دولت رییسی و سقوط وعده‌های انتخاباتی، بحران نان و ماکارونی، آزمایشی سخت

ابراهیم رییسی که در انتخابات گرانی در دولت روحانی را مورد انتقاد قرار داده بود اکنون در حالی که مدعی است چهار برابر دولت روحانی درآمد ارزی داشته است کالاهای اساسی مورد نیاز مردم را به چند برابر افزایش داده و اکنون در مورد مهمترین ماده غذایی سفره مردم رسما از کوپنی شدن نان خبر داد. دولت ابراهیم رئیسی اعلام کرده است که بر اساس استاندارد مصرفی خانوارها و تغییر قیمت نان، یارانه مستقیم نان به همه مردم پرداخت خواهد شد.
این اظهارات را ابراهیم صیامی مدیرکل آینده‌پژوهی، مدل‌سازی و مدیریت اطلاعات اقتصادی وزارت اقتصاد گفته و اظهار داشته است که هر ایرانی به طور متوسط ۳۰۰ گرم مصرف نان دارد که مصرف سالانه کشور به ۹.۵ میلیون تن گندم می‌رسد.
وی گفته است که با وجودی که میزان مصرف گندم، ۹.۵ میلیون تن است،‌ اما آمارهای تامین گندم مصرف سالانه ۱۱.۵میلیون تن را نشان می‌دهد. صیامی نتیجه گرفته است که این میزان اختلاف نشان می‌دهد که بخشی از گندم و آرد یا قاچاق می‌شود یا ضایعات است.
صیامی از این محاسبات نتیجه گرفته است که با اجرای برنامه دولت برای اصلاح یارانه آرد و نان،‌ ۲ میلیون تن در مصرف گندم صرفه‌جویی خواهد شد.
وی همچنین گفته است که دولت با این اقدام یارانه را به جای ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره خواهد داد.
صیامی با اشاره به اینکه میزان استاندارد نان مصرفی افراد ۳۰۰ گرم است، مزیت اقدام دولت را این موضوع دانسته است که افرادی که بیش از الگو مصرف کنند باید الگوی مصرف را اصلاح کنند یا به قیمت آزاد خریداری کنند. وی همچنین گفته است که افرادی که مصرف آنها کمتر از الگوی استاندارد است، پولی هم برای آنها می‌ماند.
این عضو وزارت اقتصاد گفته است برای هر کد ملی یارانه نان ثبت می‌شود و با هر کارت بانکی امکان خرید نان وجود دارد. وی آزاد شدن قیمت آرد را یکی از اقدامات اقتصادی جسورانه دولت دانست و اظهار داشت بر اساس شواهد موجود پیامدهای مثبتی در بلند مدت در بر خواهد داشت.
موافقان اجرای طرح جیره‌بندی گندم، نان و آرد تاکید دارند که گرچه توزیع آرد یارانه‌ای موجب می‌شود که نان به قیمتی مناسب به دست مردم برسد، اما در مواردی غیر از نان، آرد توزیع شده در بازار آزاد با قیمت بالاتر به فروش می‌رسد و بخش قابل توجهی از آن به خارج از کشور قاچاق می‌شود. موافقان طرح جیره‌بندی نان تاکید دارند که غیر از انواع نان سنتی که با قیمت مناسب به همه اقشار جامعه می‌رسد سود حاصل از مابقی آرد توزیع شده به صورت رانت به جیب عده‌ای خاص می‌رود.
این اظهارات و داوری‌ها در حالی عنوان می‌شود که نان یکی از اساسی‌ترین آیتم‌های سبد غذایی خانوارها و به ویژه خانوارهای محروم در ایران است و در شرایطی که با گران شدن برنج ‌و دیگر مواد غذایی اساسی، نان نقش کلیدی در تامین غذایی افراد با درآمد محدود را دارد،‌ حذف یارانه‌ی نان از یکسو و جیره‌بندی آن از سوی دیگر به شدت زندگی مردم را تحت فشار قرار خواهد داد. ضمن اینکه جیره بندی نان که از دوران جنگ جهانی دوم تاکنون در ایران سابقه نداشته است، تحقیر ملت ایران است که جبران پیامدهای منفی آن به سادگی امکان‌پذیر نخواهد بود.
گرچه این استدلال مطرح می‌شود، اما بسیاری از کارشناسان با استناد به اقدامات مشابه در خصوص کالاهای مشابه، بارها گفته‌اند که جیره‌بندی و همچنین افزایش قیمت تاثیری بر کنترل قاچاق کالا نداردو تنها استفاده از آنها را برای مردم دشوار خواهد کرد.