پیشنهاد گام آخر اروپا برای احیا برجام به جمهوری اسلامی

وضعیت برجام و توافق بین ایران و غرب همچنان مبهم و نامشخص است.
در حالی که بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران سیاسی و همچنین دست‌اندرکاران در حوزه‌ی سیاست بین‌الملل بر احتمال بسته شدن روزنه‌های توافق پافشاری می‌کنند، مقام‌های جمهوری اسلامی ایران با بی‌تفاوتی همچنان اصرار دارند که زمان برای انجام توافق همچنان مهیاست و بدون نگرانی از محدودیت زمانی و بدون تغییر در روند برنامه‌های راهبردی، به وقت‌کشی و ادامه‌ی بی‌ثمر مذاکرات ادامه می‌دهند.
در حالی که جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در یادداشتی در روزنامه‌ی فاینشنال تایمز، از ارائه‌ی متنی دقیق برای دستیابی به توافق خبر داده است، علی باقری معاون سیاسی وزارت امور خارجه و عضو ارشد تیم مذاکره‌کننده‌ی هسته‌ای جمهوری اسلامی در واکنش به یادداشت جوزپ بورل، گفته است که وی ایده های خود را برای جمع‌بندی مذاکرات ارائه کرده و جمهوری اسلامی هم ایده‌های خود به لحاظ شکلی و محتوایی را ارائه خواهد کرد.باقری همچنین خاطرنشان کرده است که در طول هفته گذشته، تبادل نظرهای جدی و سازنده‌ای با طرف‌های مقابل پیرامون مذاکرات وین انجام شده است.
اظهارات باقری در حالی عنوان می‌شود که جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در یادداشتی در روزنامه فایننشال‌تایمز تاکید کرده است که پس از ۱۵ ماه مذاکرات سازنده و فشرده در وین و تعاملات بی‌شمار با اعضای برجام و ایالات متحده، به این نتیجه رسیده که فضا برای مصالحه‌های قابل توجه بیشتر دیگر تمام شده است. وی تصریح کرده است که در حال حاضر متنی را روی میز گذاشته است که با جزئیات دقیق به لغو تحریم‌ها و همچنین گام‌های هسته ای مورد نیاز برای احیای برجام می‌پردازد.وی این متن را بهترین توافق ممکن دانسته و تاکید کرده است که وی به عنوان تسهیل‌کننده مذاکرات، آن را امکان‌پذیر می‌داند.
گرچه بورل تصریح کرده که این یک توافق کامل نیست، اما تمام عناصر اساسی را مورد توجه قرار داده و شامل مصالحه‌هایی است که به سختی توسط همه طرف‌ها به دست آمده است. وی همچنین گفته است که باید تصمیماتی اتخاذ شود تا از این فرصت منحصر به فرد برای موفقیت استفاده شود و پتانسیل بزرگ یک توافق اجرایی آزاد شود. وی تاکید کرده است که در حال حاضر هیچ جایگزین جامع یا مؤثر دیگری را در دسترس نمی‌بیند.
بورل در ادامه گفته است که غرب به خوبی می‌داند که در تهران پس از تجربه منفی سال‌های اخیر، نسبت به اجرای کامل توافق تردیدهای قابل توجهی وجود دارد، اما با این حال تصریح کرده است که توافق روی میز نشان‌دهنده عزم همه شرکت‌کنندگان برجام برای تضمین پایداری آن، از جمله تعهد رئیس‌جمهور جو بایدن و تضمین‌های ایالات متحده در این زمینه است.
وی تاکید کرده است که در حال حاضر زمان تصمیم‌گیری‌های سیاسی سریع برای به نتیجه رساندن مذاکرات وین بر اساس متن پیشنهادی وی و همچنین بازگشت فوری به برجام فرا رسیده است. بورل تصریح کرده است که این توافق در خدمت عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای در ازای لغو تحریم‌ها است و نشان می‌دهد در زمان‌های آشفته، توافق‌های بین‌المللی متعادل هنوز امکان‌پذیر است.
وی گفته است اگر توافق رد شود، جهان در معرض خطر یک بحران هسته‌ای خطرناک قرار خواهد گرفت که در کنار آن چشم‌انداز افزایش انزوای ایران و مردم آن نیز تقویت می‌شود.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا تاکید کرده است که این یک مسئولیت مشترک است که توافق را منعقد کند.
علی باقری با بیان این موضوع که در مقابل پیشنهادات جوزپ بورل در خصوص توافق بین ایران و غرب، ایران هم پیشنهاداتی را تهیه و ارائه خواهد کرد، بیش از هرچیز نشان‌دهنده‌ی این است که علی باقری به عنوان عضو ارشد تیم مذاکره‌کننده‌ی ایران کمترین اطلاعی در خصوص سازوکار‌های درست مذاکرات و به خصوص توافق ندارد و حتی نمی‌داند که اگر در روابط بین‌الملل مدام در مقابل هر پیشنهاد، پیشنهاد جدیدی مطرح شود، امکان توافق منتفی خواهد شد و تمامی فضای گفتگو به رد و بدل کردن پیشنهادات سپری خواهد شد.
در همان حال رافائل گروسی مدیرکل آژانس بین‌المللی انر‌ژی اتمی نیز با اشاره به اینکه مذاکرات میان ایران و قدرت‌های جهان به مرحله‌ حساسی رسیده‌، تصریح کرده است که فضا برای توافق، روز‌به‌روز تنگ‌تر می‌شود.
وی با بیان اینکه در حال حاضر آژانس، هیچ ارزیابی از توانایی ایران برای دستیابی به سلاح هسته‌ای ندارد، به اقدامات جمهوری اسلامی برای ساخت سانتریفیوژهای نسل آخر اشاره کرده و گفت است که این تجهیزات برای غنی‌سازی اورانیوم در سطح بالا کاربرد دارد.وی در عین حال تصریح کرده است که آژانس، اطلاعاتی در اختیار ندارد که ثابت کند جمهوری اسلامی ایران، در حال ساخت بمب اتمی است، اما در عین حال این نگرانی را ابراز کرده است که تلاش‌ها و نحوه عملکرد حکومت ایران نشانگر حرکت جمهوری اسلامی ایران به این سمت است.
امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه ایران نیز در دیدار با وزیر امور خارجه کویت تصریح کرده است که ایران امیدوار است طرف آمریکایی رویکردی واقع بینانه در پیش بگیرد تا مذاکرات به مرحله نهایی خود برسد.
وی بر پایبندی جمهوری اسلامی ایران به تعهدات خود تاکید کرده و از امریکایی‌ها خواست واقع‌بین باشند تا رسیدن به یک توافق خوب، قوی و پایدار امکان‌پذیر شود.
جمهوری اسلامی و تیم مذاکره‌کننده‌ی ایران همچنان انتظار دارند که توافقی برای جمهوری اسلامی ایزان مهیا شود که امامی خواسته‌های جمهوری اسلامی ایران ‌را مدنظر قرار دهد و در همان حال ایران کمترین کار را را برای دستیابی به توافق انجام دهد و توافق عمدتا متمرکز بر تامین خواسته‌های ایران باشد، تا اقدام ایران برای تامین خواسته‌های طرف‌های دیگر گفتگو. به گفته‌ی تحلیل‌گران، این انتظار ایران در حال حاضر مهم‌ترین چالشی برای دستیابی به توافق است.