مسالهی ارز به یکی از چالشهای اصلی حکومت تبدیل شده است. حتی کسانی که ارتباط مستقیمی با ارز ندارند از این آسیب در امان نیستند و قیمت ارز بر تمامی اقلام زندگی روزانهی آنها تاثیر ویرانگری دارد. با وجود تاکید دولتها در جمهوری اسلامی که کالاهای اساسی فقط با مجوز دولت و بر اساس قیمتی که دولت اعلام میکند، تغییر میکند، اما با تغییر در قیمت ارز کالاهای اساسی زندگی مردم دارای تغییر قیمت فاحش میشوند و در شرایطی که قانونی برای حمایت از مصرفکننده وجود ندارد، عملا به فشار بیشتر روانی و به فشار بیشتر اقتصادی به خانوارها تبدیل میشود و بسیاری از کارشناسان معتقدند حکومت با افزایش قیمت ارز قصد دارد کسری بودجه خود را پرکند. اتهامی که رییس سابق بانک مرکزی با استیصال رد کرد .
دولت رییسی اکنون با اقدام به تغییر رئیس بانک مرکزی تلاش کرده است که تعادلی در بازار آشفتهی ارزی به وجود بیاورد. اما به نظر نمیرسد که با جابجایی رئیس بانک مرکزی و روی کار آمدن محمدرضا فرزین به جای صالحآبادی، تغییری هم در بازار ارز ایجاد شود.
فرزین در اولین روز معرفی خود به عنوان رئیس بانک مرکزی با اعلام این موضوع که تلاش وی تثبیت بازار است، گفت بانک مرکزی نرخ نیمایی را روی قیمت ۲۸۵۰۰ تومان تثبیت خواهد کرد و واردات تمام کالاهای اساسی و مواد اولیه و ماشینآلات را با این نرخ تامین خواهد شد.
این اظهارات در حالی بیان می شود که پیش از این دولت ارز نیمایی را کمتر از این مقدار اعلام کرده بود و در عین حال نشاندهندهی این نکته است که دولت دغدغهای برای تثبیت و حتی کاهش ارز آزاد را ندارد و تنها دغدغهی دولت از تغییر رئیس کل بانک مرکزی اقدام برای تثبیت نسبی برخی کالاهاست که آن هم در شرایطی که قیمتها بر اساس قیمت ارز آزاد تعیین می شود و ربطی به قیمت ارز نیمایی ندارد، اهمیت ندارد.
فرزین همچنین اظهار داشت که با توجه به دغدغهی رئیس جمهور در خصوص تامین معیشت مردم، بانک مرکزی این خواسته را با کنترل تورم و ارز آن را تامین خواهد کرد.
وی تصریح کرد که واردات تمام کالاهای اساسی و مواد اولیه و ماشینآلات را با نرخ جدی نیمایی انجام خواهد شد. اما این نکته اهمیتی ندارد. در بازار کالاها و بخشی از همان ماشینآلات که رئیس کل بانک مرکزی بر آن تاکید دارد با ارز ۱۲۰۰ تومانی و با ارز ۲۴۰۰ تومانی وارد شده اما در حال حاضر در بازار با ارز ۵۰ هزار تومانی محاسبه و فروخته می شود و معیاری هم برای راستی آزمایی آن وجود ندارد و اگر هم باشد دولت وقت خود را برای شناسایی آن مصرف نمیکند.
دولت یا نمیخواهد و یا هنوز نمیداند که یکی از دلایل گرانی کالاها در بازار این چندتایی بودن قیمت ارز است و اینکه هر فروشندهای تاکید میکند که کالاها و خدمات وی با ارز آزاد تامین شده است.
فرزین بقیه موارد و مصارف ارزی را ۴۰ مورد دانست و با بیان این موضوع که این موارد در بازار مبادلهی ارزی تامین خواهد شد، گفت بانک مرکزی تلاش خواهد کرد تا این نرخ به بازار علامت دهد که قیمت کنترل شود.
وی گفت دولت تمام نیازهای ارزی را در نیما و بازار مبادله ارزی تامین خواهد کرد و بازار ارز آزاد را مستمرا کوچک خواهد کرد. وی همچنین وعده داد که نرخ بازار آزاد را به نرخ بازار مبادله ارزی نزدیک خواهیم کرد.فرزین همچنین از مردم خواست به بانک مرکزی اعتماد کنند تا بتواند بازارها را تثبیت کند.
تحلیلگران بازار ارزی این اقدامات را چندان بر بازار اصلی ارز موثر نمیدانند و تاکید دارند که حتی اگر هم این اقدام دولت برای تغییر رئیس کل بانک مرکزی و کاهش قیمت بازار آزاد موثر باشد این تاثیر بسیار موقتی و چندروزه خواهد بود و قادر به کنترل فنر آزادشدهی قیمت ارز آزاد که تحت تاثیر محدودی ارز کاغذی، و شرایط نابسامان اقتصادی در کشور رخ می دهد، کنترل نخواهد کرد.
