گام نهایی برای احیا برجام، همه در انتظار امضاهای آخر

با وجود مخالفت‌ها و اظهارنظرهای منفی درباره‌ی برجام، تیم‌های مذاکره‌کننده‌ از احتمال توافق قریب‌آلوقوع بین ایران و امریکا خبر داده‌اند.
علی باقری رئیس تیم مذاکره‌کننده ایران در وین روز چهارشنبه با بیان این موضوع که زمان تصمیم گیری طرف‌های مذاکراتی جمهوری اسلامی ایران فرا رسیده است، در توئیتی از نزدیک شدن به توافق خبر داده است.
وی ضمن اشاره به این که بعد از هفته‌ها مذاکرات فشرده، کشورها بیش از هر زمان به توافق نزدیک شده‌اند، اظهار داشت واقع‌بینی، خودداری از زیاده‌خواهی و توجه به تجربه ۴ سال گذشته لازمه تحقق این هدف است.
وی تصریح کرد زمان تصمیم‌گیری طرف‌های مذاکراتی ایران فرا رسیده است.باقری در عین حال در یادداشت توییتری خود تاکید کرده است که تا وقتی درباره همه‌چیز توافق نشده باشد، درباره هیچ چیز توافق نشده است.
این در حالی است که سید محمد مرندی، مشاور تیم مذاکره‌کننده‌ی حاضر در وین نیز از احتمال توافق در وین طی چند روز آینده خبر داد.مرندی نیز خاطرنشان کرده است که این امکان وجود دارد که کشورها ظرف چند روز به توافق برسند.مرندی یادآور شد برخی از مسائل باقی مانده است که نیاز به تصمیم ایالات متحده و اتحادیه اروپا دارد.
این اظهارات در حالی توسط تیم مذاکره‌کننده‌ی ایران مطرح می‌شود که اولیانوف نماینده‌ی روسیه در مذاکرات برجامی، پیش از این از وقوع توافق تا پایان ماه فوریه خبر داده بود.
در همین راستا وانگ کوان، رئیس هیات چین نیز در تازه‌ترین ارزیابی خود از روند مذاکرات وین با بیان اینکه کشورها در یک قدمی توافق نهایی قرار دارند، به خبرنگاران گفت کشورها در مرحله آخر مذاکرات هستند.
وی ابراز امیدواری کرد که گام‌های نهایی به سمت یکدیگر برداشته شود.نماینده‌ی چین همچنین تصریح کرده است که همه‌ی طرف‌های مذاکره‌کننده سخت سرگرم کار روی توافق هستند.
نماینده‌ی چین همچنین از ایران به خاطر تلاش‌های گسترده و سازنده برای پیشبرد مذاکرات قدردانی کرده و با قدردانی از صراحت ایران در مذاکرات، گفته است جمهوری اسلامی ایران همه چیز روی میز گذاشته، و تصمیمات سیاسی خود را ارائه داده‌اند. وی خاطرنشان کرده است که این اقدامات در کنار تلاش‌ها از سوی آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها صورت گرفته و کشورها تلاش کرده‌اند که گام‌هایی به سمت یکدیگر بردارند. وی همچنین ابراز امیدواری کرد گام‌های بیشتری در راستای توافق نهایی برداشته شود تا توافق نهایی حاصل شود.
وانگ کوان دو روز آینده را بسیار حیاتی خوانده است.
با وجود رویکرد مثبت تیم مذاکره‌کننده به مذاکرات، شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی همچنان به واکنش‌های منفی خود علیه برجام ادامه می‌‌دهد. وی روز چهارشنبه همزمان با مذاکرات جاری در وین که با هدف رفع تحریم‌های آمریکا علیه ایران در جریان است،‌ اظهار داشت آمریکا و اروپا در آزمون اجرای تعهداتشان در برجام مردود شدند.
شمخانی تصریح کرده است که در حال حاضر برجام برای ایران در حوزه اقتصادی و رفع تحریم‌ها به پوسته‌ای خالی تبدیل شده است.
