چشم اندازهای مثبت بازار بورس

با انکه بسیاری از اقتصاد دانان با دیده شک وتردید در حباب بازار بورس مینگرند سید مصطفى صفارى ، کارشناس بازار سرمایه و عضو هیات علمى دانشگاه علامه ، به بررسى و تحلیل بازار بورس پرداخت . وى در خصوص رونق بازار بورس و ارزیابى اش درباره شرایط موجود در این بازار اظهار داشت : معمولاً همیشه اقتصاد دنیا به دو مبنا تقسیم مى شود ، اقتصادهاى بانک محور و سرمایه محور ، در اقتصادهاى بانک محور مردم پولشان را در بانک سپرده گذارى مى گذارند و هم بانک هم مردم از این راه سود مى برند ، و چون در اقتصادهاى بسته امکان فساد یا عدم تخصیص بهینه ى منابع وجود دارد همیشه درست انجام نمى شود ، ولى در اقتصادهاى سرمایه محور ، مردم وارد بازار سرمایه مى شوند و یا در بازار اولیه ، خودشان کسب و کار راه مى اندازند و یا در بازار بورس ، سهام فعال خریدارى مى کنند و به سود مى رسند ، کشورهاى پیشرفته عموماً سرمایه محورند ، اتفاقى که در ایران نیفتاده و مردم بیشتر ،پولشان را در بانک مى گذارند و یا بنا به شرایط و حباب هاى بازار ، سکه و ارز و ملک مى خرند ، سال گذشته بر اساس نظر سنجى ها آمار نشان داد که حدود ۳۵ درصد مردم پس انداز نداشتند و همه ى سرمایه شان را مصرف مى کنند ، حدود ۲۵ درصد مردم در بانک ها سپرده گذارى کرده بودند و حدود ۱۵ درصد مردم ملک مى خریدند و حدود ۱۰ درصد مردم سکه و طلا مى خرند و ۱۰درصد مردم هم به سمت بازار اولیه و راه اندازى کسب و کار مى رفتند و حدود ۱/۵ درصد مردم وارد بورس مى شوند و حدود ۱/۲ درصد هم ارز خریدارى مى کردند ، بعد از سال ۹۷ کدهاى بورس ایران به ۱۱ میلیون رسید و مردم تمایل به سرمایه گذارى در بازار سرمایه دارند . وى در خصوص باور برخى که تمایل مردم به ورود به بازار سرمایه و بورس را همان تحقق اصل ۴۴ قانون واگذارى شرکت ها و کارخانه هاى دولتى به بخش خصوصى مى دانند گفت دولت ها برای انجام این کار مقاومت می کردند ، براى همین هم بورس کشور کوچک بود و اقتصاد بانک محور دولتى داشتیم ، در نهایت مسئولین به این نتیجه رسیدند که تنها راه نجات اقتصاد کشور اجراى درست اصل ۴۴ است و در جلسه اى که رهبر در آبان ماه سال گذشته با فعالان اقتصادى داشتند فرمودند : ما مى خواهیم این تحول در اقتصاد کشور صورت گیرد ، همان شد که چراغ راه اقتصاد ایران روشن شد و شاهدیم که بخش دولتى در صنایع و شرکت هاى دولتى مثل شستا و اى تى اف بانک ها و خودرو و پالایشگاه ها و غیره در بازار سرمایه از دولتى به مردمى سازى در حال گذار است ، از طرفى براى اینکه سهم بازار سرمایه براى پس اندازها به ۲۰درصد برسد باید دو سه اقدام انجام مى شد ؛ اول اینکه باید جذابیت بانک ها کاهش پیدا مى کرد و نرخ بهره کوتاه مدت به ۸ درصد کم مى شد و دکتر همتى نیز رئیس کل بانک مرکزى به مردم توصیه کرد وارد بورس شوند ، اتفاق دیگر اینکه شاهد واگذارى نهادهاى زیر مجموعه ى رهبرى به مردم از طریق بازار سرمایه بودیم ، جذابیت بازار سکه و ارز کاهش یافت و مسکن هم به دلیل افزایش قیمت در سال ۹۸-۹۷ دچار رکود تورمى شد و نهایتاً پس اندازهاى مردم وارد بورس شد ، کدهاى سهامى که حدود ۴ میلیون بود در انتهاى سال ۹۹ به ۶۰ رسید ، بدون شک بازار سرمایه نقش کلیدى در پس انداز ملت إیران خواهد داشت و اقتصاد ما از بانک محورى به سرمایه محورى حرکت مى کند ، در ادامه دولت هر روز کوچکتر خواهد شد و چابک تر نیز مى شود.
