در ادامهی تلاشهای جمهوری اسلامی ایران برای بازگشت مجدد اروپا به گفتگوها و احتمالا توافق با امریکا، برای رفع تحریمها، خبرگزاریهای بینالمللی از آمادگی ایران برای سفر بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی به ایران خبر داده و گفتهاند ایران با سفر بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی موافقت کرده است.
با این حال، بر اساس همین گزارشها، آژانس به تهران تأکید کرده است که انتظار دارد در این بازدید، دسترسی به موقعیتهای مکانی و انجام نمونهبرداری در صورت نیاز انجام شود.
این موضوع که از طرف رسانهی محافظهکار داخلی، فارس هم تایید شده است، حاکی از این است که جمهوری اسلامی ایران همچنان امیدوار است که بتواند با استفاده از فرصت باقی مانده کشورهای اروپایی و امریکا را به بازگشت به برجام متقاعد سازد. این در حالی است که با اوجگیری اعتراضات خیابانی در ایران، امریکا حمایت خود از اعتراضات در ایران را اعلام کرده است و برخی از مخالفان جمهوری اسلامی در امریکا با تحصن در مقابل کاخ سفید، خواستار حمایت کاخ سفید از اعتراضها در ایران و در همان حال، توقف گفتگوها با ایران هستند. آنها معتقدند که جمهوری اسلامی ایران نمایندهی ملت ایران نیست و به همین دلیل ایالات متحدهی امریکا و اروپا نباید با این دولت وارد مذاکره و توافق شود و پولهای بلوکهشدهی ایران را به دولت تحویل دهد.
برخی کارشناسان تاکید دارند که منافع اقتصادی بینالمللی هیچگاه امریکا را در مقابل اعتراضات در ایران به واکنشهای تند وادار نکرده است. بسیاری معتقدند که امریکا و همچنین اسرائیل به خاطر وجود جمهوری اسلامی از منافع کلانی در منطقه برخوردارند که به راحتی از آن چشمپوشی نمیکنند.
بر اساس گزارشها آژانس از ایران خواسته است در این بازدید، توضیحات فنی معتبری درباره این مسئله دریافت کند. آژانس خواستار دسترسی به موقعیتهای مکانی و مواد مورد نظر و همچنین انجام نمونهبرداری در صورت نیاز شده است.
به نظر میرسد ایران با این درخواست به راحتی موافقت کند. جمهوری اسلامی ایران برای تداوم سرکوبها و همچنین بقای خود، نیاز به منابع مالی دارد که تنها از طریق رفع تحریمها و فروش نفت امکان دسترسی به آن برای جمهوری اسلامی ایران وجود دارد.
در گزارش شورای حکام به ادعای وجود آثار اورانیوم در سه مکان اعلام نشده ، اشاره شده و تاکید شده است که رافائل گروسی مدیرکل آژانس این نگرانی جدی را دارد که همچنان پیشرفتی در شفافسازی و حل مسائل برجسته پادمانی حاصل نشده است.
در این گزارش همچنین آمده است که گروسی از پیشنهاد ایران برای برگزاری نشست فنی متعاقب در تهران با مقامات ارشد آژانس، پیش از پایان ماه میلادی استقبال میکند، اما تأکید دارد این دیدار باید با هدف شفافسازی موثر و حل این مسائل انجام شود.
این در حالی است که پیش از این امیرعبداللهیان از نشست چندجانبه در تهران با وزرای پیشین جمهوری اسلامی خبر داده بود. تیم هستهای و تیم دیپلماسی دولت سیزدهم، فرصتهای زیادی را برای توافق از دست داد و با وجود تاکید همین وزرای خارجهی پیشین در خصوص از دست رفتن فرصت توافق، فرصت قابل توجهی را که برای توافق وجود داشت، از دست داد و در شرایطی که نار ضایتیها در داخل به اوج رسیده و وضعیت دولت بایدن به دلیل پیروزی احتمالی جمهوریخواهان در کنگره و سنا بسیار شکننده شده است، اشتیاق خود برای توافق را افزایش داده است و البته با نگرانی از وخیمتر شدن شرایط مواجه شده است.
محمدجواد ظریف ضمن تاکید بر ضرورت هرچه سریعتر توافق، سال گذشته و در ماههای پایانی دولت تاکید کرده بود که سال بعد ممکن است شرایط جهان دگرگون شده باشد و امکان توافق فراهم نباشد.
مخالفان دولت حسن روحانی به این دلیل که توافق در زمان روحانی موجب شکست قیمت دلار وباز شدن نسبی فضای تجارت بینالمللی میشد، از انجام توافق جلوگیری کردند. تلاش آنها این بود که این افتخارات نصیب دولت مورد تایید آنها که برای روی کارآمدنش برنامهریزی میکردند بشود. اما شریط به گونهای پیش رفت که صرفنظر از ناتوانی تیم دیپلماسی دولت ابراهیم رئیسی، شرایط بینالمللی هم برای چنین توافقی مانند یکسال و نیم قبل و هنگام روی کارآمدن دولت بایدن، آماده نیست.