شمخانی همچنین یادآور شد با آمریکای بدعهد و اروپای بی‌عمل هیچ‌گونه مذاکره فرا برجامی صورت نخواهد گرفت.
وی پیش از این هم در روزهای اخیر از بن‌بست در مذاکرات خبر داده و گفته بود کشورهای غربی تمایلی برای کنار گذاشتن رویه‌های پیشین ندارند.
به نظر می‌‌رسد که یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد اختلاف بین ایران و کشورهای غربی، ضمانت عدم خروج از برجام است. جمهوری اسلامی بارها تاکید کرده است که امریکا باید تضمینی را به ایران ارائه دهد که بار دیگر و با تغییر سیاسی در دولت امریکا، این کشور از برجام خارج نخواهد شد و شرایط اقتصادی و سیاسی ایران را بحرانی نخواهد کرد.
امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه‌ی جمهوری اسلامی ایران نیز به تازگی در گفتگو با روزنامه‌ی فایننشال تایمز خواستار صدور بیانیه‌ی سیاسی از طرف کنگره‌ی امریکا در خصوص برجام شده است. وی در این گفتگوی مطبوعاتی تصریح کرده است کنگره آمریکا باید در خصوص تعهدات واشنگتن در قبال برجام و بازگشت به این توافق هسته‌ای، بیانیه سیاسی صادر کند.
برخی کارشناسان خواسته‌ی ایران مبنی بر ارائه‌ی ضمانت‌نامه‌ی کتبی و متقن از طرف امریکا برای عدم خروج از برجام را خواسته‌ای بلندپروازانه و غیرممکن و حتی بی‌‌اثر می‌دانند.
همچنین ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا خواستار مذاکرات مستقیم بین ایران و واشنگتن شد و تاکید کرد: گفت وگوی غیر مستقیم در مذاکراتی با جزییات زیاد، فنی و پیچیده، مانع ایجاد کرده است.
وی درباره احتمال دیدار حسین امیرعبداللهیان و آنتونی بلینکن وزیران خارجه ایران و آمریکا در حاشیه اجلاس امنیتی مونیخ افزود که انتظار دیدار وزرای امور خارجه آمریکا و ایران در مونیخ نیست اما باید بگویم همانطور که قبلا هم اعلام کرده ایم، مذاکرات مستقیم میان ایران و آمریکا در مورد موضوع وین در راستای منافع ما خواهد بود.
جن ساکی سخنگوی کاخ سفید نیز در نشستی خبری اعلام کرد: قطعا از تلاش‌ها و فرصت جهت تعامل مستقیم با ایرانی ها حمایت می‌کنیم.
برخی تحلیلگران تاکید دارند که جمهوری اسلامی به جای دریافت ضمانت‌نامه‌ی صریح و تضمین برای عدم خروج از برجام، باید هزینه‌های خروج از برجام را برای کشورهای طرف توافق بالا ببرند. کارشناسان توسعه‌ی مبادلات تجاری با جهان، برقراری روابط گسترده و همچنین وابسته کردن اروپا و امریکا به منابع گسترده‌ی ایران را از جمله مواردی می‌دانند که موجب پرهزینه شدن خروج کشورهای غربی از توافق تجاری با ایران می‌دانند.
موضوعی که تاکنون نه تنها مورد غفلت قرار گرفته است، ‌بلکه جمهوری اسلامی درست عکس آن عمل کرده است و با تشدید مشکلات تجاری و سیاسی در داخل ایران،‌ راه را برای توسعه‌ی روابط زیرزمینی دنیا با ایران و استفاده و بهره‌مندی غیرمستقیم غرب از منابع طبیعی و انسانی و مالی ایران و ایرانیان هموار کرده است و شرایطی را ایجاد کرده است که کشورهای توسعه‌یافته‌ی دنیا ترجیح می‌دهند به جای روابط تجاری صریح و علنی با ایران، به صورت غیرمستقیم و غیررسمی از مزایای طبیعی، انسانی و مالی ایران و ایرانیان بهره ببرند.