وى در مورد اینکه دولت هم مى تواند بخش زیادى از کسرى بودجه اش را از طریق بازار سرمایه جبران کند ابراز داشت : البته غیر از دولت مردم هم سود خواهند برد ، دولت شرکت هایش را واگذار مى کند و مردم چرخ اقتصاد کشور را مى چرخانند ،
وی افزودبا ابلاغیه ى چند روز قبل وبا واگذارى سهام عدالت ، مدیریت شرکت ها هم باید واگذار شوند ، یعنى عمومى سازى و مردمى سازى صنایع و شرکت ها فقط مالکیتى نباشد و باید مدیریت ها و انتصاب هاى دولتى هم تغییر کند ، اگر این اتفاق رخ بدهد ما در سال ۹۹ شاهد انقلاب اقتصادى در کشوریم و علت مثبت بودن روند بورس کشور هم همین است . وى در خصوص تردید مردم در ورود به بازار سرمایه در رابطه با شرکت هایى که در آستانه ى ورشکستگى و کاهش میزان تولید با حداقل ظرفیت قرار دارند یا تناقض در شرکت هپکو که بازده سود سه ماه آن ۴۱ درصد و سود ماهیانه اش ۱۴ درصد است تصریح کرد : ارزش گذارى یک سهم چند حالت دارد اول ارزش دارایى ها و ارزش جایگزینى آن است که در اقتصاد به آن کیوتوبین مى گویند بدین معنى که آیا من یک شرکت در بازار سرمایه بخرم یا شبیه آن را بسازم ، واضح است که وقتى دلار از ۳هزار تومان به ۱۵ هزار تومان مى رسد ، ارزش جایگزینى کل شرکت هاى داخل بورس بالا مى رود ،نکته ى دیگر ارزش گذارى روى سودآورى است ، چگونه شرکتى که ضرر مى دهد در بورس سود به سهامش تعلق مى گیرد که این هم با مدیریت خصوصى تحولات زیادى در آن صورت مى گیرد ، دیگر اینکه قانونگذار یا دولت به دنبال اقتصاد باز است یا بسته ، اقتصاد بازارى یا اقتصاد کنترل شده ، طبیعى است وقتى شرکت هایى مثل هپکو با مدیریت دولتى به بخش خصوصى واگذار مى شوند و واردات صنایع سنگین قطع نمى شود دچار رکود خواهند شد ، اما ولى حالا ارز جایگزین شرکت هپکو ، بالا رفته و نمى توان با دلار ۱۵ هزار تومانى شرکت بزرگى مثل هپکو را تاسیس کرد ،
وی گفت پس از یازده سال که اصل ۴۴ و قانون خصوصى سازى در کشور نادرست اجرا شد حالا با رونق بورس اجرا مى شود ، برخى معتقدند سودى که امروز از طریق بورس به مردم مى رسد حباب است اما کارشناسان اقتصادى این گفته را تایید نکرده اند این رونق به دلیل انتقال اقتصاد دولتى به اقتصاد خصوصى است . وى در باره ى چگونگى ورود سهام عدالت را به بورس اینگونه تشریح کرد : این اقدام در رابطه با تحقق اصل ۴۴ و خصوصى سازى است و مى توان نام آن را انقلاب اقتصادى در ایران نامید . وى در ارتباط با تحریم سازمان بورس و آینده ى بازار سرمایه در این صورت گفت : اصلاً اینطور نیست و کل کشور سال هاست که تحریم است و این بازى هاى فضاى مجازى براى دلسردى مردم است .