آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گزارش جدید خود در روز چهارشنبه که حدود یک هفته قبل از تشکیل جلسۀ شورای حکام آژانس در اختیار رسانهها قرار گرفت. از وضعیت هسته ای ایران در چندین مورد ابراز نگرانی کرده است و علاوه براین برای نخستین بار در گزارش خود نوشت که به دلیل عدم پاسخگویی ایران در مورد برخی نکات مبهم، قادر نیست صلحآمیز بودن برنامۀ اتمی این کشور را تضمین کند.
در مورد نخسنین موضوع که به پروندۀ پادمانی معروف است و به پیدا شدن رد اورانیوم در سه مکان مختلف مربوط میشود. رافائل گروسی، مدیر کل آژانس میگوید که روز به روز بیشتر نگران است، زیرا هیچ پیشرفتی در مورد پروندۀ فعالیتهای مشکوک ایران صورت نگرفته است.
بنا بر اظهارات مقامات جمهوری اسلامی این محلها هیچگاه محل فعالیت اتمی یا غنیسازی اورانیوم نبوده. اگرچه آثار اورانیوم به بیش از بیست سال قبل بر میگردد اما آژانس اصرار دارد که پیشینه و جزییات مبهم را روشن کند. اما مذاکرهکنندگان ایرانی خواستار بسته شدن این پرونده هستند. آژانس در این گزارش بار دیگر تأکید میکند که جمهوری اسلامی در قبال تعهدات قانونی خود موظف به پاسخگویی است.
دومین موضوع نگران کننده ذخایر غنی سازی ایران هست که در حال حاضر، ذخائر اورانیوم غنیشدۀ ایران ۱۹ برابر بیشتر از حدی است که در توافق اتمی برجام مقرر شده بود. همچنین در حالی که طبق قرار سال ۲۰۱۵، ایران میبایست درصد غنیسازی را در حد ۳٫۶۷ درصد نگاه دارد، اینک در عمل از سطح بیست درصد فراتر رفته و حتی حدود ۵۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰درصدی تولید کرده و بدین ترتیب به سطح برنامه نظامی نزدیک شده است. زیرا براحتی ایران میتواند با تبدیل ان به غنای نود درصد مواد لازم برای ساخت یک بمب اتمی را فراهم آورد . نگرانی آژانس از انجا ناشی میشود که ایران هنوز نتوانسته کاربرد مشخصی برای مصرف این سطح از غنی سازی را روشن سازد.
سومین نگرانی آژانس به مسایل نظارتی و دوربینها برمیگردد آژانس در گزارش تازۀ خود از برداشته شدن ۲۷ دوربین نظارتیاش در مراکز مختلف ایران نیز ابراز ناخرسندی میکند و میگوید که این تصمیم باعث شده که آژانس نتواند به آسانی غیرنظامی بودن برنامه هستهای ایران را تأیید کند. آژانس میافزاید که اینک، حتی در صورت همکاری ایران، بازسازی پازل فعالیتهای اتمی این کشور برای ورود به توافق برجام کاری نه غیرممکن، اما بسیار دشوار خواهد بود.
این در حالیست که شورای حکام آژانس میتواند در صورت قانع نشدن، پروندۀ ایران را به شورای امنیت محول کند. اما معلوم نیست که آژانس در وضعیت فعلی که روند مذاکرات احیای برجام، در جریان است ولی به نتیجه نرسیده فعلاً دست به چنین کاری بزند، علاوه بر این برخی کارشناسان معتقدند که باید در انتظار برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل بود. این مجمع کار خود را از هفته آینده آغاز کرد. برخی ناظران امیدوارند که اجلاس سازمان ملل فرصتی برای ملاقاتها و گفتگوها در سطح سران باشد.
گزارش انتقادی و ابراز نگرانی آژانس از وضعیت مبهم هستهای ایران
مطالب مرتبط
