پس از ماهها بیتفاوتی نسبت به ضرورت احیای برجام و تایید جمهوری اسلامی مبنی بر اینکه دولت نیازی به احیای برجام ندارد و بدون برجام هم میتوان مشکلات اقتصادی را مرتفع کرد و با کشورهای همپیمان روابط اقتصادی، تجاری و بازرگانی داشت، با شکست این ایده و با کنار کشیدن امریکا از برجام، جمهوری اسلامی تلاشها برای احیای برجام را افزایش داده است.
حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ، که به منظور شرکت در کنفرانس بغداد ۲ در امان پایتخت اردن، به سر میبرد، طی برگزاری نشست مشترکی با جوزپ بورل، نماینده عالی و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای جمعبندی مذاکرات وین بر اساس پیش نویس بسته مذاکراتی خبر داد و با اشاره به اینکه این بسته نتیجه ماهها مذاکرات سخت و فشرده است، از طرف های مقابل برجام خواست تا با پرهیز از سیاسیکاری و با اتخاذ رویکردی سازنده و واقع بینانه، تصمیمات سیاسی لازم را برای اعلام توافق بگیرند.
امیرعبداللهیان همچنین به مواضع اصولی جمهوری اسلامی ایران در حمایت از تمامیت ارضی اوکراین اشاره کرد و با بیان این موضوع که برای خاتمه جنگ و حل بحران اوکراین، باید با استفاده از روشهای مسالمتآمیز اقدام شود، از آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای رفع هر سوتفاهم در تعامل مستقیم با طرف اوکراینی خبر داد.
این اظهارات در حالی عنوان میشود که در نشست سازمان ملل دربارهی تصمیمگیری در خصوص استقلال اوکراین، جمهوری اسلامی به این رای گیری رای مثبت نداد و انتقادات زیادی را در داخل کشور علیه حاکمیت جمهوری اسلامی برانگیخت.
در ادامهی سخنان امیرعبداللهیان، جوزپ بورل نیز در این ملاقات، ضمن تشریح مواضع و رویکردهای اتحادیه اروپا در قبال جمهوری اسلامی ایران طی ماههای اخیر، موضوع برجام و مذاکرات هسته ای را جدا از سایر موضوعات در دستورکار دو طرف دانست و تاکید کرد که اتحادیه اروپا برای پیشبرد و به نتیجه رساندن مذاکرات وین کاملا مصمم و جدی است.
بورل در واکنش به این دیدار بعد تر در توئیتر اعلام کرد که امیرعبداللهیان وزیر خارجه ایران توافق کرده است که باید ارتباطات باز نگه داشته شود و برجام بر اساس مذاکرات وین احیا شود.وی همچنین در این توئیت اظهار داشت که از ایران خواسته است حمایت نظامی از روسیه و سرکوب داخلی در ایران را فورا متوقف سازد. این در حالیست که دبیرکل سازمان ملل نیز در نشست شورای امنیت، از پشتیبانیاش از احیای برجام سخن گفت. گوترش با اظهار نگرانی از اینکه خطری جدی در راستای ازدست رفتن برجام وجود دارد، این مهم را خطری برای ثبات و آرامش در منطقه برشمرد. او از اقدامهای سرکوبگرانه رژیم ایران انتقاد کرد، اما گفت که از زیرپرسش بردن برجام ناراحت است و همه توانش را بهکار میبرد تا این توافق میان ایران و قدرتهای جهانی، ازدست نرود.
اما علیرغم موضع انتقادی بورل با این حال امریکا نسبت به این دیدار و اخبار منتشرشدهی پس از آن روی خوش نشان نداده است.
جان کربی، هماهنگکننده ارتباطات راهبردی شورای امنیت ملی کاخ سفید در این باره تاکید کرده است که موضع دولت آمریکا در قبال احیای برجام از چند ماه پیش تاکنون تغییری نکرده و این امر همچنان در کانون توجه آمریکا نیست.وی با بیان این موضوع که احیای برجام در دستور کار کاخ سفید نیست، اظهار داشت امریکا به صراحت میگوید که به این زودی توافقی حاصل نمیشود.
جان کربی تاکید کرد آنچه که امریکا در حال حاضر روی آن تمرکز کرده است راههای عملی برای مقابله با ایران است که شامل احیای برجام نیست. وی افزود امریکا پیشرفتی هم در این زمینه در آینده نزدیک نمیبیند.
جان کربی همچنین در واکنش به دیدار اخیر امیرعبداللهیان و جوزپ بورل در حاشیه اجلاس کمک به عراق در اردن و پرداختن به موضوعات مختلف، از جمله احیای برجام، گفت در این خصوص هیچ شکافی در موضع امریکا و اتحادیه اروپا در قبال ایران وجود ندارد.
وی افزود نه اروپا و نه امریکا نمی خواهند که شاهد یک ایران دارای توانایی نظامی هستهای باشند. کربی تصریح کرد که رئیس جمهوری به صراحت گفته است به ایران اجازه چنین کاری را نمیدهد. هماهنگکننده ارتباطات راهبردی شورای امنیت ملی کاخ سفید در عین حال خاطرنشان کرد که یک مسیر مسالمتآمیز به سمت آن نتیجه، منافع همه را بهتر تامین میکند.
جمهوری اسلامی فرصتهای بزرگی را برای توافق از دست داد و اکنون با بحران اقتصادی و سیاسی کنونی و نیز به حاشیه رانده شدن بین المللی، سعی کرده دوباره پرونده برجام را به جریان بیندازد. این درحالیست که اکنون غرب با توجه به افکار عمومی بین المللی برای انجام توافق باید هزینه سنگینی بپردازد.
