران استفاده کند، و با در اختیار داشتن تقریبا تمامی گونه های انرژی، بخشی از این نیاز جهانی را برآورده کند و هم نیاز جهان به خود را بیشتر کند و هم منابع مالی خود را بهبود بخشد، با قطع رابطه با جهان، این فرصت را از خود سلب و به کشورهای اطراف و همسایه این امکان را میدهد که کالای خود را عرض کنند و رسما و عملا هم امکان بازگشت ایران به بازار انرژی جهانی را منتفی سازد.
